Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do ochrony zdrowia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WOZ.ZPD-WdOZ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wstęp do ochrony zdrowia
Jednostka: Zakład Polityki Zdrowotnej i Zarządzania
Grupy: Przedmioty obowiązkowe do zaliczenia toku studiów, zdrowie publiczne I stopnia 1 rok
Punkty ECTS i inne: 6.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Kształcenie na odległość, 6 godzin więcej informacji
Wykład, 39 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Iwona Kowalska-Bobko
Prowadzący grup: Iwona Kowalska-Bobko, Anna Szetela, Michał Zabdyr-Jamróz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Cele kształcenia:

Celem modułu jest wprowadzenie studentów rozpoczynających studia na kierunku zdrowie publiczne w zagadnienia związane z szeroko rozumianą ochroną zdrowia, zapoznanie z interdyscyplinarnym charakterem zdrowia publicznego oraz z jego naukowym wymiarem, jak również przyswojenie przez studenta podstawowej wiedzy na temat zdrowia, jego uwarunkowań i działań służących jego ochronie. Osobne bloki zajęć poświęcone są wprowadzeniu studentów w kwestie roli prawa w sektorze zdrowia, jak również relacjom między zdrowiem a kulturą.

Efekty kształcenia:

Wiedza - student/ka:

1. definiuje pojęcia związane ze zdrowiem, stanem zdrowia i jego determinantami, stylem życia, zna podstawowe pojęcia opisujące stan zdrowia populacji

2. posiada podstawową wiedzę na temat organizacji i prawnych aspektów systemu ochrony zdrowia*

Umiejętności - student/ka:

3. posługuje się podstawowymi wskaźnikami opisującymi stan zdrowia populacji, definiuje je oraz wykorzystuje w prezentacjach i dyskusjach.

4. prezentuje nabytą wiedzę i umiejętności

Kompetencje społeczne - student/ka:

5. wykazuje otwartość wobec odmiennych kultur, potrafi wskazać przykłady kulturowych uwarunkowań zdrowotnych

6. efektywnie prezentuje własne poglądy, sięgając do literatury i wyników badań

Efekty kształcenia dla modułu korespondują z następującymi efektami kształcenia dla programu:

• w zakresie wiedzy: K_W05, K_W07, K_W10 i K_W16 w stopniu podstawowym; K_W01 w stopniu zaawansowanym

• w zakresie umiejętności: K_U01, K_U06, K_U07, K_U18 i K_U26 w stopniu podstawowym, K_U05 w stopniu średnim

• w zakresie kompetencji społecznych: K_K01, K_K02, K_K07 i K_K10 w stopniu podstawowym


Wymagania wstępne:

wiedza o społeczeństwie - zakres podstawowy

Forma i warunki zaliczenia:

Egzamin testowy.


Ćwiczenia:

1. obecność na zajęciach - dopuszczalna jest jedna nieobecność nieusprawiedliwiona;

2. obowiązkowe przygotowanie i przedstawienie przynajmniej jednej prezentacji na ćwiczeniach.

Ocena bardzo dobra z ćwiczeń uwarunkowana jest przygotowaniem i przedstawieniem więcej niż jednej prezentacji na wysokim poziomie (poszerzenie wiedzy we własnym zakresie, swoboda prezentowania treści) oraz kompletem obecności na zajęciach (niewykorzystaniem możliwej nieobecności nieusprawiedliwionej).

Ocena końcowa:

1. egzamin testowy - 100 pytań jednokrotnego wyboru, ocena wg skali;

2. ocena z ćwiczeń to dodatkowe punkty:

ocena 5.0 - plus 10 punktów

ocena 4.5 - plus 7 punktów

ocena 4.0 - plus 4 punkty

ocena 3.5 - plus 2 punkty.

Efekty 1, 2 i 3 - egzamin testowy, wg skali:

Na ocenę 5.0: student/ka potrafi niemal bezbłędnie prezentować podstawowe zagadnienia, definicje, dane związane ze zdrowiem publicznym, stanem zdrowia populacji i jego determinantami, w ujęciu krajowym oraz międzynarodowym; 92-100%.

