Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

"Jak znaleźć numer telefonu na Kreml?" Imperium Sowieckie, Rosja i komunizm w polskiej myśli politycznej, 1945-1989

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH.IH.UD.2015.4.10d Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: "Jak znaleźć numer telefonu na Kreml?" Imperium Sowieckie, Rosja i komunizm w polskiej myśli politycznej, 1945-1989
Jednostka: Instytut Historii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 1.50 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2018-02-24 - 2018-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jan Bruski, Henryk Głębocki
Prowadzący grup: Henryk Głębocki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie
Efekty kształcenia:

Efekty kształcenia

Wiedza

W wyniku udziału w zajęciach student powinien opanować następujące działy wiedzy:

Dzięki udziałowi w wykładzie student pozna genezę i uwarunkowania różnych koncepcji polskiej

polityki wobec ZSRS, które wywarły wpływ na strategię środowisk opozycji i emigracji, w tym

szczególnie szerokiego nurtu „Solidarności”, a także na politykę władz komunistycznych. [K_W01]

Kurs ten ma pozwolić na zdobycie podstawowej wiedzy, zarówno na temat teoretycznych założeń

jak i prób praktycznej realizacji polskiej polityki wschodniej w epoce PRL, szczególnie wobec

imperium sowieckiego. [K_W02]

Student w trakcie wykładu, na podstawie prezentowanych zagadnień, jak też zalecanej literatury

przedmiotu, powinien zdobyć podstawową wiedzę i orientację dotyczącą kształtowania się i

ewolucji koncepcji polskiej polityki wschodniej oraz prób jej realizacji, na tle dziejów PRL a także

znaczenia jej spuścizny dla współczesnej Polski. [K_W04]

Uczestnicy wykładu powinni również dostrzegać szerszy kontekst omawianej problematyki, w

wymiarze stosunków międzynarodowych a także zjawisk geopolitycznych w II połowie wieku XX.

Powinni rozumieć wpływ omawianych zjawisk na zmiany zachodzące w PRL oraz na stosunki

międzynarodowe epoki „zimnej wojny”. [K_W05]

Student dzięki wykładowi będzie mógł docenić znaczenie przedstawianych idei, debat, koncepcji z

czasów PRL, w dyskusjach i polityce po 1989 i 1991 r., w III RP. Pozwoli to lepiej zrozumieć wpływ

tej spuścizny na kierunki i założenia polityki wschodniej współczesnej Polski, w zmieniającym się

kontekście geopolitycznym. [K_W09]

Umiejętności

Studenci powinni potrafić uzasadnić swoje opinie dotyczące problematyki poruszanej w wykładzie.

[K_U12]

Uczestnicy wykładu powinni rozumieć i potrafić prezentować tytułową problematykę w

uporządkowany sposób, dostrzegając wpływ referowanych debat w kręgach opozycji i emigracji w

okresie PRL, zarówno na idee i programy polityczne tych kręgów jak i na ewolucję ich strategii

politycznych oraz szerzej, na kierunek zmian zachodzących w PRL.

Student powinien potrafić wyjaśnić procesy kształtowania się założeń głównych nurtów niezależnej

polskiej myśli wschodniej po 1945 r. wykorzystując znajomość dyskusji naukowych wokół tej

tematyki, a także opinii i argumentów różnych autorów prac historycznych. [K_U13]

Kompetencje

Uczestnik kursu powinien dążyć do obiektywizmu w podejściu do przekazu historycznego,

wykazywać odpowiedzialność i odwagę cywilną w przekazywaniu wiedzy historycznej o historii

polskiej myśli wschodniej, dziejach PRL, sowieckiej dominacji i kolaboracji z nią. Powinien

sprzeciwiać się próbom jej zafałszowania, manipulacji, ograniczenia

Student powinien doceniać rolę tradycji polskiej polityki wschodniej i jej haseł, a także wiedzy o niej

w kształtowaniu lokalnych, regionalnych i narodowych więzi społecznych oraz tożsamości. [K_K04]

Studenci powinni mieć świadomość zakresu swojej wiedzy historycznej i rozumieć konieczność

ciągłego rozwoju swych kompetencji oraz zainteresowań związanych z wybranym kursem

wykładu. [K_K05]

Odbiorcy wykładu winni doceniać i szanować dziedzictwo kulturowe i historyczne Polski, swojego

regionu, oraz Europy. Powinni też doceniać dorobek i dziedzictwo polskiej niezależnej polityki

wschodniej, jej wolnościowe tradycje wartości oraz wpływ na wyzwolenie narodów regionu spod

totalitarnej sowieckiej dominacji. [K_K06]

Wykład powinien pomóc w rozwoju zainteresowań studentów tematyką historii i współczesności

polskiej polityki wschodniej. [K_K08]

Słuchacze wykładu winni wykazywać w dyskusji nad tematyką wykładu niezależność i

samodzielność myślenia oraz wyciągania wniosków, przy uszanowaniu poglądów innych osób.

[K_K10]

Prerekwizyt:

"Jak znaleźć numer telefonu na Kreml?" Imperium Sowieckie, Rosja i komunizm w polskiej myśli politycznej, 1945-1989 WH.IH.UD.2015.4.10d

Wymagania wstępne:

Studenci powinni posiadać elementarną wiedzę o najważniejszych wydarzeniach i procesach

zachodzących w Polsce, Europie Wschodniej i na świecie po II wojnie światowej.

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie lub ocena

Warunkiem zaliczenia kursu jest obecność na wykładzie.

