Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Holocaust - zagłada Żydów w Polsce w czasie II wojny światowej i jej powojenne reminiscencje WSM.INP-PDL-148
Konwersatorium (KON) Semestr zimowy 2020/2021

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: 30
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Literatura:

Literatura podana jest w większym zakresie, aby mogły z niej skorzystać osoby szczególnie zainteresowane

Literatura podstawowa:

„Atlas Historii Żydów Polskich”, pod red. W. Sienkiewicza, Warszawa 2010,

Eisenbach Artur, „Hitlerowska polityka zagłady Żydów”, Warszawa 1961,

Forecki Piotr, „Od Shoah do <<Strachu>> Spory o polsko-żydowską przeszłość i pamięć w debatach publicznych”, Poznań 2010,

Kersten Krystyna, „Pogrom kielecki – znaki zapytania”, [w:] „Polska – Polacy – mniejszości narodowe”, red. E. Grześkowiak- Łuczyk, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992, s. 157-192,

Kersten Krystyna, „Polacy, Żydzi, komunizm: anatomia półprawdy 1939-1968”, Warszawa 1992,

Kota Mirosław, Sławuta Patrycja, „Kolektywne poczucie winy jako źródło pozytywnych zmian w relacjach polsko-żydowskich:badania eksperymentalne” [w:] „Etniczność, pamięć, asymilacja. Wokół problemów zachowania tożsamości mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce”, pod red. L.M. Nijakowskiego, Warszawa 2009, 143-152,

Kwiatkowski Piotr Tadeusz, „Społeczne tworzenie zbiorowej niepamięci” [w:] „Etniczność, pamięć, asymilacja. Wokół problemów zachowania tożsamości mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce”, pod red. L.M. Nijakowskiego, Warszawa 2009, s. 90-128.

„Najnowsze dzieje Żydów w Polsce ( w zarysie do 1950 r.)”,pod red. J. Tomaszewskiego, Warszawa 1993,

„Pamięć: historia Żydów polskich, przed, w czasie i po zagładzie”, red. nauk. F. Tych, Warszawa 2004,

Literatura uzupełniająca:

Bergen Doris L., „Wojna i ludobójstwo. Krótka historia Holocaustu”, przekł. R. Witkowski, M. Sosnowski, Poznań 2011,

Bilewicz Michał, „Wykluczeni sąsiedzi. Dyskurs eliminacyjny o mniejszościach jako przyczyna mordu w Jedwabnem” [w:] „W poszukiwaniu ładu wielokulturowego. Mniejszości narodowe w Polsce a wyzwania integracji europejskiej”, pod red. L.M. Nijakowskiego, Warszawa 2001, s. 13-35.

Blus-Węgrowska D. „Atmosfera pogromowa [Zajścia antyżydowskie w Polsce w latach 1945-46]”, „Karta” 1996, nr 18, s. 87-107,

Boroń Aleksandra, „Holocaust – szkice dyskursów [w:] „Holocaust w sieci dyskursów”, pod red. A. Boroń, G. Gajewskiej, Gniezno 2005, s. 10-17,

Cała Alina, „Przekleństwo pamięci traumatycznej” [w:] „Zagłada Żydów. Pamięć narodowa a pisanie historii w Polsce i we Francji”, pod red. B. Engelking, J. Leonciaka, D. Libionki, A. Ziębińskiej, Lublin 2006, s.193-202,

Chodakiewicz Marek J., "Po Zagładzie. Stosunki polsko-żydowskie 1944-1947", Warszawa 2008,

Datner Helena, Melchior Małgorzata, „Żydzi we współczesnej Polsce – nieobecność i powroty” [w:] „Mniejszości narodowe w Polsce”, red. Z. Kurcz, Wrocław 1997,

„Dzieci Holocaustu mówią…”, do druku przygotowała. W. Śliwowska, Warszawa 1993,

Edelman Marek, „Winna jest polityka. [Pamięć Holocaustu]”, „Tygodnik Powszechny” 1995, nr 29, s. 8,

Gross Jan Tomasz, „Strach. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaści”, Kraków 2008,

Gross Jan Tomasz, „Upiorna dekada – trzy eseje o stereotypach na temat Żydów, Polaków i Niemców 1939-1948”, Kraków 2001,

Gross Jan Tomasz, „Złote żniwa”, Kraków 2011,

Grynberg Henryk, „Kwestia godności.[Pozbawienie obywatelstwa polskiego emigrantów żydowskich z lat 1968 – 1969]”, „Wprost” 1996, nr 34, s.72-73.

