Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy biologii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WBNZ-914 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Podstawy biologii
Jednostka: Wydział Biologii
Grupy: Biologia: przedmioty dla programu WBNZ-n011-0-ZD-6
Przedmioty dla programu WBL-0011-1SO (Biologia 1 stopień; 1 rok)
Przedmioty obowiązkowe dla I roku biologii (studia I stopnia)
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 200 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Wiesław Babik
Prowadzący grup: Wiesław Babik, Barbara Bilińska, Marcin Czarnołęski, Henryk Głąb, Paweł Grzmil, Andrzej Joachimiak, Mariusz Kędzierski, Małgorzata Kruczek, Ryszard Laskowski, Łukasz Michalczyk, Krystyna Musiał, Elżbieta Pyza, Teresa Szklarzewicz, Jacek M. Szymura, Joanna Zalewska-Gałosz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Efekty kształcenia:

- Student potrafi wskazać korelacje między budową a funkcją na różnych poziomach organizacji biologicznej.

- Student integruje procesy biologiczne zachodzące na poziomie organizmu i populacji organizmów.

- Student rozumie powiązania między filogenezą a klasyfikacją organizmów.

- Student rozumie powiązania między historią geologiczną a ewolucją życia na Ziemi.


Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie minimum 51% punktów z egzaminu testowego (60 pytań, test jednokrotnego wyboru).

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Egzamin pisemny w formie testowej sprawdzający znajomość zjawisk i procesów biologicznych, znajomość budowy, właściwości i funkcji poszczególnych poziomów organizacji organizmów, zrozumienie podstawowych zjawisk przyrodniczych i ich roli w kształtowaniu Ziemi.

Metody dydaktyczne:

Wykład

Metody podające – prezentacja multimedialna

Metody podające – wykład informacyjny


Bilans punktów ECTS:

Udział w wykładach 30h

Przygotowanie do egzaminu 25h

Suma 55h


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kierunkowych

Pełny opis:

1. Obraz życia i metody jego poznawania: (1) Metoda naukowa w biologii. (2) Esencja życia. (3) Strategia życiowa. (4) Krótkowzroczny majsterklepka; (5) Walka o byt. (6) Przemoc i seks. (7) Współpraca i poświęcenie.

2. Historia życia: (1) Powstanie i wiek Wszechświata oraz Układu Słonecznego. (2) Miejsce Ziemi w Układzie Słonecznym. (3) Pierwotne środowiska abiotyczne Ziemi. (3) Powstanie życia na Ziemi. (4) Najstarsze skamieniałości. (5) Najstarsze tkankowce. (6) Eksplozja życia kambryjskiego. (7) Ekspansja ordowicka. (8) Ekspansja roślin lądowych. (9) Kręgowce lądowe. (10) Specyfika karbonu i permu. (11) Odrodzenie życia w triasie. (12) Świat organiczny mezozoiku. (13) Kryzys faunistyczny kreda/paleogen i odrodzenie życia. (14) Fauna i klimat kenozoiku. (15) Antropocen.

3. Biosfera: (1) Ekologia – nauka o funkcjonowaniu ekosystemów: ekologia programem badawczym biologii. (2) Życie jako złożony układ funkcjonalny organizmów w środowisku. (3) Produkcja i dekompozycja a cykl węgla w biosferze. (4) Dynamika populacji – człowiek jako problem.

4. Komórka: (1) Komórka prokariotyczna i eukariotyczna. (2) Procesy komórkowe. (3) Budowa i funkcja organelli komórkowych.

5. Sygnalizacja komórkowa: (1) Sposoby sygnalizacji komórkowej. (2) Cząsteczki sygnałowe, odbiór sygnału zewnątrzkomórkowego. (3) Typy receptorów. (4) Mechanizmy przekazu sygnału w zależności od cząsteczki sygnałowej.

6. Dziedziczność: (1) Podstawowe prawa dziedziczenia: prawo czystości gamet (I prawo Mendla); prawo niezależnego dziedziczenia (II prawo Mendla). (2) Dziedziczenie cech sprzężonych. (3) Rekombinacja genetyczna. (4) Przykłady dziedziczenia mendlowskiego.

