Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Archeologia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH.IH.DL.19.0.1b Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Archeologia
Jednostka: Instytut Historii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2021-02-25 - 2021-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wojciech Blajer, Jacek Poleski
Prowadzący grup: Wojciech Blajer, Jacek Poleski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Efekty kształcenia:

Podstawowa wiedza na temat:

a) prawnych aspektów archeologii w Polsce;

b) metod badawczych i możliwości archeologii;

c) najważniejszych procesów kulturowych zachodzących w Europie Środkowej od starszej epoki kamienia do wczesnego średniowiecza;

d) osadnictwa, gospodarki oraz wybranych aspektów kultury społecznej i duchowej ludności zamieszkującej dzisiejsze ziemie polskie w pradziejach i we wczesnym średniowieczu.


Umiejętności:

a) umiejętność przedstawienia ogólnej charakterystyki poszczególnych epok i okresów pradziejowych i wczesnośredniowiecznych oraz najważniejszych kultur archeologicznych na dzisiejszych terenach Polski;

b) umiejętność samodzielnego krytycznego poszerzania wiedzy z dziedziny archeologii;

c) podstawowa umiejętność oceny i wykorzystania wyników badań archeologicznych dla rekonstrukcji procesów dziejowych, w tym dla uzupełnienia i wzajemnej weryfikacji badań opartych na źródłach historycznych i archeologicznych.


Kompetencje personalne i społeczne:

a) podstawowa wiedza na temat prawnych aspektów ochrony zabytków oraz prowadzenia prac archeologicznych;

b) umiejętność praktycznego wykorzystania tej wiedzy w sytuacjach, które wymagają decyzji i interwencji zgodnej z prawem;

c) popularyzacja prawnych aspektów ochrony zabytków i prowadzenia prac archeologicznych, a także podstawowych zagadnień metodyki i wyników badań archeologii.


Efekty dla modułu:


K_W03; K_W04; K_W08;; K_W12; K_W13; K_W14;

K_U02; K_U04"


Wymagania wstępne:

Nie dotyczy.

Forma i warunki zaliczenia:

Egzamin pisemny (test wyboru, na ocenę "dostateczny" konieczne będzie udzielenie 50% poprawnych odpowiedzi).

W uzasadnionych przypadkach (np. cudzoziemcy) egzamin może mieć formę ustną (odpowiedź na 2 lub 3 zadane pytania).


Egzamin poprawkowy ma formę ustną (odpowiedź na 2 lub 3 zadane pytania). W przypadku bardzo dużej liczby studentów przystępujących do egzaminu poprawkowego może być zastosowana forma pisemna (test wyboru).

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Wobec dużej liczebności grupy nie są przewidziane inne formy sprawdzania poza wyżej wspomnianym egzaminem końcowym.

Metody dydaktyczne - słownik:

Metody podające - prezentacja multimedialna
Metody podające - wykład informacyjny

Metody dydaktyczne:

Metody podające: wykład informacyjny z elementami prezentacji multimedialnej.

Bilans punktów ECTS:

3 punkty

Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk:

Nie dotyczy.

Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20 lub później:

historia, rok 1

Skrócony opis:

W trakcie wykładu prezentowane są zagadnienia dotyczące terminologii archeologicznej i metodyki badań archeologicznych, podstawowe informacje na temat problematyki antropogenezy i początków kultury ludzkiej, a następnie zarys przemian kulturowych na dzisiejszych terenach Polski od paleolitu dolnego do czasu uformowania się państwa polskiego w X w.

Pełny opis:

Tematyka zajęć:

1. Wybrane zagadnienia terminologiczne i metodologiczne: archeologia/prehistoria; pojęcie „kultury”; metoda etniczna w archeologii; możliwości i ograniczenia archeologii w zakresie rekonstrukcji różnych dziedzin kultury żywej.

2. Prawne aspekty ochrony zabytków oraz odkryć i badań archeologicznych w Polsce.

3. Podstawowe informacje o źródłach archeologicznych. Metody poszukiwań i wykopalisk.

4. Główne metody datowania w archeologii. Podział pradziejów w dorzeczu Odry i Wisły – kryteria podziału i daty ramowe.

5. Zarys problematyki antropogenezy ze zwróceniem uwagi na aspekty powszechnie akceptowane i aspekty dyskusyjne.

6. Podstawowe informacje o paleolicie dolnym i środkowym na ziemiach polskich. Paleolit górny i schyłkowy.

7. Początki holocenu i mezolit na terenie Polski. Tzw. rewolucja neolityczna. Ogólna charakterystyka młodszej epoki kamienia. Neolit i eneolit na ziemiach polskich.

8. Wczesna i starsza epoka brązu w dorzeczu Odry i Wisły. Kultura łużycka.

9. Wczesna epoka żelaza (okres halsztacki) na ziemiach polskich. Zagadnienie tzw. kultury pomorskiej.

10. Okres lateński w Europie. Celtowie w Polsce.

11. Formowanie się nowych kultur na terenie Polski w końcu III w. przed Chr. na terenie Polski.

12. Okres wpływów rzymskich na terenach Barbaricum – wpływy kultury cesarstwa na ludy barbarzyńskie poza limesem.

13. Okres wpływów rzymskich w Polsce.

a. Sytuacja etniczna i polityczna na ziemiach polskich na podstawie analizy źródeł pisanych.

b. Sytuacja kulturowa na ziemiach polskich do początków okresu wędrówek ludów – jednostki kulturowe, zasięgi osadnictwa, chronologia.

14. Okres wędrówek ludów w Europie – dzieje polityczne i przesunięcia etniczne. Okres wędrówek ludów w Polsce – kwestia zaniku kultur z okresu rzymskiego i obecności elementów huńskich.

15. Etno- i topogeneza Słowian – źródła językowe, historyczne, archeologiczne, przyrodnicze. Autochtonizm i allochtonizm. Koncepcja Godłowskiego i Parczewskiego.

16. Kultury wczesnosłowiańskie w Europie. Źródła historyczne (Antowie i Sklawenowie) i archeologiczne (kultura Pieńkowka, Kołoczyn, praska i Sukow). Kultura wczesnosłowiańska w Polsce.

17. Polska w okresie od połowy VII do X w. Źródła historyczne i archeologiczne. Charakterystyka kultury i kontakty interregionalne.

18. Archeologia o formowaniu się i konsolidacji państwa pierwszych Piastów.

Literatura:

Dla rozszerzenia wiadomości uzyskanych na wykładzie zalecana jest tylko jedna książka:

P. Kaczanowski, J.K. Kozłowski: "Wielka Historia Polski", t. 1, "Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.)", Wydawnictwo FOGRA, Kraków 1998 (lub późniejsze wydania).

UWAGA: Studentów historii nie obowiązują informacje dotyczące szczegółów kultury materialnej, tzn. różnych kategorii i typów zabytków ruchomych. Istotne są podstawowe dane na temat środowiska naturalnego w kolejnych epokach i okresach, datowania, zasięgów i wzajemnych powiązań poszczególnych kultur, a także informacje o gospodarce, trybie życia, osadnictwie i obrządku pogrzebowym.

Uwagi:

UWAGA: Podręcznik autorstwa K. Godłowskiego i J.K. Kozłowskiego pt. "Historia starożytna ziem polskich" (było kilka wydań) jest w wielu miejscach nieaktualny i nie może być traktowany jako podstawowa lektura.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.