Na ocenę 4.5: student/ka wykazuje pewne drobne uchybienia w prezentowaniu bądź przytaczaniu danych; 85-91%.

Na ocenę 4.0: student/ka prezentuje wiedzę i umiejętności na przyzwoitym poziomie; 78-84%.

Na ocenę 3.5: student/ka wykazuje się wiedzą i umiejętnościami na poziomie nieco wyższym niż dostateczny; 70-78%.

Na ocenę 3.0: student/ka wykazuje się wiedzą i umiejętnościami w bardzo podstawowym zakresie; 61-69%.

Efekty 4, 5 i 6 - ocena pracy na ćwiczeniach:

Na ocenę 5.0: student/ka potrafi swobodnie prezentować podstawowe zagadnienia, definicje, dane związane ze zdrowiem publicznym, stanem zdrowia populacji i jego determinantami, w ujęciu krajowym oraz międzynarodowym, w tym również w aspekcie wielokulturowości.

Na ocenę 4.5: student/ka wykazuje pewne drobne uchybienia w prezentowaniu bądź przytaczaniu danych.

Na ocenę 4.0: student/ka prezentuje wiedzę i umiejętności na wyuczonym poziomie, nie wykazując się inwencją w zdobyciu dodatkowych danych poszerzających kompetencje.

Na ocenę 3.5: student/ka wykazuje się wiedzą i umiejętnościami na poziomie nieco wyższym niż dostateczny.

Na ocenę 3.0: student/ka wykazuje się wiedzą i umiejętnościami w bardzo podstawowym zakresie.


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

efekty 1, 2, 3 i 5 - dyskusja, testy śródseminaryjne

efekt 2 – udział w aktywnościach e-learningowych*

efekt 3 - prezentacja, dyskusja, testy śródseminaryjne

efekty 4, 5 i 6 - prezentacja

egzamin testowy: efekty 1-3


Metody dydaktyczne:

• wykład

• prezentacje

• dyskusja w oparciu o lektury obowiązkowe

• dyskusja w oparciu o bieżące wydarzenia w sektorze zdrowotnym


Bilans punktów ECTS:

• uczestnictwo w zajęciach oraz e-learning: 69 godz. + 6 godz. – 3 ECTS

• przygotowanie prezentacji: 10 godz. - 0,5 ECTS

• przygotowanie do ćwiczeń (praca z lekturami obowiązkowymi): 30 godz. - 1 ECTS

• przygotowanie do egzaminu oraz egzamin: 35 godz. – 1,5 ECTS


Pełny opis:

Wykłady:

1) Definicje pojęcia zdrowia (klasyczna definicja WHO, definicja negatywna, definicja funkcjonalna, zdrowie jako postać zasobów, nowe definicje WHO, definicje zdrowia psychicznego).

2) Perspektywy definiowania zdrowia (definiowanie zjawiska i definiowanie pojęcia, definicja na poziomie języka, wielość zainteresowanych dyscyplin naukowych, perspektywa indywidualna i profesjonalna. międzynarodowe klasyfikacje).

3) Definicje zdrowia publicznego (problem zbiorowego działania, definicja Winslow'a, definicja Achesona, podstawowe funkcje zdrowia publicznego, zakres zainteresowań zdrowia publicznego).

4) Tradycje zdrowia publicznego / ochrony zdrowia (poglądy na zdrowie w perspektywie historycznej, doświadczenia starożytne, historia epidemii (dżuma, ospa, syfilis, cholera, gruźlica, grypa, AIDS), fazy rozwoju zdrowia publicznego, nowe zdrowie publiczne, renesans zainteresowania zdrowiem publicznym).

5) Potrzeby zdrowotne (potrzeba jako brak, potrzeba zdrowotna a problem zdrowotny, rodzaje potrzeb zdrowotnych, "góra lodowa" potrzeb, zastosowanie pojęcia "potrzeba zdrowotna").

6) Ilościowe miary stanu zdrowia (zgony i wskaźniki umieralności, zachorowalność i chorobowość, oczekiwane trwanie życia, stracone lata życia, miary funkcjonalne).