7. Kwasy nukleinowe - nośnik i źródło informacji: (1) Budowa i replikacja DNA. (2) Mutacje. (3) Rekombinacja. (4) Geny i genomy bakterii, archeonów, eukariontów. (5) Identyfikacja organizmów i określanie pokrewieństw na podstawie DNA.

8. Mechanizmy ewolucji: (1) Zmienność i odziedziczalność. (2) Przeżywalność i sukces rozrodczy - dobór naturalny i płciowy (selekcja naturalna i płciowa). (3) Zasoby zmienności w populacjach. (4) Zmiany składu genetycznego pod wpływem: mutacji, selekcji, dryfu, migracji, sposobu kojarzeń. (5) Zróżnicowanie przestrzenne siedlisk. (6) Bariery fizyczne i preferencje rozrodcze.

9. Mechanizmy różnicowania i rozwoju 1: (1) Regulacja ekspresji genów. (2) Epigenetyka: rola czynników genetycznych i epigenetycznych w różnicowaniu komórek i tkanek oraz rozwoju organizmu. (3) etapy ekspresji genów i mechanizmy je kontrolujące. (4) Stabilne i zmienne wzorce ekspresji genów. (5) Rola RNA, białek i czynników strukturalnych w kontrolowaniu ekspresji genów. (6) Wybrane przykłady aktywacji, wyciszania i modyfikacji działania genów w komórkach eukariotycznych.

10. Mechanizmy różnicowania i rozwoju 2: (1) Typy komórek jajowych. (2) Typy bruzdkowania. (3) Blastulacja. (4) Typy blastul. (5) Gastrulacja. (6) Powstawanie wtórnej jamy ciała i mezodermy: enterocelia i schizocelia. (7) Mechanizmy gastrulacji - rola połączeń międzykomórkowych i cytoszkieletu.

11. Cykle życiowe organizmów: (1) Typy rozmnażania. (2) Przemiana faz jądrowych. (3) Cykl paraseksualny. (4) Cykl życiowy diplontów, haplontów, haplodiplontów, pasożytów. (5) Przemiana pokoleń i jej ewolucja. (6) Rozwój zarodkowy i postembrionalny.

12. Bioróżnorodność i pokrewieństwa 1: (1) Drzewo Życia i jak je czytać. (2) Skąd wiadomo, że tak wygląda Drzewo Życia? (3) Co to jest gatunek i jak go zidentyfikować? (4) Gdzie jesteśmy i kim są nasi (bliżsi i dalsi) krewni? (5) Problem istnienia płci i współistnienia form prostych i złożonych. (6) Biodiversity hotspots – czym są i skąd się biorą? (7) Czynniki generujące bioróżnorodność.

13. Bioróżnorodność i pokrewieństwa 2: (1) Czynniki warunkujące różnorodność organizmów – zależności międzygatunkowe: antagonistyczne i nieantagonistyczne. (2) Przykłady układów symbiotycznych: porosty, symbioza glonów z koralowcami, mikoryza i wyjście roślin na ląd. (3) Glony i roślin lądowe na drzewie życia. (4) Endosymbioza i powstanie Eukaryota. (5) „Prokaryota”: sinice, bakterie, archeony – wiek, pokrewieństwa i różnorodność. (6) Drzewo życia – podsumowanie.

14. Pochodzenie i ewolucja człowieka: (1) Okresy i epoki ery kenozoicznej. (2) Krótka historia ewolucyjna naczelnych. (3) Dwunożność i jej konsekwencje. (4) Ewolucja mózgu. (5) Zróżnicowanie hominidów i wielkie migracje. (6) Badania paleogenetyczne. (7) Podstawowe strategie zachowań społecznych u naczelnych w nawiązaniu do ewolucji człowieka. (8) Rozwój gospodarki narzędziowej, pojawienie się mowy i sztuki. (9) Zasiedlenie przez Homo sapiens Ameryk i Australii. (10) Monogamia, ukryta owulacja, menopauza – czy tak naprawdę jesteśmy monogamiczni?

15. Bioetyka: (1) Zwierzęta laboratoryjne i doświadczalne. (2) Biologia zwierząt laboratoryjnych. (3) Zasady hodowli. (4) Regulacje prawne dot. zasad eksperymentowania na zwierzętach.

