Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Determinanty zdrowia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WOZ.OE-DZ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Determinanty zdrowia
Jednostka: Wydział Nauk o Zdrowiu
Grupy: Przedmioty obowiązkowe do zaliczenia toku studiów, organiz. i ekon. ochr. zdr. I stopnia 1 rok
Punkty ECTS i inne: 5.00
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2019-02-23 - 2019-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 26 godzin więcej informacji
Wykład, 14 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Bartosz Balcerzak
Prowadzący grup: Bartosz Balcerzak, Ewa Błaszczyk-Bębenek, Agnieszka Doryńska, Andrzej Galbarczyk, Ewa Kocot, Magdalena Kozela, Joanna Ostachowska, Agnieszka Ostachowska-Gąsior, Andrzej Pająk, Urszula Stepaniak, Anna Szetela, Jaśmina Żwirska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Cele kształcenia:

Wyposażenie studentów w wiedzę w zakresie behawioralnych, genetycznych, środowiskowych oraz żywieniowych uwarunkowań zdrowia i choroby oraz ich wpływu na występowanie nierówności w zdrowiu. Przedmiot ma za zadanie zaznajomić uczestników kursu z różnorodnością czynników warunkujących zdrowie, możliwościami ich kategoryzacji oraz zmiennością znaczenia poszczególnych determinant w procesie rozwoju cywilizacyjnego.

Wartością dodaną będzie refleksja uczestników kursu nad własnym „polem zdrowia” czyli czynnikami mającymi kluczowy wpływ na ich zdrowie.


Efekty kształcenia:

Wiedza – student/ka:

1 wymienia i definiuje główne kategorie determinant zdrowia

2. wyjaśnia znaczenie uwarunkowań behawioralnych, genetycznych środowiskowych, społeczno-ekonomicznych i żywieniowych dla kształtowania ludzkiego zdrowia

3. opisuje relacje istniejące między kategoriami determinant zdrowia

4. wyjaśnia w jaki sposób procesy cywilizacyjne kształtują status zdrowotny społeczeństw

5. wyjaśnia zależność pomiędzy uwarunkowaniami zdrowia a zjawiskiem nierówności w zdrowiu

6. przedstawia koncepcję procesu epidemicznego i definiuje podstawowe pojęcia w tym zakresie

7. charakteryzuje styl życia, zachowania zdrowotne oraz zachowania ryzykowne w ramach różnych grup wiekowych i społecznych

8. objaśnia znaczenie wpływu społeczeństwa i presji społecznej na styl życia i podejmowanie zachowań związanych ze zdrowiem

9. objaśnia związek między zachowaniami żywieniowymi, jakością żywności, a stanem zdrowia i powstawaniem chorób dietozależnych


Umiejętności – student/ka:

10. interpretuje zalecenia żywieniowe (krajowe, WHO) w aspekcie ich możliwości oddziaływania na stan zdrowia różnych populacji

11. identyfikuje, porządkuje i przypisuje do określonych kategorii czynniki wpływające na własne zdrowie oraz zdrowie innych osób

12. rozpoznaje zagrożenia zdrowotne związane z klęskami żywiołowymi, w których dochodzi do zagrożenia przez kontaminowaną żywność

13. przygotowuje rzetelną i czytelną informację dla prasy

14. formułuje własne wnioski w oparciu o wiedzę teoretyczną


Kompetencje społeczne – student/ka:

15. rozwiązuje zadania przygotowane przez prowadzącego, pracując bezkonfliktowo w małej grupie


Efekty kształcenia dla modułu korespondują z następującymi efektami kształcenia dla programu:

- w zakresie wiedzy: K_W04, KW_05, K_W06, K_W26

- w zakresie umiejętności: K_U01, K_U04, K_U05, K_U20, K_U21

- w zakresie kompetencji społecznych: K_K06, K_K07


Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

Forma zaliczenia modułu: egzamin pisemny


Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest:

- obecność na zajęciach; za każdą nieobecność nieusprawiedliwioną końcowa ocena jest obniżana o pół stopnia, co przy większej liczbie takich nieobecności może doprowadzić do braku zaliczenia przedmiotu

- przygotowanie do zajęć w formie podyktowanej przez prowadzącego/prowadzącą ćwiczenia lub wykłady interaktywne

- aktywność w trakcie wykładów konwersatoryjnych (za którą prowadzący będą przyznawali punkty)


W ramach każdego bloku tematycznego studentowi/studentce przyznawane są punkty za pracę na zajęciach (może to być ocena aktywności, przygotowania do zajęć, a także ocena zadań wykonywanych na zajęciach).Suma punktów możliwych do zdobycia za wszystkie moduły stanowi 100%.