7) Syntetyczne miary stanu zdrowia, lata życia korygowane jakością (QALY), (stracone) lata życia korygowane niesprawnością (DALY), oczekiwane trwanie życia bez niesprawności (DFLE) i lata zdrowego życia (LLY).

8) Jakościowe miary stanu zdrowia (subiektywne postrzeganie stanu zdrowia, ograniczenia sprawności (samodzielności w codziennym życiu), dni spędzone w łóżku, absencja chorobowa).

9) Uwarunkowania stanu zdrowia: zasady postępowania (potrzeba modelu uwarunkowań i ich wielość, zdroworozsądkowa podstawa wiedzy o uwarunkowaniach zdrowotnych, "racjonalne" zasady postępowania (edukacja zdrowotna), niebezpieczeństwa mitologizacji, szanse i zagrożenia samoleczenia).

10) Uwarunkowania stanu zdrowia: wybrane modele (modele epidemiologiczne, model M. Lalonda i jego wpływy, model salutogeniczny, model Banku Światowego i jego rozwinięcia, modele związane z badaniami nierówności społecznych).

11) Uwarunkowania stanu zdrowia: wielość czynników (związki zamożności (ubóstwa) i zdrowia, związki wykształcenia (braku wykształcenia) i zdrowia, grupa etniczna (kulturowa) a zdrowie, związki pozycji społecznej i zdrowia, problemy wykluczenia).

12) Uwarunkowania stanu zdrowia: problem służby zdrowia (dawna mitologizacja wpływu działań medycznych (wielkie równania), proces krytyki i demitologizacji, wpływ błędów medycznych, dostępność i szanse korzystania, działania medyczne i stan zdrowia).

13) Ochrona zdrowia (opieka sprawowana w życiu codziennym, opieka profesjonalna, rola środowiska domowego, zdrowie, fazy procesu chorobowego, promocja, zapobieganie, diagnoza, leczenie, rehabilitacja, pielęgnacja, opieka ambulatoryjna i instytucjonalna)

14) Organizacyjne i prawne podstawy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia*

15) Środowisko naturalne i zdrowie, środowisko społeczne i zdrowie.

16) Promocja zdrowia jako obszar mobilizowania aktywności prozdrowotnej.

17) Zdrowie i sztuki piękne. Narodzenie jako początek życia (także metafora). Cierpienie i śmierć, pogodzenie się ze śmiercią. Lekarz i postawa heroiczna, lekarz i postawa prospołeczna, lekarz i sytuacja tragiczna. Stanowiska prześmiewcze wobec medycyny i lekarzy.

18) Służba zdrowia w sytuacjach granicznych, medycyna czasu wojen, opieka medyczna w powstaniach narodowych, działania medyczne w obozach zagłady, Médecins sans Frontières.

Ćwiczenia:

1) Perspektywy definiowania zdrowia

2) Sytuacja zdrowotna ludności Polski

3) Modele uwarunkowań zdrowotnych

4) Tradycje zdrowia publicznego

5) Rola państwa w ochronie zdrowia

6) Modele organizacji opieki zdrowotnej – wprowadzenie

7) Prawa pacjenta oraz relacja pacjent-lekarz

8) Wybrane zagadnienia promocji zdrowia

9) Wybrane wyzwania zdrowia publicznego

10) Zdrowie jako cel oraz jako warunek i narzędzie szczęścia.

11) Poważne spory wokół zdrowia. Zdrowie jako temat filmu i TV, zdrowie a kultura masowa, programy edukacyjne i interwencyjne.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

• Sygit M. (2017), Zdrowie Publiczne, Wydanie 2. Wolters Kluwer, Warszawa

• Aleksandrowicz J. (1982), Kulturowe uwarunkowania chorób współczesnej cywilizacji, w: Nie ma nieuleczalnie chorych, Wydawnictwo Iskry, Warszawa, s. 15-37

• Boski P. (2013), W bogatym i zdrowym ciele zdrowy duch, w: Namysły nad problemami polityki zdrowotnej, Kowalska I., Mokrzycka A. (red.), Kraków, s. 153

• Dubos R. (1962), Higiea i Asklepios, w: Miraże zdrowia, PZWL Warszawa, s. 116-151