Możliwe jest również dla ochotników (np. dla zaliczenia nieobecności) samodzielne opracowanie i

zaprezentowanie wybranych tematów pod opieką prowadzącego kurs.

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia

uzyskanych przez studentów:

Zaliczenie całego bloku odbywa się na podstawie pracy pisemnej w ramach modułu,

przygotowanej pod opieka wybranego pracownika, z tematyki poruszanej w jego ramach, o

objętości co najmniej kilkunastu stron, z załączoną bibliografią przedmiotu.

Metody dydaktyczne:

Metody dydaktyczne - słownik:

Metody eksponujące - film

Metody podające - prezentacja multimedialna

Metody podające - wykład informacyjny

Metody problemowe - wykład konwersatoryjny

Metody problemowe - wykład problemowy

Bilans punktów ECTS:

1,5

Skrócony opis:

Skrócony opis:

Celem kursu jest przedstawienie stosunku Polaków wobec najważniejszego dla nich politycznego wyzwania po II wojnie światowej, jakim

było imperium sowieckie, narzucone przezeń zniewolenie i wybór strategii wobec niego.

Wykład, odwołując się do uwarunkowań ideologicznych i politycznych epoki, sytuacji wewnętrznej w PRL jak i polityki międzynarodowej

oraz do tradycji polskiej myśli wschodniej, ma na tym szerokim tle przedstawić najważniejsze idee i zarys polskich politycznych i

intelektualnych zmagań z problemem Rosji, imperium sowieckiego oraz rosyjskiego komunizmu po 1945 r.

W trakcie kursu przedstawione zostaną stanowiska różnych nurtów, obozów i środowisk politycznych, głównie z kręgu opozycji

antykomunistycznej i emigracji niepodległościowej, dotyczące polityki wobec ZSRS, analizy sowieckiego imperializmu oraz modelu

komunizmu, od koncepcji paryskiej „Kultury” po idee „Solidarności Walczącej”, od Stanisława Mikołajczyka do Stefana Kisielewskiego, od

Alfreda Lampe oraz Wandy Wasilewskiej po Adama Michnika, od Bolesława Piaseckiego i Jędrzeja Giertycha po Macieja Giertycha.

Uwzględnione zostaną również stanowiska reprezentantów nurtów myśli komunistycznej w Polsce i ich ewolucja.

Wykład podejmuje szeroki zakres politycznych idei i planów polskiej polityki wschodniej, począwszy od koncepcji walki z imperium

sowieckim i poszukiwania dla niej sojuszników na Zachodzie, wśród narodów uciemiężonych, również wśród Rosjan, poprzez pomysły

przetrwania dominacji sowieckiej, aż po koncepcje „realistów” politycznych szukających możliwości ugody z „czerwonym imperium”.

Ukazany zostanie także wkład polskiej myśli sowietologicznej w analizy i pogramy walki z sowiecką ekspansją w epoce „zimnej wojny”, od

Ryszarda Wragi, przez paryską „Kulturę” Jerzego Giedroyca i Juliusza Mieroszewskiego po Zbigniewa Brzezińskiego.

Prezentowane zagadnienia przedstawione zostaną w układzie chronologiczno-problemowym, co pozwoli na zaobserwowanie ewolucji

Pełny opis:

Tematyka wykładu

1. „Od białego do czerwonego caratu”. Między walką a ugodą z Rosją. Idee polskiej polityki wschodniej do poł. XX w.: spuścizna haseł

„posłannictwa wolnościowego”, „realizmu” politycznego, ugody, irredenty, prometeizmu.

2. Opozycja, opór, sprzeciw w zniewolonej Polsce a niezależna myśl i polityka wschodnia w PRL i na emigracji: od stalinowskiego

imperium totalitarnego do „małego totalitaryzmu”. Warunki politycznych debat i działań w kraju i na Emigracji po 1945 r.

3. Między „żołnierzami wyklętymi” a „finlandyzacją”: koncepcje walki lub ugody z imperium stalinowskim (1945-1956).

4. Emigracja niepodległościowa wobec imperium sowieckiego 1945-1956. Teoretyczne analizy sowieckiego komunizmu, praktyczne

projekty walki z nim i poszukiwanie sojuszników - na Zachodzie i wśród narodów ujarzmionych.

5. 1956 – granice „odwilży” i dyskusje wobec destalinizacji imperium sowieckiego w kraju i na emigracji.

6. Krajowe debaty, analizy, postawy i programy 1957-1970: linia W. Gomułki a idea „zdradzonej rewolucji” i rewizjonizm; „realizm”,

neopozytywizm, teoria „sowmiperializmu” (kolonialne imperium sowieckie w myśli „Ruchu”).

7. Idee, ośrodki, nurty debat na emigracji 1956-1976: londyńscy „niezłomni”, paryska „Kultura”, „klub trzeciego miejsca”, „polrealizm” i in.

Polski wkład do światowej sowietologii: Jan Kucharzewski, Jerzy Niezbrzycki (Ryszard Wraga), Adam Ulam, Leopold Łabędź, Richard

Pipes, Zbigniew Brzeziński i in.

8. Imperium sowieckie i niezależna polityka wschodnia w myśli i działalności opozycji demokratycznej w PRL 1975-1980: między

spuścizną prometeizmu i J. Piłsudskiego a tradycją geopolityki R. Dmowskiego.

9. „Niepolityczna” polityka wschodnia „Solidarności 1980-1981. Między „posłaniem do narodów Europy Wschodniej” a listami do I

sekretarza KPZR.