W przypadku oceny aktywności na zajęciach stosowane są następujące kryteria:

• 60-67% punktów możliwych do zdobycia:

- rzadko bierze udział w dyskusji i jego wypowiedzi świadczą o zrozumieniu poruszanych zagadnień w podstawowym zakresie

- często nie uczestniczy w pracy grupy i ma pewne problemy z kooperacją (odpowiada ocenie dostatecznej 3.0)

• 68-75% punktów możliwych do zdobycia:

- rzadko bierze udział w dyskusjach i wypowiedzi świadczą o niepełnym zrozumieniu poruszanych zagadnień lub z istotnymi błędami

- nie zawsze uczestniczy w pracy grupy lecz kooperuje z nią bez większych problemów (odpowiada ocenie dostatecznej plus- 3.5)

• 76-83% punktów możliwych do zdobycia:

- bierze udział w dyskusjach i wypowiedzi świadczą o zrozumieniu poruszanych zagadnień ale nie w pełni wyczerpujący sposób lub z drobnymi błędami

- uczestniczy w pracy grupy i kooperuje z nią bez większych problemów (odpowiada ocenie dobrej – 4.0)

• 84-90% punktów możliwych do zdobycia:

- bierze czynny udział w większości dyskusji i wypowiedzi świadczą o zrozumieniu poruszanych zagadnień

- w pełni uczestniczy w pracy grupy i bezkonfliktowo z nią kooperuje (odpowiada ocenie dobry plus – 4.5)

• ponad 90% punktów możliwych do zdobycia:

- bierze czynny udział w większości dyskusji, wypowiedzi świadczą o dogłębnym zrozumieniu poruszanych zagadnień

- w pełni uczestniczy w pracy grupy i bezkonfliktowo z nią kooperuje (odpowiada ocenie bardzo dobry – 5.0)


W przypadku oceny prac pisemnych (zadań domowych lub prac wykonywanych podczas zajęć) kryteriami oceny są aspekty formalne (m.in. struktura pracy, edycja, poprawność językowa, logika wywodu) oraz merytoryczne (m.in. rzetelność i wiarygodność wykorzystanych źródeł informacji, kompletność, prawidłowość i trafność rozwiązania postawionego problemu).


Otrzymanie pozytywnej oceny jest uwarunkowane uzyskaniem co najmniej 60% punktów możliwych do zdobycia.

Przy ocenie prac jest stosowana następująca skala:

• ocena dostateczna (3.0): student uzyskuje 60-67% punktów

• ocena plus dostateczny (3.5): student uzyskuje 68-75% punktów

• ocena dobra (4.0): student uzyskuje 76-83% punktów

• ocena plus dobry (4.5): student uzyskuje 84-90% punktów

ocena bardzo dobra (5.0): student uzyskuje ponad 90% punktów


Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uzyskanie minimum 60% punktów możliwych do zdobycia z pisemnego testu jednokrotnego wyboru.

Skala ocen:

• ocena dostateczna (3.0): student uzyskuje 60-67% punktów

• ocena plus dostateczny (3.5): student uzyskuje 68-75% punktów

• ocena dobra (4.0): student uzyskuje 76-83% punktów

• ocena plus dobry (4.5): student uzyskuje 84-92% punktów

• ocena bardzo dobra (5.0): student uzyskuje 93-100% punktów


Ocenę końcową stanowi średnia ważona z oceny uzyskanej z testu 60% i średniej oceny uzyskanej z zaliczeń poszczególnych bloków tematycznych 40%.


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Efekty 1-9: egzamin pisemny

Efekt 10-15: ocena pracy na zajęciach


Metody dydaktyczne:

• wykład konwersatoryjny

• ćwiczenia konwersatoryjne i problemowe zawierające elementy pracy nad tekstem i analizy studiów przypadków

• dyskusja typu seminaryjnego

• praca w małych grupach


Bilans punktów ECTS:

• uczestnictwo w zajęciach kontaktowych i przygotowanie do zajęć: 75 godz. – 3 ECTS

• przygotowanie się do egzaminu i uczestnictwo w nim: 50 godz. – 2 ECTS


Pełny opis:

Bloki tematyczne: wykład i towarzyszące ćwiczenia

1) Wprowadzenie: czynniki warunkujące zdrowie

2) Genetyczne uwarunkowania zdrowia i choroby

a) Genetyczne determinanty zdrowia

b) Różnice pomiędzy cechami determinowanymi genetycznie a predyspozycjami genetycznymi

c) Waga procesów epigenetycznych w kształtowaniu zdrowia. Interakcje genotyp – środowisko

3) Wpływ czynników środowiska naturalnego i antropogenicznego na zdrowie jednostek i populacji

a) Wpływ środowiska na zdrowie

b) Środowiskowe determinanty zdrowia

c) Zagrożenia środowiskowe od skali indywidualnej po globalną

4) Styl życia, zachowania zdrowotne oraz zachowania ryzykowne

a) Styl życia (picie alkoholu, palenie papierosów, aktywność fizyczna), zachowania zdrowotne oraz zachowania ryzykowne – wprowadzenie

b) Charakterystyka stylu życia oraz zachowań związanych ze zdrowiem w ramach różnych grup wiekowych i społecznych

