Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia literatury perskiej klasycznej - wykł.

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WF.IO-L-IRA-2-08wB Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia literatury perskiej klasycznej - wykł.
Jednostka: Instytut Orientalistyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2020-02-24 - 2020-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Renata Rusek-Kowalska
Prowadzący grup: Renata Rusek-Kowalska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Efekty kształcenia:

Wiedza

Student:

- ma podstawową i uporządkowaną wiedzę z zakresu aparatu pojęciowo-terminologicznego stosowanego w subdyscyplinach filologii NFIr2B_W04 +++

- ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych osiągnięciach w literaturoznawstwie studiowanej specjalności NFIr2B_W05 ++

- zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji tekstów kultury (tekstów literackich w zakresie iranistyki) NFIr2B_W06 +++

- ma podstawową wiedzę o stylach i gatunkach literackich i ich ewolucji oraz podstawową orientację w historii regionu NFIr2B_W08 +++


Umiejętności

Student:

- potrafi rozpoznać różne rodzaje tekstów literackich oraz przeprowadzić ich analizę i interpretację z zastosowaniem podstawowych metod, w celu określenia ich znaczeń w procesie literackim NFIr2B_U09 ++


Kompetencje społeczne

Student:

- rozumie potrzebę rozwoju posiadanych przez siebie umiejętności i wiedzy NFIr2B_K01 ++

- ma świadomość wartości dziedzictwa literackiego jego różnorodności i jego wpływie na budowaniu tożsamości narodu NFIr2B_K05 ++


Wymagania wstępne:

znajomość języka perskiego na poziomie pozwalającym czytać teksty literackie

Forma i warunki zaliczenia:

zaliczenie na ocenę na podstawie egzaminu ustnego

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Uzupełnieniem dydaktycznych metod podających są metody problemowe, w tym aktywizujące. Metody kształtujące dla oceny ciągłej oraz metoda podsumowująca sprawdzają nie tylko wiedzę, ale i umiejętności studenta.


Metody kształtujące dla oceny ciągłej:

- do oceny ciągłej wliczana jest aktywność studentów, którzy analizują i interpretują przedstawione im przykłady tekstów literackich.

- dopuszczone są 3 nieobecności w danym semestrze. W przypadku większej ich liczby student ma obowiązek przeczytać dodatkową, zadaną mu pozycję książkową i zdać z niej materiał;



Metoda podsumowująca:

- przeprowadzenie zdalne egzaminu ustnego (zaliczenie na ocenę). Student orientuje się w procesach historyczno-literackich oraz posiada wiedzę i umiejętności interpretacyjne – na część pytań odpowiada, identyfikując i omawiając podane teksty.


Metody dydaktyczne - słownik:

E-learning
Metody podające - anegdota
Metody podające - objaśnienie lub wyjaśnienie
Metody podające - prezentacja multimedialna
Metody podające - wykład informacyjny
Metody problemowe - metody aktywizujące - dyskusja dydaktyczna
Metody problemowe - wykład konwersatoryjny
Metody problemowe - wykład problemowy

Metody dydaktyczne:

metody podające: wykład informacyjny, anegdota, objaśnienie lub wyjaśnienie, opis, opowiadanie, pogadanka, prezentacja multimedialna (głównie nagrania);

metody praktyczne: metoda przewodniego tekstu;

metody problemowe: klasyczna metoda problemowa;

metody aktywizujące: wykład konwersatoryjny


Bilans punktów ECTS:

30 godz. - 3 pkt. ECTS

uczestnictwo w zajęciach - 30 godz. - 1 pkt. ECTS

egzamin ustny (zaliczenie na ocenę) - 30 pkt. - 2 pkt. ECTS

Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Pomimo wyraźnej cezury, jaką stanowi w historii Iranu najazd arabski (VII w. n.e.), wczesna literatura nowoperska (IX-XII w. n.e.) wykazuje, zwłaszcza w warstwie tematycznej, wyraźną kontynuację przedislamskiej tradycji literackiej. Ujęcie zjawisk w literaturze nowoperskiej stylu chorasańskiego w kategoriach continuum wielowiekowego procesu literackiego, pozwoli ocenić skalę wpływu kultury arabskiej na ewolucję rodzimej konwencji poetyckiej.

Pełny opis:

• Początki literatury nowoperskiej; kształtowanie się literackiego języka nowoperskiego. Geneza form i tematów w poezji nowoperskiej. Kontynuacja tradycji średnioperskiej, innowacje, zapożyczenia arabskie.

• Literatura arabskojęzyczna w Iranie. Irańczycy piszący po arabsku. Wybitni przedstawiciele (Ebn-e Moqaffa’, Tabari, Ebn-e Sinā, Biruni, Abu Novās, Baššār ebn-e Bord, Badi' az-Zamān Hamedāni - makama).

• Literatura w czasach Samanidów. Główne gatunki poetyckie i tendencje rozwoju. Charakterystyka stylu chorasańskiego (kasyda, masnawi, czterowiersz); wybitni przedstawiciele (Rudaki, Mos’abi, Šahid-e Balxi, Kesā’i-ye Marvazi, Bu Šokur-e Balxi, Daqiqi, Rābe’e-ye Qozdāri-ye Balxi); początki prozy nowoperskiej.

• Tradycja epicka w Iranie: przekazy prozatorskie i poetyckie przed Ferdousim. Ferdousi-ye Tusi i jego Šāh-nāme.

• Wielcy panegiryści czasów gaznawidzkich i seldżuckich (Onsori, Farroxi, Manučehri); kasyda religijna i filozoficzna (Nāser-e Xosrou).