10. „Wyścig do sowieckiej ambasady” czy walka z imperium sowieckim? ZSRS, Rosja i narody zniewolone w myśli i strategii politycznej

podziemnej “Solidarności” i opozycji 1981-1985.

11. Debaty nad polityką wschodnią na emigracji 1976-1989

12. „Jak znaleźć numer telefonu na Kreml” czy „jak rozbić sowieckie imperium”? Pierestrojka w myśli i strategii opozycji „konstruktywnej” i

„niekonstruktywnej” 1985-1988.

13. „Jak rozmawiać z panem a nie jego sługą?”. Spory wokół strategii wobec ZSRS, próby kontaktów z imperialną centralą ponad głowami

PZPR i kształtowanie polityki wschodniej po „okrągłym stole” 1989-1991

14. Główne kierunki polskiej polityki wschodniej i wobec Rosji oraz spory wokół niej (od Gorbaczowa do Putina - 1991-2013. Wpływ

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.2015.4.10d, w cyklu: 15/16L, jednostka dawcy: <brak>, grupa przedm.: <brak>

Strona 2 z 8 22.02.2016 03:10

spuścizny myśli opozycji, emigracji, debat i podziałów, z epoki PRL.

Literatura:

Literatura:

Podstawowa, wybrana literatura przedmiotu

Prace zastępujące podrecznik:

• Golińczak Marek, Związek Radziecki w myśli politycznej polskiej opozycji w latach 1976-1989, Kraków 2009.

• Kucharczyk Grzegorz, Polska myśl polityczna po roku 1939, Dębogóra 2007.

• Tokarz Tomasz, Zagadnienie polsko-rosyjskie w publicystyce powojennej emigracji (1945-1980), Wrocław 2006.

Literatura uzupełniająca

Wybrane prace o charakterze syntez i słowników:

• Dudek Antoni, Zblewski Zdzisław Utopia nad Wisłą: historia Peerelu, Warszawa 2008.

• Głębocki Henryk, Dzieje „Solidarności” w podziemiu 1981-1989, [w:] Solidarność – droga do niepodległości 1980-2005, Oficyna

Wydawnicza Volumen, Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”, Warszawa 2005, s. 105-351.

• Karpiński Jakub, Polska, komunizm, opozycja: słownik, (Polonia), Londyn 1985 (i przedruki).

• Karpiński Jakub, Wykres gorączki. Polska pod rządami komunistycznymi, Lublin 2001.

• Kennedy Paul, Mocarstwa świata. Narodziny, rozkwit, upadek, Warszawa 1995.

• Kissinger Henry, Dyplomacja, Warszawa 1996.

• Kołakowski L., Główne nurty marksizmu, Paryż, t. I 1976, t. 2 1977, t. 1978 (lub inne wydania) (wybrać można jeden tom, najlepiej 2 lub

3).

• Komunizm w Polsce. Zdrada. Zbrodnia. Zakłamanie. Zniewolenie, oprac.: Henryk Głębocki, Włodzimierz Bernacki, Maciej Korkuć, Filip

Musiał, Jarosław Szarek, Zdzisław Zblewski, Kraków 2005, (II wydanie: Kraków 2012).

• Kucharczyk Grzegorz, Mała historia polskiej myśli politycznej, Dębogóra 2007.

• Ludwikowski Rett R., Historia polskiej myśli politycznej, Warszawa 2012.

• Malia Martin, Sowiecka tragedia. Historia komunistycznego imperium rosyjskiego, 1917-1991, Warszawa 1998.

• Najnowsza historia świata 1945-1995, t. 1-3, pod. red. A. Patka, J. Rydla, J. J. Węca, Kraków 1997 (lub nowsze wydania).

• Paczkowski Andrzej, Pół wieku dziejów Polski, Warszawa 2005.

• Potulski Jakub, Wprowadzenie do geopolityki, Gdańsk 2010.

• Rojek Wojciech, Historia nowoczesnych stosunków międzynarodowych, Warszawa 2010.

• Solidarność – droga do niepodległości 1980-2005, (opracowanie zbiorowe) Oficyna Wydawnicza Volumen, Komisja Krajowa NSZZ

„Solidarność”, Warszawa 2005.

• Wapiński R., Historia polskiej myśli politycznej XIX i XX wieku, Gdańsk 1997.

• Wielka historia świata, t. 12, Od drugiej wojny światowej do XXI wieku, pod red. Wojciecha Rojka, Kraków 2006.

• Zubok Vladislav, Nieudane imperium. Związek Radziecki okresu zimnej wojny, od Stalina do Gorbaczowa, tłum. A. Czwojdrak, Kraków

2010.

Pozostałe wybrane prace monograficzne

• 1956. Polska emigracja a Kraj, red. M. Drozdowski. Antologia źródeł, Warszawa 1998.

• Alberska M., Ośrodki emigracji polskiej wobec kryzysów politycznych w kraju (1956-1981), Wrocław 2000.

• Białe plamy – czarne plamy. Sprawy trudne w polsko-rosyjskich stosunkach 1918-2008, pod red. A. D. Rotfelda i A. W. Torkunowa,

Warszawa 2010 (Polsko-Rosyjska Grupa do Spraw Trudnych).

• Błachowska K., Rosja w historiografii polskiej pierwszych lat powojennych (1945-1956), [w:] Klio polska. Studia i materiały z dziejów

historiografii polskiej po II wojnie światowej, red. nauukowa A. Wierzbicki, Warszawa 2004, s. 147-167.