5) Jakość zdrowotna żywności oraz zachowania żywieniowe jako uwarunkowania stanu zdrowia

a) Jakość zdrowotna żywności – interpretacja żywieniowa i ustawodawcza, Sposób przygotowywania norm i zaleceń żywieniowych dla populacji oraz zalecenia co do aktywności fizycznej

b) Żywieniowe determinanty wybranych chorób dietozależnych

c) Czynniki społeczne, kulturowe i indywidualne związane z zachowaniami żywieniowymi i ich wpływem na stan zdrowia

6) Społeczne i ekonomiczne uwarunkowania zdrowia

a) Kapitał społeczny i wpływ społeczności jako uwarunkowania zdrowia

b) Ekonomiczne uwarunkowania zdrowia – status ekonomiczny

7) Psychospołeczne i kulturowe uwarunkowania zdrowia

a) Determinanty psychologiczne (depresja, lęk, wsparcie społeczne, izolacja, poczucie kontroli, samoocena stanu zdrowia)

b) Kulturowe uwarunkowania zdrowia (migranci i mniejszości)

8) Odporność (szczepienia) i zagrożenia chorobami zakaźnymi

a) Szczepienia ochronne

b) Ognisko epidemiczne zakaźnej (opracowanie ogniska

w zależności od dróg szerzenia się choroby)

c) Antybiotykooporność i zakażenia szpitalne

9) System opieki zdrowotnej – Promocja zdrowia, profilaktyka i leczenie jako determinanty stanu zdrowia

a) Promocja zdrowia

b) Badania profilaktyczne

c) Korzystanie z opieki zdrowotnej

10) Określanie własnych „pól zdrowia”, czyli czynników mających kluczowy wpływ na zdrowie jednostki, oraz tworzenie pól dla wybranych grup docelowych

Literatura:

Literatura podstawowa:

• Gawęcki J., Roszkowski W. (2009), Żywienie człowieka a zdrowe publiczne, PWN, Warszawa

• Jacenik B. (red.) (2010), Komunikowanie społeczne w promocji i ochronie zdrowia, Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie, Warszawa

• Jaroszewska E. (2013), Kultura jako czynnik warunkujący zdrowie, diagnozowanie chorób i ich leczenie, Problemy Polityki Społecznej. Studia i dyskusje, nr 21 (2), str. 71-84

• Świderska M. (red.) (2012), Styl życia i zachowania prozdrowotne – wybrane konteksty, Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, Łódź

• Włodarczyk C. (1996), Polityka Zdrowotna w Społeczeństwie Demokratycznym, Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, Łódź-Kraków-Warszawa, Rozdział III, str. 159-216

• Woynarowska B. (2017), Edukacja zdrowotna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa

• Zadworna-Cieślak M., Ogińska-Bulik N. (2011), Zachowania zdrowotne młodzieży – uwarunkowania podmiotowe i rodzinne, Difin, Warszawa

• Materiały przekazane przez prowadzących zajęcia

Literatura uzupełniająca:

• Beaglehole R., Bonita R., Kjellström T. (2002), Podstawy epidemiologii, Szkoła Zdrowia Publicznego Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Łódź

• Blaxter M. (2009), Zdrowie, Wydawnictwo Sic!, Warszawa

• Bzdęga J., Gębska-Kuczerowska A. (2010), Epidemiologia w zdrowiu publicznym, PZWL, Lublin

• Cianciara D. (2010), Zarys współczesnej promocji zdrowia, PZWL, Warszawa

- Edelstein S. (2010), Nutrition in public health. A handbook for developing programs and services, Jones and Bartlett Learning, Ontario Canada

• Gajewski J. (2011), Co wyjaśnia kapitał społeczny w badaniach dotyczących zdrowia?, Hygeia Public Health, 46(4), str. 409-413

• Karski J. (2011), Postępy promocji zdrowia. Przegląd międzynarodowy, CeDeWu, Warszawa

• Karski J. (2011), Praktyka i teoria Promocji Zdrowia, CeDeWu, Warszawa

• Mukherjee S. (2017), Gen. Ukryta historia, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec

• Ogińska-Bulik N., Miniszewska J. (red.) (2012), Zdrowie w cyklu życia człowieka, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź

• Ostrowska A. (1999),Styl życia a zdrowie, Wydawnictwo IFIS PAN, Warszawa

• Peckenpaugh N.J. (2010), Podstawy żywienia i dietoterapia, Elsevier&Urban, Wrocław

• Siemiński M. (2001), Środowiskowe zagrożenia zdrowia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Wprowadzenie i rozdział 1, str. 25-74

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.