Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia stosunków międzynarodowych od 1815-1945r. WSM.INP-SDL-1-1
Ćwiczenia (CW) Semestr zimowy 2019/2020

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: 25
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Literatura:

1. Atlas historyczny – obowiązuje do wszystkich zajęć.

2. W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych w czasach nowożytnych 1815-1945, dowolne wydanie.

3. W. Rojek, Historia nowoczesnych stosunków międzynarodowych, PWN 2010.

4. J. Pajewski, Historia powszechna 1871-1918, dowolne wydanie.

5. H. Batowski, Między dwiema wojnami 1919-1939: Zarys historii dyplomatycznej, dowolne wydanie.

6. A. Czubiński, W. Olszewski, Historia powszechna 1939-1994, dowolne wydanie.

7. H. Kissinger, Dyplomacja, dowolne wydanie (jęz. polski lub angielski).

8. P. Kennedy, Mocarstwa świata: narodziny, rozkwit, upadek. Przemiany gospodarcze i konflikty zbrojne w latach 1500-2000, dowolne wydanie.

9. M. Bankowicz (red.), Historia polityczna świata XX wieku (2 tomy), Kraków 2004.

10. Robert Jackson, Georg Sorensen, Wprowadzenie do stosunków międzynarodowych, Wydawnictwo UJ, Kraków 2006 i 2012.

11. Andrzej Chwalba, Historia powszechna XIX wieku, PWN, Warszawa 2009.

Zakres tematów:

INFORMACJE OGÓLNE

1. Podstawą uczestnictwa w kolejnych zajęciach jest zapoznanie się ze wskazaną literaturą.

2. Podstawą do wystawienia oceny zaliczeniowej są punkty (min. 50 punktów) uzyskane za:

2.1. obecność: 1 punkt (min. do zaliczenia: 12 punktów), dopuszczalne są dwie nieobecności (niezależnie od powodów), w przypadku kolejnej nieobecności należy przygotować esej (temat podaje prowadzący), a dodatkowo zaliczyć tematykę na konsultacjach,

2.2. aktywność w czasie zajęć: 1-3 punkty (min. do zaliczenia: 12 punktów, tj. nie ma możliwości przemilczenia wszystkich zajęć),

2.3. pierwsze kolokwium (całość przerobionego do czasu kolokwium materiału, 12 pytań): 12 punktów (min. do zaliczenia: 7 punktów; brak zaliczenia = dodatkowe kolokwium na dyżurze, 24 pytania, uzyskane na poprawce punkty nie sumują się do ogólnej liczby),

2.4. drugie kolokwium (materiał przerobiony od początku zajęć, 16 pytań): 16 punktów (min. do zaliczenia: 9 punktów; brak zaliczenia = dodatkowe kolokwium na dyżurze, 28 pytania, uzyskane na poprawce punkty nie sumują się do ogólnej liczby),

2.5. esej (10-12 tys. znaków bez spacji, nie licząc strony tytułowej, przypisów i bibliografii; w bibliografii min. 7 pozycji – monografie lub artykuły naukowe o objętości min. 15 stron, min. 3 pozycje w języku obcym; przypisy dolne): 20 punktów (min. do zaliczenia: 10 punktów; punkty uzyskuje się dopiero po złożeniu pracy i poprawieniu występujących w niej błędów; ujemne punkty za brak trzymania się limitu znaków i opóźnienie w oddaniu eseju: 1 tys. znaków/1 tydzień: -1 punkt, 2 tys. znaków/2 tygodnie: -3 punkty, 3 tys. znaków/3 tygodnie: -6 punktów; naruszenie praw autorskich = wniosek do Dziekana o postępowanie dyscyplinarne).

3. Każdy student samodzielnie prowadzi zapis własnych osiągnięć (obecności, zdobyte punkty za aktywność, kolokwia, esej i ich całkowita suma), którego poprawność może skonfrontować z notatkami prowadzącego, ale tylko w trakcie trwania konsultacji. Brak jest możliwości zapoznania się ze zdobytymi punktami przed lub po zajęciach.

4. W trakcie zajęć można wspierać swoją wiedzę jedynie własnymi notatkami i atlasem historycznym (nie można korzystać z książek, kserokopii książek, papierowych wydruków elektronicznych wersji książek, urządzeń przenośnych, w tym telefonów, tabletów i laptopów).

