Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Medycyna Trzeciej Rzeszy - Fakultet

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WL-DN1.F10 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Medycyna Trzeciej Rzeszy - Fakultet
Jednostka: Wydział Lekarski
Grupy: Przedmioty fakultatywne I rok, kierunek lekarsko-dentystyczny, studia niestacjonarne
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: (brak danych)

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (w trakcie)

Okres: 2020-02-24 - 2020-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Zajączkowska-Drożdż
Prowadzący grup: Katarzyna du Vall, Jan Hertrich-Woleński, Aleksander Skotnicki, Agnieszka Zajączkowska-Drożdż
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie na ocenę.

Warunkiem zaliczenia kursu jest obecność i aktywność na zajęciach (bieżące przygotowanie do zajęć, udział w dyskusjach).


Metody dydaktyczne - słownik:

Metody eksponujące - film
Metody podające - objaśnienie lub wyjaśnienie
Metody podające - prelekcja
Metody podające - prezentacja multimedialna
Metody problemowe - klasyczna metoda problemowa
Metody problemowe - metody aktywizujące - dyskusja dydaktyczna
Metody problemowe - metody aktywizujące - metoda przypadków
Metody problemowe - wykład konwersatoryjny
Metody problemowe - wykład problemowy

Bilans punktów ECTS:

2 ECTS

udział w wykładach: 30 h

samodzielne studiowanie tematyki wykładów: 20 h

sumaryczne obciążenie pracą studenta: 50 h

punkty ECTS: 2

Skrócony opis:

Medycyna w Trzeciej Rzeszy stała się jednym z głównych instrumentów polityki rasistowskiej. Lekarze realizowali programy masowej sterylizacji i eutanazji z przyczyn eugenicznych. Przeprowadzali także eksperymenty pseudomedyczne na więźniach obozów koncentracyjnych.

Kurs ma na celu zainspirowanie studentów kierunków medycznych do refleksji nad kluczową rolą etyki w wykonywaniu zawodu lekarza.

Pełny opis:

I. Sytuacja i rola społeczeństwa żydowskiego w przedwojennym Krakowie - 2h

Prof. dr hab. n. med. Aleksander Skotnicki

_________________________________________________________

II. Holokaust w świetle filozofii - 4h

Prof. dr hab. Jan Woleński

• Problem wyjaśnienia: intencjonalizm, kontekstualizm

• Obraz Żyda w propagandzie nazistowskiej - Żyd jako wróg publiczny nr 1

• Filozoficzne podstawy nazistowskiej koncepcji rasy

• Dehumanizacja Żydów

• Konstrukcja świata śmierci

• Holokaust a religia

• Źródła wiedzy o Holokauście

• Problem narracji o Holokauście: realizm, symbolizm

• Postawy moralne wobec Holokaustu

• Kwestia odpowiedzialności za Holokaust

_________________________________________________________

III. Instytucjonalizacja doktryny rasistowskiej w Trzeciej Rzeszy - 6h

mgr Katarzyna du Vall

1. Narodziny rasistowskiego nurtu eugeniki

• Kontekst międzynarodowy: idee eugeniki w Stanach Zjednoczonych, Skandynawii i w Polsce

• Ruch higieny ras w Niemczech

• Problem rasy u ideologów nazistowskich: poglądy Adolfa Hitlera, Alfreda Rosenberga, Walthera Darré

2. Eugeniczne podstawy polityki ludnościowej w Trzeciej Rzeszy

• Tzw. dziedzicznie obciążeni; problem ludności pochodzenia żydowskiego

• Ustawodawstwo eugeniczne

• Organizacja służby zdrowia; lekarze w szeregach SS i przysięga wierności Hitlerowi

• Rola propagandy w realizacji programu eugenicznego

3. Eugenika pozytywna i negatywna

• Polityka prorodzinna, rola kobiet, Lebensborn

• Sterylizacja ze względów eugenicznych obywateli niemieckich

4. Eutanazja

• Akcja T4 (program fizycznej „eliminacji życia niewartego życia” realizowany w latach 1939–1941); eutanazja dzieci