Literatura:

Treści przedstawione podczas wykładów.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-28

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 200 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Wiesław Babik
Prowadzący grup: Wiesław Babik, Barbara Bilińska, Marcin Czarnołęski, Henryk Głąb, Paweł Grzmil, Andrzej Joachimiak, Mariusz Kędzierski, Małgorzata Kruczek, Ryszard Laskowski, Łukasz Michalczyk, Krystyna Musiał, Elżbieta Pyza, Teresa Szklarzewicz, Jacek M. Szymura, Joanna Zalewska-Gałosz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Efekty kształcenia:

- Student potrafi wskazać korelacje między budową a funkcją na różnych poziomach organizacji biologicznej.

- Student integruje procesy biologiczne zachodzące na poziomie organizmu i populacji organizmów.

- Student rozumie powiązania między filogenezą a klasyfikacją organizmów.

- Student rozumie powiązania między historią geologiczną a ewolucją życia na Ziemi.


Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie minimum 51% punktów z egzaminu testowego (60 pytań, test jednokrotnego wyboru).

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Egzamin pisemny w formie testowej sprawdzający znajomość zjawisk i procesów biologicznych, znajomość budowy, właściwości i funkcji poszczególnych poziomów organizacji organizmów, zrozumienie podstawowych zjawisk przyrodniczych i ich roli w kształtowaniu Ziemi.

Metody dydaktyczne:

Wykład

Metody podające – prezentacja multimedialna

Metody podające – wykład informacyjny


Bilans punktów ECTS:

Udział w wykładach 30h

Przygotowanie do egzaminu 25h

Suma 55h


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kierunkowych

Pełny opis:

1. Obraz życia i metody jego poznawania: (1) Metoda naukowa w biologii. (2) Esencja życia. (3) Strategia życiowa. (4) Krótkowzroczny majsterklepka; (5) Walka o byt. (6) Przemoc i seks. (7) Współpraca i poświęcenie.

2. Historia życia: (1) Powstanie i wiek Wszechświata oraz Układu Słonecznego. (2) Miejsce Ziemi w Układzie Słonecznym. (3) Pierwotne środowiska abiotyczne Ziemi. (3) Powstanie życia na Ziemi. (4) Najstarsze skamieniałości. (5) Najstarsze tkankowce. (6) Eksplozja życia kambryjskiego. (7) Ekspansja ordowicka. (8) Ekspansja roślin lądowych. (9) Kręgowce lądowe. (10) Specyfika karbonu i permu. (11) Odrodzenie życia w triasie. (12) Świat organiczny mezozoiku. (13) Kryzys faunistyczny kreda/paleogen i odrodzenie życia. (14) Fauna i klimat kenozoiku. (15) Antropocen.

3. Biosfera: (1) Ekologia – nauka o funkcjonowaniu ekosystemów: ekologia programem badawczym biologii. (2) Życie jako złożony układ funkcjonalny organizmów w środowisku. (3) Produkcja i dekompozycja a cykl węgla w biosferze. (4) Dynamika populacji – człowiek jako problem.

4. Komórka: (1) Komórka prokariotyczna i eukariotyczna. (2) Procesy komórkowe. (3) Budowa i funkcja organelli komórkowych.

5. Sygnalizacja komórkowa: (1) Sposoby sygnalizacji komórkowej. (2) Cząsteczki sygnałowe, odbiór sygnału zewnątrzkomórkowego. (3) Typy receptorów. (4) Mechanizmy przekazu sygnału w zależności od cząsteczki sygnałowej.

6. Dziedziczność: (1) Podstawowe prawa dziedziczenia: prawo czystości gamet (I prawo Mendla); prawo niezależnego dziedziczenia (II prawo Mendla). (2) Dziedziczenie cech sprzężonych. (3) Rekombinacja genetyczna. (4) Przykłady dziedziczenia mendlowskiego.

7. Kwasy nukleinowe - nośnik i źródło informacji: (1) Budowa i replikacja DNA. (2) Mutacje. (3) Rekombinacja. (4) Geny i genomy bakterii, archeonów, eukariontów. (5) Identyfikacja organizmów i określanie pokrewieństw na podstawie DNA.