5. Ostateczna ocena uzyskana z ćwiczeń stanowi 40% oceny końcowej z całego kursu.

6. Kontakt: tomasz.pugacewicz@uj.edu.pl.

7. Konsultacje:

a. termin: do ustalenia i na bieżąco w USOS;

b. miejsce: Katedra Historii Dyplomacji i Polityki Międzynarodowej UJ, ul. Oleandry 2a, pok. 3.

TEMATYKA ZAJĘĆ I LITERATURA

1. Spotkanie organizacyjne

2.-4. Imperializm i kolonializm do 1914, problemy Ameryki Łacińskiej:

 podział Afryki (posiadłości kolonialne; francusko-angielski zatarg o Faszodę; Kongo belgijskie);

 ekspansja kolonialna Włoch i Niemiec (francusko-włoski zatarg o Tunis, bitwa pod Aduą 1896, Trypolitania i Cyrenajka);

 imperializm brytyjski (Indie, wojny burskie);

 powstanie i rozwój niepodległych państw w Ameryce.

Literatura:

 Michał Kwitliński, Imperializm, [w:] Słownik społeczny, Bogdan Szlachta (red.), Wyd. WAM, Kraków 2004 [dla zainteresowanych: Paweł Ziółek, Idea imperium, Wyd. PWN, Warszawa 1997]

 M. Żywczyński, Historia powszechna 1789 – 1870, Warszawa 1999, rozdz. LXXXVIII: Ruch kolonialny państw europejskich w drugiej połowie XIX w.; rozdz. LXXXIX: Afryka.

 W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych 1815 - 1945, Warszawa 2004, rozdz. II: Proces kształtowania się zachodniej hemisfery (Ameryka Anglosaska i Łacińska), rozdz. IV: Afryka przedkolonialna; rozdz. VII: Półkula zachodnia na przełomie wieków, rozdz. IX: Afryka w epoce kolonialnej.

 J. Pajewski, Historia powszechna 1871-1918, Warszawa 1999, rozdz. IV: Kolonializm; rozdz. XV: Wielka Brytania wczesnej ery imperializmu, rozdz. XVI: Imperializm brytyjski, rozdz. XXVII: podział Afryki, rozdz. XXXI: Indie pod panowaniem brytyjskim.

5. Współzawodnictwo w latach 1871-1914 i przyczyny I wojny światowej:

 powstanie Trójprzymierza i Trójporozumienia;

 rywalizacja brytyjsko-niemiecka;

 kryzysy marokańskie;

Literatura:

 J. Pajewski, Historia powszechna 1871-1918, Warszawa 1999, rozdz. XII: Zjednoczone Niemcy, rozdz. XIII: Nowy kurs w Niemczech; rozdz. XIV: Monarchia austro-węgierska; rozdz. XX: Przymierze francusko-rosyjskie; rozdz. XXI: Delcasse i Entente Cordiale; rozdz, XXIV: Kraje Półwyspu Bałkańskiego; rozdz. XXXVI-XXXIX.

 W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych 1815 - 1945, Warszawa 2004, rozdz. VI: Europa od zjednoczenia Niemiec do I wojny światowej.

 H. Kissinger, Dyplomacja, Warszawa 2003, rozdz. 6-8.

 J. Nye, Konflikty międzynarodowe: Wprowadzenie do teorii i historii, Warszawa 2009, rozdz. III: Równowaga sił a I wojna światowa.

Tekst źródłowy:

 Deklaracja w sprawie Maroko, 1904 r.

6. I wojna światowa 1914-1918:

 wybuch wojny;

 Europa w stanie wojny – przebieg działań zbrojnych;

 charakter wojny – „wojna totalna”.

Literatura:

 J. Pajewski, Historia powszechna 1871-1918, Warszawa 1999, rozdz. XLIV-LXIX.

 W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych 1815 - 1945, Warszawa 2004, rozdz. VI: Europa od zjednoczenia Niemiec do I wojny światowej.

Tekst źródłowy:

 Woodrow Wilson, Musimy uczynić świat bezpiecznym dla demokracji, orędzie do Kongresu, 2 kwietnia 1917 r.

7. Nowy porządek europejski:

 Wilsonizm – utopizm – liberalizm;

 paryska konferencja pokojowa i traktat wersalski;

 powstanie niepodległych państw w Europie;

 Liga Narodów;

 powstanie ZSRR.