• Proza stylu chorasańskiego: historyczna, geograficzna, dydaktyczna, rozrywkowa; ważne dzieła i autorzy (Beyhaqi, Tārix-e Sistān, Qābus-nāme, Siyāsat-nāme, Safar-nāme Nāsera Xosrou, Čahār maqāle Nezāmiego z Samarkandy, Samak-e Ayyār)

• Epos historyczny i romantyczny po Ferdousim (Garšasp-nāme Asadiego z Tusu, Vis-o-Rāmin Gorgāniego, Nezāmi-ye Ganjavi i jego Xamse).

• Czterowiersz jako forma poezji refleksyjnej (Omar-e Xayyām).

Literatura:

Podręczniki i artykuły

A.J. Arberry, Classical Persian Literature, London 1958;

M.T. Bahār, Sabkšenāsi, t. 1–3, Tehrān 1970–1971 (lub inne daty);

Y.E. Bertels, Tārix-e adabiyāt-e fārsi, tłum. S. Izadi, t. II, Tehrān 1995–1996;

M. Boyce, “The Parthian Gōsān and Iranian Minstrel Tradition”, Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, cz. 1–2, 1957, s. 10–45;

D.P. Brookshaw, “Lascivious Vines, Corrupted Virgins, and Crimes of Honor: Variations on the Wine Production Myth as Narrated in Early Persian Poetry”, Iranian Studies, nr 47 (2014), s. 87-129.

E.G. Browne (red.), Literary History of Persia, t. 1–4, Cambrigde 1928–1930;

J.T.P. de Bruijn, General Introduction to Persian Literature, New York 2009.

he Cambridge History of Iran, Cambridge, t. 4, 1975; t. 5, 1968; rozdziały dotyczące literatury:

Ibidem, t. 4:

V. Danner, „Arabic Literature in Iran“, s. 566–594;

G. Lazard, “The Rise of the New Persian Language”, s. 595–632;

L.P. Elwell-Sutton, “The rubā̀i in Early Persian Language”, s. 633–657;

J.A. Boyle, ‘”Umar Khayyam: Astronomer, Mathematician and Poet”, s. 658–664;

H. Corbin, „Nasir-i Khusrau and Iranian Isma̔ilism“, s. 520–542;

M. Dabirsiyāqi, Pišāhangān-e še’r-e pārsi, Tehrān 1991–1992;

W. Dulęba, Klasyczne podstawy poetyki perskiej, Kraków 1986;

W.L. Hanaway, “Blood and Wine: Sacrifice and Celebration in Manūchirī's Wine Poetry”, Iran nr 26 (1988), s. 69-80.

G. Lazard, Les premiers poètes persans (IX–X siècles), t. 1–2, Téhéran-Paris 1964;

A.B. Lord, Pieśniarz i jego opowieść, tłum. P. Majewski, Warszawa 2010.

J.S. Meisami, Medieval Persian Court Poetry, New Jersey 1987.

L. Paul, “Persian Language i. Early New Persian, Encyclopaedia Iranica, wersja online: http://www.iranicaonline.org/articles/persian-language-1-early-new-persian

M. Reisner, “The Life of the Text and the Fate of Tradition. III: Interpretation of Pre-Islamic Calendar Festivals in Classical Persian Poetry of the 10th–12th Centuries (by the Example of Nawruz)”, Manuscripta Orientalia, t. 10, nr 2 (June 2004), s. 34–42.

J. Rypka, History of Iranian Literature, Dordrecht 1968;

J. Rypka, Historia literatury perskiej i tadżyckiej, Warszawa 1970;

Z. Safā, Tārix-e adabiyāt dar Irān, t. 1–5, Tehrān (różne daty);

Z. Safā, Tārix-e adabiyāt-e Irān, Tehrān 1983–1984 (lub inne daty);

Z. Safā, Ganj-e soxan, t. 1–3, Tehrān 1960–1961;

F. Thiesen, A Manual of Classical Persian Prosody, Wiesbaden 1982;

P.N. Xānlari, Vazn-e še’r-e fārsi, [Tehrān] 1975–1976;

Z. Xānlari-Kiyā, Farhang-e adabiyāt-e fārsi-ye dari, [Tehrān 1969–1970];

E. Yarshater (red), “Persian Literature”, Columbia Lectures on Iranian Studies 3, Bibliotheca Persica, New York 1988;

E. Yarshater, “The Theme of Wine-Drinking and the Concept of the Beloved in Early Persian Poetry”,

Studia Islamica, nr 13 (1960), s. 43-53.

Lektury

Bajhaki, Abu-l Fazl, Historia sułtana Masuda, tłum. B. Składanek, Warszawa 1996.

Dywan perski, wybór i tłum. W. Dulęba, Kraków 1977;

Drugi dywan perski, wybór i tłum. W. Dulęba, Kraków 1980;

Trzeci dywan perski, wybór i tłum. W. Dulęba, Kraków 1986;

Ferdousi, Księga królewska, tłum. W. Dulęba, Warszawa 1981;

Ferdousi, Księga królewska (Szahname), t. 1., tłum. W. Dulęba, wstęp i aparat krytyczny A. Krasnowolska, Kraków 2004;

Keykāvus ‘Onsoro-l-Ma’āli, Qābus Nāme, red. Q. Yusefi, Tehrān 1994–1995;

Nāser Xosrow, Safar-nāme, różne wydania;

Nezāmo-l-molk-e Tusi, Siyaro-l-moluk (Siyāsat Nāme), red. H. Darke, Tehrān 1993–1994.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.