8. Mechanizmy ewolucji: (1) Zmienność i odziedziczalność. (2) Przeżywalność i sukces rozrodczy - dobór naturalny i płciowy (selekcja naturalna i płciowa). (3) Zasoby zmienności w populacjach. (4) Zmiany składu genetycznego pod wpływem: mutacji, selekcji, dryfu, migracji, sposobu kojarzeń. (5) Zróżnicowanie przestrzenne siedlisk. (6) Bariery fizyczne i preferencje rozrodcze.

9. Mechanizmy różnicowania i rozwoju 1: (1) Regulacja ekspresji genów. (2) Epigenetyka: rola czynników genetycznych i epigenetycznych w różnicowaniu komórek i tkanek oraz rozwoju organizmu. (3) etapy ekspresji genów i mechanizmy je kontrolujące. (4) Stabilne i zmienne wzorce ekspresji genów. (5) Rola RNA, białek i czynników strukturalnych w kontrolowaniu ekspresji genów. (6) Wybrane przykłady aktywacji, wyciszania i modyfikacji działania genów w komórkach eukariotycznych.

10. Mechanizmy różnicowania i rozwoju 2: (1) Typy komórek jajowych. (2) Typy bruzdkowania. (3) Blastulacja. (4) Typy blastul. (5) Gastrulacja. (6) Powstawanie wtórnej jamy ciała i mezodermy: enterocelia i schizocelia. (7) Mechanizmy gastrulacji - rola połączeń międzykomórkowych i cytoszkieletu.

11. Cykle życiowe organizmów: (1) Typy rozmnażania. (2) Przemiana faz jądrowych. (3) Cykl paraseksualny. (4) Cykl życiowy diplontów, haplontów, haplodiplontów, pasożytów. (5) Przemiana pokoleń i jej ewolucja. (6) Rozwój zarodkowy i postembrionalny.

12. Bioróżnorodność i pokrewieństwa 1: (1) Drzewo Życia i jak je czytać. (2) Skąd wiadomo, że tak wygląda Drzewo Życia? (3) Co to jest gatunek i jak go zidentyfikować? (4) Gdzie jesteśmy i kim są nasi (bliżsi i dalsi) krewni? (5) Problem istnienia płci i współistnienia form prostych i złożonych. (6) Biodiversity hotspots – czym są i skąd się biorą? (7) Czynniki generujące bioróżnorodność.

13. Bioróżnorodność i pokrewieństwa 2: (1) Czynniki warunkujące różnorodność organizmów – zależności międzygatunkowe: antagonistyczne i nieantagonistyczne. (2) Przykłady układów symbiotycznych: porosty, symbioza glonów z koralowcami, mikoryza i wyjście roślin na ląd. (3) Glony i roślin lądowe na drzewie życia. (4) Endosymbioza i powstanie Eukaryota. (5) „Prokaryota”: sinice, bakterie, archeony – wiek, pokrewieństwa i różnorodność. (6) Drzewo życia – podsumowanie.

14. Pochodzenie i ewolucja człowieka: (1) Okresy i epoki ery kenozoicznej. (2) Krótka historia ewolucyjna naczelnych. (3) Dwunożność i jej konsekwencje. (4) Ewolucja mózgu. (5) Zróżnicowanie hominidów i wielkie migracje. (6) Badania paleogenetyczne. (7) Podstawowe strategie zachowań społecznych u naczelnych w nawiązaniu do ewolucji człowieka. (8) Rozwój gospodarki narzędziowej, pojawienie się mowy i sztuki. (9) Zasiedlenie przez Homo sapiens Ameryk i Australii. (10) Monogamia, ukryta owulacja, menopauza – czy tak naprawdę jesteśmy monogamiczni?

15. Bioetyka: (1) Zwierzęta laboratoryjne i doświadczalne. (2) Biologia zwierząt laboratoryjnych. (3) Zasady hodowli. (4) Regulacje prawne dot. zasad eksperymentowania na zwierzętach.

Literatura:

Treści przedstawione podczas wykładów.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.