Literatura:

 J. Pajewski, Historia powszechna 1871-1918, Warszawa 1999, rozdz. LXX.

 W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych 1815 - 1945, Warszawa 2004, rozdz. IX: System wersalski i jego upadek (1-7).

 H. Batowski, Między dwiema wojnami 1919 – 1939. Zarys historii dyplomatycznej, Warszawa 2001, rozdz. II Traktaty pokojowe: przygotowanie, rozdz. III: Traktaty pokojowe: Wersal i pochodne, rozdz. IV: Traktaty pokojowe i graniczne w Europie Środkowo-Wschodniej 1919-1923; rozdz. VII: Liga Narodów: początki działalności.

 H. Kissinger, Dyplomacja, Warszawa 2003, rozdz. 9-10.

Tekst źródłowy:

 Orędzie prezydenta W. Wilsona, 8 stycznia 1918 r.

8. Gospodarka światowa w okresie 1918-1939:

 skutki I wojny światowej;

 trudności adaptacyjne i kryzysy walutowe 1918-1923;

 Wielki Kryzys (1929-1935) – geneza i charakter;

 John M. Keynes i polityka „Nowego Ładu” F. D. Roosevelta;

 system polityczny a system ekonomiczny;

 różnice pomiędzy systemami ekonomicznymi (monetaryzm, keynesizm, ich dalszy rozwój).

Literatura:

 J. Szpak, Historia gospodarcza powszechna, Warszawa 2001, część: Kapitalizm monopolistyczny [1870-1933], rozdz. V: Pierwsza wojna światowa i jej konsekwencje; rozdz. VI: Stabilizacja i wzrost gospodarki światowej (1924-1929); rozdz. VII: Wielki kryzys gospodarczy 1929-1931;część: Kapitalizm kierowany w latach 1933-1945. Socjalizm [komunizm] w latach 1917-1945, rozdz. I: Wychodzenie z kryzysu gospodarczego. Interwencjonizm państwowy (1933-1939).

 W. Stankiewicz, Historia myśli ekonomicznej, Warszawa 2000, rozdz. 13: Doktryna ekonomiczna Keynesa, rozdz. 15: Monetaryzm.

Tekst źródłowy:

 Franklin D. Roosvelt, Jedyną rzeczą, której musimy się bać, jest strach, przemówienie inauguracyjne, Waszyngton, 4 marca 1933 r.

9 i 10. Daleki Wschód do 1939 r.

 kwestia dalekowschodnia przed 1919 (podział stref wpływów, wojny opiumowe, powstanie bokserów);

 rywalizacja na Dalekim Wschodzie;

 konferencja waszyngtońska 1921-1922;

 ekspansjonizm Japonii.

Literatura:

 M. Żywczyński, Historia powszechna 1789 – 1870, Warszawa 1999, rozdz. LV: Kraje Dalekiego Wschodu w pierwszej połowie XIX w.; rozdz. LXXXVIII: Kraje Dalekiego Wschodu w drugiej połowie XIX w.

 J. Pajewski, Historia powszechna 1871-1918, Warszawa 1999, rozdz. XXXII: Chiny i Korea; rozdz. XXXIII: Japonia; rozdz. XXXIV: Wojna japońsko-rosyjska.

 W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych 1815 - 1945, Warszawa 2004, rozdz. III: Początki rywalizacji mocarstw na Dalekim i Środkowym Wschodzie; rozdz. VIII: Daleki i Bliski Wschód w końcu XIX i na początku XX wieku; rozdz. XIII: Daleki i Bliski Wschód 1919-1939.

 H. Batowski, Między dwiema wojnami 1919 – 1939. Zarys historii dyplomatycznej, Warszawa 2001, rozdz. VI: Daleki Wschód. Stany Zjednoczone 1918-1924; rozdz. XI: Poza Europą: przeciw jej supremacji; rozdz. XIII: Agresja japońska w Chinach.

Tekst źródłowy:

 Traktat w sprawie pokoju, przyjaźni, odszkodowań itd., między Wielką Brytanią a Chinami, 29 sierpnia 1842 r.