• Bolecki Włodzimierz, Ptasznik z Wilna. O Józefie Mackiewiczu (Zarys monograficzny), Kraków 2007.

• Boruta Mirosław, Wolni z wolnymi. Równi z równymi. Polska i Polacy o niepodległości wschodnich sąsiadów Rzeczypospolitej, Kraków

2002.

• Brzeziński Zbigniew, Plan gry USA-ZSRR, Warszawa 1990 (i inne wydania).

• Bukowski Władimir, Moskiewski proces. Dysydent w archiwach Kremla, Warszawa 1998.

• Ceran T., Świat idei Jacka Kuronia, Warszawa 2010.

• Ciesielski S., Myśl polityczna polskich komunistów w latach 1939-1944, Wrocław 1990.

• Ciesielski Stanisław, Hryciuk Grzegorz, Srebrakowski Aleksander, Masowe deportacje ludności w Związku Radzieckim, Toruń 2003.

(Zob. też na stronie: http://www.sciesielski.republika.pl/sov-dep/spisdep.html)

• Ciołkoszowa Lidia, Publicystyka polska na emigracji 1940-1960, [w:] Literatura polska na obczyźnie 1940-1960, praca zbiorowa pod red.

Tymona terleckiego, t. 2, Londyn 1965.

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.4.II.1d, w cyklu: 14/15L, jednostka dawcy: , grupa przedm.:

Strona 3 z 8 07.11.2014 14:11

• Czarna Księga Komunizmu. Zbrodnie, terror, prześladowania (praca zbiorowa, pod red.: Karel Bartosek i in), Warszawa 1999.

• Czekiści. Organy bezpieczeństwa w europejskich krajach bloku sowieckiego 1944-1989, pod red. Krzysztofa Persaka i Łukasza

Kamińskiego, Warszawa 2010.

• Darski J., Rok 1989: Jesień Ludów czy KGB, „Fronda”, nr 23/24/ 2001, s. 62-119.

• Dudek Antoni, Pytel Grzegorz, Bolesław Piasecki. Próba biografii politycznej, (Aneks) Londyn 1990.

• Dudek, Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988-1990, Kraków 2004.

• Emigracja polska wobec problemów przebudowy i sowietyzacji kraju po drugiej wojnie światowej. Studia pod red. Ryszarda

Sudzińskiego, Toruń 2007.

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.2015.4.10d, w cyklu: 15/16L, jednostka dawcy: <brak>, grupa przedm.: <brak>

Strona 3 z 8 22.02.2016 03:10

• Europa Środkowo-Wschodnia w polskiej myśli politycznej, red. M. Dymarski, J. Juchnowski, Wrocław 2004.

• Filipowicz Mirosław, Emigranci i jankesi: o amerykańskich historykach Rosji, Lublin 2007.

• Friszke Andrzej (red.), Myśl polityczna na wygnaniu. Publicyści i politycy polskiej emigracji powojennej, pod red. Andrzeja Friszke,

Warszwa 1995.

• Friszke Andrzej, Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi do 1968 roku, Kraków 2010.

• Friszke Andrzej, Czas KOR-u. Jacek Kuroń a geneza Solidarności, Kraków 2011.

• Friszke Andrzej, Opozycja polityczna w PRL 1945–1980, Londyn 1994.

• Friszke Andrzej, Życie polityczne emigracji, Warszawa 1999.

• Gremion P., Konspiracja wolności. Kongres Wolności Kultury w Paryżu (1950-1975), Warszawa 2004.

• Habielski Rafał, Niezłomni, nieprzejednani. Emigracyjne “Wiadomości” i ich krąg 1940-1981, Warszawa 1981.

• Habielski Rafał, Życie społeczne i kulturalne emigracji, Warszawa 1999.

• Hofman Iwona, Ukraina, Litwa, Białoruś w publicystyce paryskiej “Kultury”, Poznań 2003.

• Jachymek J., Sowa K. Z., Śliwa M. (red.), Myśl polityczna ruchu ludowego, Rzeszów 1996.

• Katalog wzajemnych uprzedzeń Polaków i Rosjan, pod red. Andrzeja de Lazari, Warszawa 2006.

• Kilian S., Myśl społeczno-polityczna Tadeusza Bieleckiego, Kraków 2000.

• Kłamstwo katyńskie. Historia pewnej manipulacji. Fakty, dokumenty, świadkowie, przełożył Jerzy Pasieka, Wrocław 2008.

• Korek Janusz, Paradoksy paryskiej “Kultury”. Styl i tradycje myślenia politycznego, (wyd. III), Katowice 2008.

• Kornat Marek, Bolszewizm. Totalitaryzm. Rewolucja. Rosja. Początki sowietologii i studiów nad systemami totalitarnymi w Polsce

(1918-1939), t. 1-2, Krakow 2003.

• Kowal Paweł, Za wolność naszą i waszą. Ukraina, Litwa i Białoruś w myśli polskich środowisk opozycyjnych w latach 1976-1980, [w:]

Narody i historia, pod red. Arkadego Rzegockiego, Krakow 2000, s. 239-293.

• Kowal Paweł, Koniec system władzy. Polityka ekipy gen. Wojciecha Jaruzelskiego w latach 1986-1989, Warszawa 2012.

• Krogulski Lesław Mariusz, Okupacja w imię sojuszu. Armia Radziecka w Polsce 1944-1956, Warszawa 2000.

• Kulińska L., Orłowski M., Siechula R., Narodowcy. Myśl polityczna i społeczna obozu narodowego w Polsce w latach 1944-1947,

Warszawa-Kraków 2001.