• Fijałek J. (1995), Medyczno-społeczne tradycje organizacyjne i nau¬kowe w opiece zdrowotnej w XIX i XX wieku, w: Historia medycy¬ny, Brzeziński T. (red.), PZWL, Warszawa, s. 383-387, 394-405

• Informacja RPO za ostatni rok: Rozdział - Ochrona zdrowia

• Leowski J. (2004), Miejsce zdrowia publicznego w systemie ochrony zdrowia, w: Polityka zdrowotna a zdrowie publiczne - ochrona zdrowia w gospodarce rynkowej, CeDeWu, Warszawa, s. 77-90

• Leowski J. (2004), Rola państwa w ochronie zdrowia, w: Polityka zdrowotna a zdrowie publiczne - ochrona zdrowia w gospodarce rynkowej, CeDeWu, Warszawa, s. 71-77

• Lew-Starowicz Z. (1999), Styl życia seksualnego a zdrowie, w: Promocja zdrowia, Karski J.B. (red.), Warszawa, s. 338-348

• Ostrowska A. (1999), Zróżnicowanie stanu zdrowia a style życia, w: Styl życia a zdrowie, IFiS PAN, Warszawa, s. 121-161

• Ostrowska A. (2001), Relacja pacjent - lekarz: nowa jakość? w: Promocja zdrowia. Nauki społeczne i medycyna, rocznik VIII nr 21, 2001, s. 109-121

• Poznańska A., Rabczenko D., Wojtyniak B. (2012), Najważniejsze fakty [sytuacji zdrowotnej], w: Sytuacja zdrowotna ludności w Polsce i jej uwarunkowania, Wojtyniak B., Goryński P., Moskalewicz B. (red.), PZH Warszawa, s. 287-304

• Przewodnik „Zdrowie” (2012), „Krytyka Polityczna”, Warszawa – wybrane teksty

• Przybyłka A. (2003), Sytuacja zdrowotna ludności Polski oraz jej uwarunkowania, w: Antidotum, rok XII 2003 nr 6, s. 3-26

• Puchalski K. (1994), Kryteria zdrowia w świadomości potocznej, w: Promocja zdrowia. Nauki społeczne i medycyna, Rocznik I, numer 1-2, 1994, s. 53-69

• Sienkiewicz E., Szymańska J. (2011), Niepełnosprawność – terminologia i klasyfikacja, Zdrowie Publiczne 121(4), s. 412-416

• Sowa A. (2002), Upodmiotowienie pacjenta, w: Rozdział 6: Opieka zdrowotna w Polsce po reformie, Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych), Warszawa, s. 253-275

• Taranowicz I. (2002), Rola społeczna chorego, w: Zdrowie i choroba. Wybrane problemy socjologii medycyny, Barański J., Piątkowski W. (red.), Wrocław, s. 75-81

• Wills C. (2001), Czarna cholera, w: Żółta febra, czarna bogini. Koewolucja ludzi i mikrobów, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań, s. 121-138

• Wills C. (2001), Cztery opowieści z Nowego Dekameronu, w: Żółta febra, czarna bogini. Koewolucja ludzi i mikrobów, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań, s. 65-84

• Włodarczyk C. (2001): Zdrowie publiczne a polityka zdrowotna, Zdrowie Publiczne, 115 (5-6): str. 414 - 421

Literatura uzupełniająca:

• Czyżewski A. (2009), Trzewia Lewiatana, w: Trzewia Lewiatana. Miasta-ogrody i narodziny przedmieścia kulturalnego, Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, Warszawa, s. 119-161

• Wojtczak A. (2009), Zdrowie publiczne wyzwaniem dla systemów zdrowia XXI wieku, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa

• Zatoński W. (2001), Sytuacja zdrowotna w Polsce na tle krajów Europy Środkowej i Wschodniej, w: Perspektywy epidemiologii w Polsce: bilans otwarcia na XXI wiek, Brzeziński Z.J. (red.), Komisja Epidemiologii Komitetu Epidemiologii i Zdrowia Publicznego Wydziału Nauk Medycznych PAN s. 15-28

Wykaz literatury będzie uaktualniany na bieżąco (podczas pierwszych zajęć).

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.