11 i 12. Słabości międzywojennego systemu międzynarodowego i jego upadek:

 Cele mocarstw europejskich w pierwszej połowie lat 20.;

 Miejsce Republiki Weimarskiej i ZSRR w polityce międzynarodowej – układ w Rapallo, rewizjonizm traktatowy;

 Mała Ententa, porozumienie bałkańskie, Ententa Bałtycka;

 Układy w Locarno;

 Pakt Brianda-Kelloga;

 Faszyzm w Europie – uwarunkowania rozwoju ideologii i ruchu faszystowskiego we Włoszech i w Niemczech oraz powstanie Osi;

 Proces demontażu porządku wersalskiego – remilitaryzacja Nadrenii i Anschluss;

 Appeasement – źródła, architekci i założenia polityki ustępstw;

 Konferencja monachijska i rozbiór Czechosłowacji

 Kres appeasementu: sojusz brytyjsko-polski;

 Pakt Ribbentrop-Mołotow.

Literatura:

 H. Batowski, Między dwiema wojnami, rozdz. VIII: Próby wzmacniania i podważania pokoju, rozdz. IX: Problem niemiecki. Reparacje. Locarno. Pakt Kelloga; rozdz. X: Stabilizacja i destabilizacja w Europie Środkowo-Wschodniej; rozdz. XIV: Europa i Niemcy hitlerowskie. Pakt Czterech; rozdz. XVII: Gra o Austrię. Pakty regionalne. Problem Mniejszości etnicznych i wyznaniowych. Terroryzm międzynarodowy; rozdz. XVIII: Pakt Wschodni; rozdz. XXVI-XXVII: Kryzys sudecki i rozbiór Czechosłowacji.

 W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych 1815 - 1945, Warszawa 2004, rozdz. XI: Europa 1919-1939: System wersalski i jego upadek (8-30).

 H. Kissinger, Dyplomacja, rozdz. 11-14.

 J. Nye, Konflikty międzynarodowe: Wprowadzenie do teorii i historii, Warszawa 2009, rozdz. IV: Klęska koncepcji bezpieczeństwa zbiorowego i II wojna światowa.

 A. Czubiński, Historia drugiej wojny światowej, Poznań 2004, rozdz. 1.

Tekst źródłowy:

 Neville Chamberlain, Pokój dla naszych czasów, Downing Street 10, Londyn, 30 sierpnia 1938 r.,

13. II wojna światowa 1939-1945 – działania militarne i dyplomatyczne:

 wojna radziecko-fińska 1939-1940;

 wojna na zachodzie Europy 1940 – Blitzkrieg;

 front wschodni 1941-1943;

 wojna w Afryce Północnej 1940-1943;

 walki na Sycylii i półwyspie Apenińskim w latach 1943-1945;

 lądowanie w Normandii i na południu Francji;

 działania wojenne na zachodzie w latach 1944-1945;

 nowa mapa polityczna Europy po agresjach Niemiec i ZSRR;

 USA wobec rozwoju sytuacji w Europie; Karta Atlantycka;

 agresja Niemiec na ZSRR i Japonii na USA – powstanie Wielkiej Koalicji;

 stosunki między mocarstwami; cele Roosevelta, Churchilla i Stalina; pozycja Chin Czang Kai-szeka (Jiang Jieshi);

 konferencje Teheran – Jałta - Poczdam;

 nowa broń – bomba atomowa.

Literatura:

 A. Czubiński, Historia drugiej wojny światowej, Poznań 2004, rozdz. 2-9.

 W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych 1815 - 1945, Warszawa 2004, rozdz. XVI: Od wojny do pokoju.

 H. Kissinger, Dyplomacja, rozdz. 15-16.

 A. Patek, J. Rydel. J. Węc, Najnowsza historia świata 1945-1995, Kraków 1999, rozdz. I.1: Zakończenie i bilans II wojny światowej.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każdy poniedziałek, 11:30 - 13:00, sala 24
Tomasz Pugacewicz, Agnieszka Batko 24/25 szczegóły
2 każdy poniedziałek, 13:15 - 14:45, sala 24
Tomasz Pugacewicz, Agnieszka Batko 24/25 szczegóły
3 każdy poniedziałek, 15:00 - 16:30, sala 24
Tomasz Pugacewicz, Agnieszka Batko 26/25 szczegóły
4 każdy poniedziałek, 16:45 - 18:15, sala 24
Tomasz Pugacewicz, Agnieszka Batko 21/25 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Slawkowska 17 PAU
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.