• Kupiecki Robert, “Natchnienie milionów”: kult Józefa Stalina w Polsce, 1944-1956, Warszawa 1993.

• Łabędź Krzysztof, Koncepcje polityczne w prasie NSZZ “Solidarnośc” w latach 1980-1981, Toruń 2003.

• Łabędź Krzysztof, Opozycja polityczna w Polsce w okresie stanu wojennego, Wrocław 1989

• Łabędź Krzysztof, Spory wokół zagadnień programowych w publikacjach opozycji politycznej w Polsce w latach 1981-1989, Kraków 1997.

• Lazari Andrzej de (red.), Katalog wzajemnych uprzedzeń Polaków i Rosjan, Warszawa 2006.

• Łukasiewicz Sławomir, Polska myśl federalistyczna w Stanach Zjednoczonych, Warszawa-Lublin 2010.

• Machcewicz Paweł, Emigracja w polityce międzynarodowej, Warszawa 1999.

• Maj Ireneusz Piotr, Działalność Instytutu Wschodniego w Warszawie 1926-1939, Warszawa 2007.

• Malewicz Piotr, Polska polityka wschodnia w latach 1989-1991, Toruń 2008.

• Marciniak W., Rozgrabione imperium. Upadek Związku Sowieckiego i powstanie Federacji Rosyjskiej, Kraków 2001.

• Matyja Rafał, Państwowość PRL w polskiej refleksji politycznej lat 196-1980, Kraków 2007.

• Mażewski Lech, Niszczący dualizm: polityka NSZZ "Solidarność" w latach 1980-1982, Toruń 2004.

• Mażewski Lech, W objęciach utopii. Polityczno-ideowa analiza dziejów “Solidarności” 1980-2000, Toruń 2001.

• Mękarski Artur, Między historiozofią a polityką. Historiografia Polski Ludowej w opiniach i komentarzach historyków i publicystów

emigracyjnych 1945–1989, Warszawa 2011.

• Motyka Grzegorz, Wnuk Rafał, Stryjek Tomasz, Baran Adam F, Wojna po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Środkowo-

Wschodniej w latach 1944-1953, Gdańsk-Warszawa 2012.

• Niepodleglość. Zależność. Suwerenność. Problematyka zagraniczna w najnowszej polskiej myśli politycznej, pod red. Waldemara

Parucha i Krystyny Trembickiej, Lublin 2007.

• Nowak Andrzej, Historie politycznych tradycji. Piłsudski, Putin i inni, Kraków 2007.

• Nowak Andrzej, History and Geopolitics: a Contest for Eastern Europe, Warszawa 2008.

• Nowak Andrzej, Od imperium do imperium. Spojrzenia na historie Europy Wschodniej, Kraków 2004.

• Nowak Andrzej, Ofiary, imperia i historycy. Studium przypadków (od XVIII do XXI wieku, Kraków 2009

• Nowak Andrzej, Polacy, Rosjanie i biesy. Studia i szkice historyczne z XIX i XX wieku, Kraków 1998,

• O wyzwolenie z komunizmu ludzi i narodów przysięgam walczyć. 25. rocznica powstania Solidarności Walczącej, koncepcja, wybór,

redakcja Mirosłwa Łątkowska, Warszawa 2007.

• Orłowski M., Prasa konspiracyjna Stronnictwa Narodowego w latach 1939-1947, Poznań 2006.

• Orzechowski Marcin. Stosunki pomiędzy PRL/RP a ZSRR/FR w latach 1989 – 1991, [w:] Polityka Wschodnia Polski – Uwarunkowania,

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.4.II.1d, w cyklu: 14/15L, jednostka dawcy: , grupa przedm.:

Strona 4 z 8 07.11.2014 14:11

Koncepcje, Realizacja, red. A. Gil i T. Kapuśniak, (Instytut Europy Środkowo-Wschodniej) Lublin 2009, s. 49- 54.

• Ostrołęcka Ewa [Niesiołowski Stefan], „Ruch przeciwko totalizmowi, (Wydawnictwo Niezłomni), Warszawa 1989.

• Paczkowski, Boisko wielkich mocarstw: Polska 1980-1989. Widok od wewnątrz, „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2002, nr 3, s. 165-210.

• Paul Allen, Katyń. Stalinowska masakra i tryumf prawdy, z angielskiego przełożyła i opracowała redakcyjnie Zofia Kunert, Warszawa

2003.

• Pleskot Patryk, Kłopotliwa panna „S”. Postawy polityczne Zachodu wobec „Solidarności” na tle stosunków z PRL (1980–1989),

Warszawa 2013.

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.2015.4.10d, w cyklu: 15/16L, jednostka dawcy: <brak>, grupa przedm.: <brak>

Strona 4 z 8 22.02.2016 03:10

• Polska 1986-1989: koniec systemu. Materiały międzynarodowej konferencji. Miedzeszyn, 21-23 października 1999, t. 1-3, Warszawa

2002.

• Polska-Rosja 100 kluczowych pojęć. Pod red. A. Magdziak-Miszewskiej, M. Duchniak, P. Kowala, Warszawa 2002.

• Pomoc krajowi przez niepodległościowe uchodźstwo 1945-1990, red. R. Lewicki, Londyn 1995.

• Przebinda Grzegorz, Większa Europa. Papież wobec Rosji i Ukrainy, Kraków 2001.

• Przeklęte miejsce Europy? Dylematy polskiej geopolityki, pod. red. Jacka Kloczkowskiego, Kraków 2009.