Kuleta Magdalena, „Obraz Żydów i stosunków polsko-żydowskich w polskim dyskursie prasowym” [w:] „W poszukiwaniu ładu wielokulturowego. Mniejszości narodowe w Polsce a wyzwania integracji europejskiej”, pod red. L.M. Nijakowskiego, Warszawa 2001, s. 97-107,

Lang Berel, „Nazistowskie ludobójstwo. Akt i idea”, przekł. Anna Ziębińska-Witek, Lublin 2006,

Levi Primo, „Pogrążeni i ocaleni”, Kraków 2007,

Libionka Dariusz, „Polacy wobec eksterminacji Żydów. Kilka uwag na marginesie czytania źródeł” [w:] „Wojna - doświadczenie i zapis. Nowe źródła, problemy, metody badawcze”, pod red. S. Buryła, P. Rodaka, Kraków 2006, s. 73-90,

„Literatura polska wobec zagłady”, pod red A. Brodzkiej-Wald, D. Krawczyńskiej, J. Leociaka, Warszawa 2000,

Melchior Małgorzata, „Zagłada i stosunki polsko-żydowskie w opracowaniach socjologicznych”, „Zagłada Żydów” nr 1 (2005), s. 52-72,

„Myślenie po zagładzie, głosy z Polski”, pod red. S. Rejaka, Warszawa-Kraków 2008,

„Pod wspólnym niebem. Tematy polsko-żydowskie”, opr. J. Borkowicz (jest to numer specjalny czasopisma „Więź” z 1998 r.),

„Polacy i Żydzi pod okupacją niemiecką 1939-1945. Studia i materiały”, pod red. A. Żbikowskiego, Warszawa 2006,

Skibińska Alina, „Źródła do badań nad zagładą Żydów na okupowanych ziemiach polskich. Przewodnik archiwalno-bibliograficzny”, Warszawa 2007,

Śpiewak Paweł, „Żydokomuna. Interpretacje historyczne”, Warszawa 2012,

„Świat nie pożegnany. Żydzi na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej w XVIII-XX wieku”, Warszawa 2004,

Szaynok Bożena, „Mniejszości narodowe a problem niepodległości i suwerenności państwa polskiego po II wojnie światowej (mniejszość żydowska)”, [w:] „Między irredentą, lojalnością a kolaboracją. O suwerenność państwową i niezależność narodową (1795-1989)”, Toruń 2001, s. 389-401,

Szaynok Bożena, „Problem antysemityzmu w relacjach polsko-żydowskich w latach 1945-1953” [w:] „Zagłada Żydów. Pamięć narodowa a pisanie historii w Polsce i we Francji”, pod red. B. Engelking, J. Leonciaka, D. Libionki, A. Ziębińskiej, Lublin 2006, s.235-246,

Szurek Jean Charles, „Między historią a pamięcią: polski świadek zagłady” [w:] „Zagłada Żydów. Pamięć narodowa a pisanie historii w Polsce i we Francji”, pod red. B. Engelking, J. Leonciaka, D. Libionki, A. Ziębińskiej, Lublin 2006, s. 173-184,

Weksler-Waszkinel Romuald Jakub, „Od asymilacji do dialogu: <<swój>>-<<obcy>>-<<inny>>”, „Roczniki Filozoficzne”, t. 52 (2004), nr 2, s. 43-54,

Witkowski Rafał, „Wokół rozważań nad historycznym aspektem Holocaustu” [w:] „Holocaust w sieci dyskursów”, pod red. A. Boroń, G. Gajewskiej, Gniezno 2005, s. 33-54,

„Zagłada Żydów. Studia i materiały”, nr 2, (2006)

Ziembińska-Witek Anna, „Holocaust-problemy przedstawiania”, Lublin 2005,

"Wokół Strachu. Dyskusja o książce Jana T. Grossa", wybór Mariusz Gądek, Kraków 2008

Żbikowski Andrzej, „U genezy Jedwabnego. Żydzi na Kresach Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej wrzesień 1939-lipiec 1941”, Warszawa 2006,

Efekty uczenia się:

EK1: Umie wskazać różnice między nazizmem a faszyzmem i różnice w realizowanej przez te doktryny polityce wobec Żydów [K_W04++]; [K_W05+++]; [K_U02++]; [K_K02+++]

EK2: Zna ogólne dzieje Żydów w świecie i diaspory żydowskiej w Polsce na przestrzeni wieków [K_W05+++];[K_W07+++]; [K_U02++]; [K_U09+++]; [K_K02+++]

EK3: Wykorzystuje zdobytą wiedzę do interpretacji różnicy między antyjudaizmem a antysemityzmem [K_W05+++]; [K_W07+++]; [K_U02++]; [K_U04++]; [K_U09+++]; [K_K02+++]; [K_K03+++]

EK4: Interpretuje przepisy prawne skierowane przeciwko Żydom w państwach europejskich (szczególnie w Rzeszy Niemieckiej) oraz w Polsce [K_W05+++]; [K_W07+++]; [K_U02++]; [K_U04++]; [K_U09+++]; [K_K02+++]; [K_K03+++]

EK5: Analizuje wpływy poglądów nacjonalistycznych na kształtowanie się nastrojów antyżydowskich [K_W04++]; [K_U04++]; [K_U09+++]; [K_K02+++]; [K_K03+++]