5. Eugenika a tzw. kwestia żydowska

• Ustawodawstwo antyżydowskie w Niemczech

_________________________________________________________

IV. Realizacja antyżydowskiej polityki Trzeciej Rzeszy po wybuchu II wojny światowej - 4h

mgr Agnieszka Zajączkowska-Drożdż

• Ustawodawstwo antyżydowskie na terenach okupowanych i wcielonych do Trzeciej Rzeszy

• Koncepcje rozwiązania tzw. kwestii żydowskiej: przesiedlenia do Generalnego Gubernatorstwa, idea stworzenia 'rezerwatu' żydowskiego na Madagaskarze, idea przesiedleń do ZSRR

• Konferencja w Wannsee

• Rola administracji państwowej w Zagładzie Żydów

• Gettoizacja

• Rola obozów koncentracyjnych

_________________________________________________________

V. Eksperymenty medyczne i pseudomedyczne oraz powojenne losy lekarzy - 6h

mgr Agnieszka Zajączkowska-Drożdż

1. Eksperymenty medyczne i pseudomedyczne

• Wytyczne władz hitlerowskich dotyczące sposobu i zakresu przeprowadzania eksperymentów

• Eksperymenty przeprowadzane w obozach: Buchenwald, Auschwitz – Birkenau, Ravensbruck, Dachau, Mauthausen – Gusen, Natzweiler –Struthof, Neuengamme, Sachsenhausen

• Rodzaje przeprowadzanych eksperymentów

• Zakres eksperymentów, liczba ofiar, liczba zaangażowanych lekarzy

• Sylwetki poszczególnych lekarzy i pielęgniarek

2. Powojenne losy lekarzy

• Pierwszy proces norymberski – Proces USA vs. Karl Brandt i inni: główni oskarżeni, zarzuty i przebieg procesu, wyroki

• Sylwetka Karla Brandta – lekarza Adolfa Hitlera.

• Przedstawienie fragmentów materiałów źródłowych z przebiegu procesu.

_________________________________________________________

VI. Współczesne kwestie bioetyczne w kontekście historycznym - 8h

mgr Katarzyna du Vall

_________________________________________________________

Literatura:

Browning Ch., Geneza „ostatecznego rozwiązania”. Ewolucja nazistowskiej polityki wobec Żydów wrzesień 1939 – marzec 1942, Kraków 2012

Friedlander H., The Origins of Nazi Genocide: From Euthanasia to the Final Solution, 1997

Friedländer S., Czas eksterminacji. Nazistowskie Niemcy i Żydzi, Warszawa 2010

Hilberg R., Zagłada Żydów Europejskich, t. I-III, Warszawa 2014

Klee E., Auschwitz: medycyna III Rzeszy i jej ofiary, Kraków 2005

Lower W., Hitler’s Furies. German Women in the Nazi Killing Fields, Houghton 2013.

Mainwald S., Mischler G., Seksualność w cieniu swastyki, Warszawa 2003

Miklós N., Byłem asystentem doktora Mengele: wspomnienia lekarza z Oświęcimia, Oświęcim 2010

Musielak M., Sterylizacja ludzi ze względów eugenicznych w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Polsce (1899-1945), Poznań 2008

Schafft G.E., Od rasizmu do ludobójstwa. Antropologia w Trzeciej Rzeszy, Kraków 2006

Skotnicki A., Klimczak W., Społeczność żydowska w Polsce, Kraków 2006 (wyd. ang. 2008)

Skotnicki A. Oskar Schindler w oczach uratowanych przez siebie krakowskich Żydów, Kraków 2007 (wyd. ang. 2009)

Sterkowicz S., Zbrodnicze eksperymenty medyczne w obozach koncentracyjnych Trzeciej Rzeszy, Warszawa 1981

Thernon Y., Helman S., Eksterminacja chorych psychicznie w III Rzeszy. Od teoretyków narodowosocjalistycznych do praktyków z SS, Warszawa 1974

Thernon Y., Helman S., Historia medycyny SS czyli mit rasizmu biologicznego, Warszawa 1973

Uzarczyk K., Podstawy ideologiczne higieny ras i ich realizacja na przykładzie Śląska w latach 1924-1944, Toruń 2002

http://www.dwr.org.pl/eugenika/index.php?option=com_content&view=article&id=23

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.