• Przybysz K., Polska myśl polityczna 1939-1945: zarys problematyki, Warszawa 2000.

• Rogaczewska K., Niemcy w myśli politycznej polskiej opozycji w latach 1976-1989, Wrocław 1998.

• Rosja a Katyń, Karta, Warszawa 1994.

• Ruch prometejski i walka o przebudowę Europy Wschodniej (1918-1940). Studia i szkice, pod red. M. Kornata, Warszawa 2012.

• Siedlecki Julian, Losy Polaków w ZSRR w latach 1939-1986, Londyn 1987 (lub inne wydania, np. Warszawa 1989).

• Siwik A., Polska polityka wschodnia paryskiej “Kultury” na przykladzie publicystyki Juliusza Mieroszewskiego, [w:] Przeszłość,

teraźniejszość i przyszłość Polaków na Wschodzie, red. M. Szczerbiński, T. Wolsza, Gorzów Wielkopolski 2001.

• Skazani jako „szpiedzy Watykanu”. Z historii Kościoła katolickiego w ZSRR 1918-1956, pod red. Ks. Romana Dzwonkowskiego SAC,

Zabki 1998.

• Skórzyński Jan, Siła bezsilnych. Historia Komitetu Obrony Robotników, Warszawa 2012.

• Skórzyński Jan, Ugoda i rewolucja: władza i opozycja, 1985-1989, Warszawa 1995 (lub inne wydania).

• Skrzypek Andrzej, Mechanizmy autonomii. Stosunki polsko-radzieckie 1956-1965, Pułtusk-Warszawa 2005.

• Skrzypek Andrzej, Mechanizmy uzależnienia. Stosunki polsko-radzieckie 1944-1957, Pułtusk 2002.

• Smolik B., Myśl polityczna Wojciecha Wasiutyńskiego, Toruń 2004.

• Snyder Timothy, Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem, Warszawa 2011.

• Sordyl G., Spadkobiercy Stańczyków. Doktryna konserwatyzmu polskiego w latach 1979-1989, Kraków 1999.

• Staniszkis Jadwiga, Ontolgia socjalizmu, Warszwa 2006.

• Staniszkis Jadwiga, Postkomunizm. Próba opisu, Gdańsk 2001.

• Stobiecki Rafał, Bolszewizm a historia. Próba rekonstrukcji bolszewickiej filozofii dziejów, Łódź 1998.

• Strzelczyk Joanna, Ucieczka ze Wschodu, . Rosja w polskiej polityce 1989-1993, Warszawa 2002.

• Supruniuk M. A., Przyjaciele wolności – Kongres Wolności Kultury i Polacy, Warszawa 2008.

• Szczepański T., Mniejszosci narodowe w myśli politycznej opozycji polskiej w latach 1980-1989, Toruń 2008.

• Tarka Krzysztof, Emigracyjna dyplomacja. Polityka zagraniczna rządu RP na uchodźstwie 1945-1990, Warszawa 2003.

• Terlecki Tymon (red.), Literatura polska na obczyźnie 1940-1960: praca zbiorowa, pod red. Tymona Terleckiego, t. 1-2, Londyn 1964.

• Trembecka K., Okrągły stół w Polsce. Studium o porozumieniu politycznym, Lublin 2003.

• Turek Wojciech, Arka Przymierza. Wojciech Wasiutyński 1910-1994. Biografia polityczna, Kraków 2008.

• Tyrchan Mikołaj, Paryska “Kultura” wobec konfliktów politycznych w Polsce (1976-1989), Poznań 2011.

• W cieniu czerwonej gwiazdy: zbrodnie sowieckie na Polakach (1917-1956), pod red. Andrzej Nowak, Kraków 2010.

• W objęciach Wielkiego Brata. Sowieci w Polsce 1944-1993, pod red. Konrada Rokickiego i Sławomira Stępnia, Warszawa 2009.

• Waligóra Grzegorz, Położenie geopolityczne i problem niepodległości w myśli politycznej środowiska KOR, [w:] Studia i materiały z

dziejów opozycji i oporu społecznego, t. 2, red. Ł. Kamiński, Wrocław 1999.

• Waligóra Grzegorz, Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela 1977-1981, Warszawa 2006.

• Warszawa nad Tamizą. Z dziejów polskiej emigracji politycznej po drugiej wojnie światowej, red. A. Friszke, Warszawa 1994.

• Weigel George, Stateczna rewolucja. Kościół sprzeciwu a upadek komunizmu, Poznań 1995.

• Weremiuk Sławomir, RP/PRL a ZSRR w latach 1944 – 1989, [w:] Polityka Wschodnia Polski – Uwarunkowania, Koncepcje, Realizacja,

red. A. Gil i T. Kapuśniak, (Instytut Europy Środkowo-Wschodniej) Lublin 2009, s. 35- 48.

• Władysław Gomułka i jego epoka, red. Salwa-Syzdek, T. Kaczmarek, Warszawa 2005.

• Wójtowicz Przemysław, Obraz Związku Sowieckiego w ujęciu polskiej emigracji politycznej w Wielkiej Brytanii w latach 1945-1956,

Warszawa 2008.

• Wolański Marian S., Europa Środkowo-Wschodnia w myśli politycznej emigracji polskiej 1945-1975, Wrocław 1996.

• Wolański Marian S., Środowiska emigracyjne w Londynie i Paryżu a kwestia stosunków polsko-niemieckich (1949-1972), Wrocław 1992.