EK6: Zna stosunek poszczególnych partii politycznych w Polsce do Żydów na przestrzeni XX wieku [K_W04++]; [K_U04++]; [K_U09+++]; [K_K02+++]

EK7: Interpretuje wpływ sytuacji politycznych, społecznych, gospodarczych na położenie ludności żydowskiej [K_W05+++]; [K_W07+++]; [K_U09+++]; [K_K03+++]

EK8: Posługuje się podstawowymi pojęciami związanymi z analizowaniem sytuacji ludności żydowskiej (np. paragraf aryjski, ustawy norymberskie, numerus claususm, Shoah, judenrat, ŻOB, ŻEGOTA, Sprawiedliwi wśród narodów świata, Żydokomuna) [K_U04++]; [K_U09+++]; [K_K02+++]; [K_K03+++]

EK9: Potrafi w sposób profesjonalny i etyczny z poszanowaniem tragizmu narodu żydowskiego wypowiadać się na temat Holocaustu [K_W07+++][K_K02+++]; [K_K03+++]

EK 10. Identyfikuje się z wszystkimi ofiarami niemieckiej polityki zagłady [K_W07+++]; [K_K02+++]; [K_K03+++]

EK11: Uczestniczy w małych zespołach badawczych w realizacji projektu „Współcześni Polacy a Żydzi” [K_U09+++]; [K_U10+++];[K_K02+++]

Metody i kryteria oceniania:

K1-EK10 - Ocena aktywności studenta na każdorazowych zajęciach (oceniana będzie jakość i zakres wiedzy w tym znajomość faktów historycznych, pojęć, reguł i twierdzeń; krytycyzm, umiejętność uogólniania i wyciągania wniosków; myślenie historyczne; poprawność i jakość wypowiedzi)

EK1-EK10- Ocena znajomości literatury przedmiotu – dokonywana na bieżąco

EK4 – Tekst źródłowy – ocena poprawności przeprowadzonej analizy

EK11 – Ankieta

Do oceny stosuje się standardową skalę ocen

Zaliczenie obejmujące całość treści merytorycznych na podstawie:

a) obecności – dozwolone są tylko dwie nieobecności, każda ponad tą liczbę zaliczana jest na dyżurach

b) aktywności na przynajmniej 50 % zajęć w postaci brania udziału w dyskusjach i argumentowania swojego stanowiska, przygotowania prelekcji czy prezentacji – wszystko punktowane każdorazowo

c) znajomości literatury wymaganej do konwersatorium

Ocena końcowa stanowi średnią z pracy semestralnej studenta.

Zakres tematów:

1. Polityka III Rzeszy wobec ludności żydowskiej przed wybuchem wojny; martyrologia Żydów niemieckich i ustanowione w tej kwestii podstawy prawne przez nazistów.

2. Przepisy prawne w kwestii żydowskiej ustanowione przez Niemców na okupowanych ziemiach polskich po agresji 1939 r.

3. Położenie Żydów na ziemiach polskich okupowanych przez Niemców (getta). Stosunek ludności polskiej do problemu ludności żydowskiej pod okupacją niemiecką.

4. Żydowskie podziemie i jego działalność do 1943 r. (powstanie w getcie warszawskim).

5. Zagłada Żydów na terenach okupowanych przez Niemców, zwłaszcza w Generalnym Gubernatorstwie.

6. Problem położenia ludności żydowskiej na terenach pod okupacją radziecką w latach 1939-1941. Kwestie współpracy z nowymi władzami oraz kwestie polityki władz sowieckich wobec ludności żydowskich: uderzenie w żydowskie instytucje samorządowe, partie polityczne itp.

7. Zagłada Żydów na Kresach Wschodnich 1941-1944. Relacje między nimi a partyzantką sowiecką i ugrupowaniami nacjonalistycznymi ukraińskimi i litewskimi.

8. Udział osób narodowości żydowskiej w tworzeniu nowej władzy w Polsce począwszy od 1944 r., zwłaszcza w aparacie bezpieczeństwa.

9. Sytuacja Żydów w Polsce bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej; pogrom kielecki i emigracja.

10. Różnorodne i bardzo kontrowersyjne prezentowanie wydarzeń, do skrajnych ocen w przypadku J.T.Grossa.

11. Ogólny bilans niesienia pomocy ludności żydowskiej przez Polaków; sprawa medalu „Sprawiedliwy wśród narodów świata”

12. „Polskie obozy koncentracyjne” – czarna propaganda wymierzona w państwo polskie, czy brak wiedzy?

Metody dydaktyczne:

Metody eksponujące – film

Metody podające – wykład informacyjny

Metody praktyczne – metoda przewodniego tekstu

Metody praktyczne – pokaz

Metody praktyczne – metoda projektów

Metody praktyczne – ćwiczenia przedmiotowe

Metody problemowe – klasyczna metoda problemowe

Metody problemowe – metody aktywizujące – dyskusja dydaktyczna

Metody problemowe wykład problemowy

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.