• Wolsza Tadeusz, Za żelazną kurtyną. Europa Środkowo-Wschodnia, Związek Sowiecki i Józef Stalin w opiniach polskiej emigracji

politycznej w Wielkiej Brytanii 1944/1945-1953, Warszawa 2005.

• Woźniczka Zygmunt, Opozycja polityczna wobec ZSRR w Polsce w latach 1944-1947, [w:] “Wiadomości Historyczne” 1991, nr 3.

• Zakrzewski Maciej, Strategia niepodległości. Zarys myśli politycznej Leszka Moczulskiego w latach 1979-1989, [w:] Konfederacja Polski

Niepodległej, pod red. Michała Wenklara, Kraków 2011.

• Zaremba Marcin, Komunizm, Legitymizacja, nacjonalizm. Nacjonalistyczna legitymizacja władzy komunistycznej w Polsce, Warszawa

2001.

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.4.II.1d, w cyklu: 14/15L, jednostka dawcy: , grupa przedm.:

Strona 5 z 8 07.11.2014 14:11

• Zaremba Piotr, Młodopolacy. Historia Ruchu Młodej Polski, Gdańsk 2000.

• Żebrowski Marek, Dzieje sporu. “Kultura” w emigracyjnej debacie publicznej lat 1947-1956, Warszawa 2007.

Edycje tekstów źródłowych, wspomnienia, wywiady, zapisy dyskusji:

• Anoszkin W., „Zeszyt roboczy” generała Anoszkina 9-16 grudnia 1981 r., Warszawa 1998.

• Antykomunizm polski. Tradycje intelektualne, pod red. Bogdana Szlachty; wybór i oprac. tekstów: H. Głębocki, J. Kleczkowski, M. Kornat,

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.2015.4.10d, w cyklu: 15/16L, jednostka dawcy: <brak>, grupa przedm.: <brak>

Strona 5 z 8 22.02.2016 03:10

F. Musiał, B. Szlachta), (Ośrodek Myśli Politycznej), Kraków 2000.

• Dudek, Rok 1989 w moskiewskich szyfrogramach, „Biuletyn IPN”, nr 4 (39), kwiecień 2004, s. 68–74.

• Dzielski Mirosław, Odrodzenie ducha - budowa wolności: pisma zebrane, Kraków 1995.

• Gałęzowski Marek, Wierni Polsce, t. II, Publicystyka piłsudczykowska w kraju 1940-1946. Wybór tekstów, Warszawa 2007.

• Giedroyc Jerzy, Autobiografia na cztery ręce, oprac. Krzysztof Pomian, Warszawa 1994.

• Giedroyc Jerzy, Mieroszewski Juliusz, Listy 1949-1956, cz. 1-2, Warszawa 1999.

• Głębocki H., Jak znaleźć numer telefonu na Kreml? Rosja w strategii politycznej „konstruktywnej” opozycji w PRL (1985-1989), „Arcana”,

nr 86, 2009, s. 39-97.

• Głębocki H., O politykę „kontraktu antykryzysowego”. Memoriał Bronisława Geremka z maja 1988 r., „Biuletyn IPN”, nr 5-6 (88-89)/2008,

s. 183-199.

• Głos. Niezależny miesięcznik społeczno-polityczny, (Instytut Literacki) Paryż 1980.

• Hemmerling Z., Nadolski M., Opozycja demokratyczna w Polsce 1976-1980. Wybór dokumentów, t. 1-2, Warszawa 1994.

• Hemmerling Z., Nadolski M., Opozycja wobec rządów komunistycznych w Polsce 1956-1976. Wybór dokumentów, Warszawa 1991.

• Katyń. Dokumenty zbrodni, t. 4, Echa Katynia, oprac. zbior., red. nauk. i oprac. Wojciech Materski [et al.], Warszawa 2006.

• Kornel – z przewodniczącym Solidarności Walczącej Kornelem Morawieckim rozmawia Artur Adamski, Wrocław 2007.

• Krzyżanowski Adam, Raj doczesny komunistów. Dzieje Rosji w XX wieku, Kraków 2008.

• Myśl Polska” na emigracji 1941-1976. Antologia tekstów, wybór i oprac. Wojciech Turek i Maciej Urbanowski, Kraków 2005.

• Myśl programowa opozycji demokratycznej w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej 1976-1980, oprac. E. Orlof, A. Pasternak, R.

Pawlikowski, Rzeszów 1993.

• Niepodległość: wybór z pierwszych 28 numerów, red. Józef Darski, (Polonia), Londyn 1985.

• Noskowa Albina F., NKWD i polskie podziemie 1944-1945: z “teczek specjalnych” Józefa W. Stalina, Kraków 1998

• Polska-ZSRR. Struktury podległości. Dokumenty WKP(B) 1944-1949, opracowali G. A. Bordiugow, A. Kochański, A. Koseski, G. F.

Matwiejew, A. Paczkowski, Warszawa 1995

• Polskie Porozumienie Niepodległościowe. Wybór tekstów, (Polonia), Londyn 1989. .

• Przed i po 13 grudnia. Państwa bloku wschodniego wobec kryzysu w PRL 1980-1982, wybór, wstęp i opracowanie Ł. Kamiński, t. 1

(sierpień 1980 - marzec 1981), Warszawa 2006; t. 2 (kwiecień 1981 – grudzień 1982) Warszawa 2007.

• Przegląd Polityki Polskiej, (Odnowa), Londyn 1985.

• Realiści z wyobraźnią. Kultura 1976-2000. Wybór tekstów, wybrali i wstępem opatrzyli Basil Kerski, Andrzej S. Kowalczyk, Lublin 2007.

• Sacewicz Karol, Centralna prasa Polski Podziemnej wobec komunistów polskich 1939-1945, Warszawa 2009.

• Spór o Polskę. Z Aleksandrem Hallem rozmawiają Ewa Polak i Mariusz Kobzdej, Warszawa 1993.

• Tajne dokumenty Biura Politycznego i Sekretariatu KC. Ostatni rok władzy 1988-1989, w opracowaniu Stanisława Perzkowskiego,

Londyn 1994.

• Tajne dokumenty Biura Politycznego. PRL-ZSRR 1956-1970, opr. Andrzej Paczkowski, Londyn 1998.

• Teczka specjalna J. W. Stalina. Raporty NKWD z Polski 1944-1946, wybór i oprac. T. Cariewskaja, A. Chmielarz, A. Paczkowski, E.

Rosowska, Sz. Rudnicki, przekład E. Rosowska, Warszawa 1998.

• Teheran, Jałta, Poczdam. Dokumenty konferencji szefów rządów trzech wielkich mocarstw, Warszawa 1970.

• Wejdą nie wejdą. Polska 1980-1982: wewnętrzny kryzys, międzynarodowe uwarunkowania. Konferencja w Jachrance, listopad 1997,

Aneks, b.m.r.w.

• Zaciskanie pętli. Tajne dokumenty dotyczące Czechosłowacji 1968 r., opr. A. Garlicki, A. Paczkowski, Warszawa 1995.

• Żeby Polska była Polska. Antologia publicystyki konspiracyjnej podziemia narodowego 1939-1950, wstęp, wybór i opracowanie Marek

Jan Chodakiewicz i Wojciech Jerzy Muszyński, Warszawa 2010.

• Zmierzch dyktatury. Polska lat 1986-1989 w świetle dokumentów, wybór, wstęp i opracowanie Antoni Dudek, t. 1, (lipiec1986-maj 1989),

Warszawa 2009; t. 2 (czerwiec-grudzień 1989), Warszawa 2010.

Wybrana publicystyka

• Besançon Alain, Świadek wieku. Wybór publicystyki z pierwszego i drugiego obiegu, zebrał i opracował Filip Meches, t. 1-2, Warszawa

2006.

• Bukowski Władimir, Partyzant prawdy. Wybór publicystyki z pierwszego i drugiego obiegu, zebrał i opracował R. Jankowski, t. 1-2,

Warszawa 2008.

• Drawicz Andrzej, Jeszcze Rosja nie zginęła, Wszechnica Społeczno-Polityczna, Kraków 1988.

• Drawicz Andrzej, Pocałunek na mrozie, Polonia (Londyn) 1989.

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.4.II.1d, w cyklu: 14/15L, jednostka dawcy: , grupa przedm.:

Strona 6 z 8 07.11.2014 14:11

• Drawicz Andrzej, Spór o Rosję, Polonia, (Londyn) brw.

• Kuroń J., Opozycja. Pisma polityczne, t. 2, 1969-1989, red. M. Sutowski, M. Kropiwnicki, S. Liszka, Warszawa 2010.

• Kuroń Jacek, Dojrzewanie. Pisma polityczne, t. 1, 1964-1968, Warszawa 2009.

• Kuroń Jacek, Polityka i odpowiedzialność, (Aneks) Londyn 1984.

• Łabędź Leopold, Bez złudzeń. Wybór pism 1962-1988, Polonia 1989.

• Mackiewicz Józef, Zwycięstwo prowokacji, (Wyd. Kontrakt) Poznań-Warszawa- Wrocław 1986 (lub inne wydania).

• Michnik Adam, Szanse polskiej demokracji. Artykuły i eseje, (Aneks) Londyn 1984 (lub inne wydania).

• Michnik Adam, Takie czasy… Rzecz o kompromisie, (Aneks) Londyn 1985.

• Michnik Adam, Diabeł naszego czasu. Publicystyka z lat 1985-1994, wybór i wstęp Andrzej Romanowski, Warszawa 2009.

• Mieroszewski Juliusz, Finał klasycznej Europy, wybrał, opracował i wstępem opatrzył Rafała Habielski, Lublin 1997.

USOSweb: Szczegóły przedmiotu: WH.IH.UD.2015.4.10d, w cyklu: 15/16L, jednostka dawcy: <brak>, grupa przedm.: <brak>

Strona 6 z 8 22.02.2016 03:10

• Mieroszewski Juliusz, Listy z Wyspy. ABC polityki „Kultury”, wybór, opracowanie i posłowie, Rafal Habielski, Paryż-Kraków 2012.

• Mieroszewski Juliusz, Materiały do refleksji i zadumy, Paryż 1976.

• Pomianowski J., Na wschód od zachodu. Jak być z Rosją, Warszawa 2004.

• Reiff Ryszard, Archiwum myślenia politycznego. Szkice publicystyczne, Warszawa 2005.

• Stomma Stanisław, Pościg za nadzieją (Editions du Dialogue), Paris 1991.

• Wasiutyński Wojciech, Dzieła wybrane, t. 1, oprac. i red. Wojciech Turek, wstęp Wojciech Turek, Wiesław Walendziak, Gdańsk 1999; t.

2, wybór i oprac. Wojciech Turek, Gdańsk 2000.

Uwagi:

Wykład w ramach bloku: Współczesna myśl polityczna i społeczna

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.