Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Maski

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WPl/wot/II/10/2 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Maski
Jednostka: Wydział Polonistyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (zakończony)

Okres: 2021-02-25 - 2021-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Włodzimierz Szturc
Prowadzący grup: Włodzimierz Szturc
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin lub zaliczenie na ocenę
Efekty kształcenia:

Wiedza:

1. Student dobrze orientuje się w świecie masek - potrafi określić typ danej maski w zależności od geografii i historii; potrafi rozpoznać maski rytualne, taneczne a także używane w widowiskach teatralnych.

2. Potrafi nowocześnie i bez uprzedzeń opisać poznany świat innych kultur, zwłaszcza afrykańskich i pacyficznych.

3. Zna teorię i filozofię maski w rozmaitych propozycjach badawczych: strukturalizm i semiotyka, fenomenologia, funkcjonalizm, psychoanaliza.

4. Umie wyjaśnić rytuały danej społeczności odczytując ich znaki na maskach.

Umiejętności

1. Potrafi porównywać i wysnuwać wnioski z analizy komparatystycznej masek.

2. Potrafi ocenić wartość maski i oddzielić fałszywe od prawdziwych.

3. Potrafi komunikować się z przedstawicielami dalekich kultur, dla których maska jest tym, czym dla nas herb lub gmerk.

4. Umie przygotować opis etnograficzny maski i wie, jak eksponować maski.

5. Potrafi konstruować opis rytuału znając jego właściwości i znaczenie maski.

Społeczne

1.Student rozumie i akceptuje konieczność oceniania pracy na zajęciach i prac domowych.

2. Potrafi działać kolektywnie i zawiązywać naukowe znajomości w muzeach, galeriach, podczas ekspozycji masek - może tam pracować jako specjalista w tej dziedzinie.

3.Potrafi ocenić wartość subkultur i rytuałów współczesnych dzięki znajomości struktury takich rytuałów w przeszłości i w innych krajach.



Wymagania wstępne:

Wpis na zajęcia z modułu teatrologicznego do USOS.

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie semestru - jego podstawą jest test z wiadomości przekazanych na zajęciach oraz uzyskanych z lektur obowiązkowych. Będzie składał się z pięciu pytań, na które trzeba będzie krótko odpowiedzieć. Za każdą dobrą odpowiedź student uzyskuje dwa punkty, na niepełną - jeden. Uzyskanie minimum 6 punktów oznacza zaliczenie na stopień dostateczny. Odpowiednio: 10 = bdb, 9 = db+, 8 = db, 7=dst+, 6 = dost. Sposób sformułowania testu zostanie omówiony na ćwiczeniach (przewiduje się test próbny po 10 godzinach zajęć).

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Studenci oceniani są w sposób ciągły na podstawie aktywnej aktywności i stopnia przygotowania na zajęcia. Chodzi o ocenę realizowanego poza uczelnia projektu lub przygotowanego referatu. Po przedstawieniu badań lub referatu - dyskusja na forum grupy.

Oceniana będzie rzetelność, poprawność i samodzielność wykonania zadania. Prace pisemne (testy) będą tak skonstruowane, by możliwa była jedna odpowiedź. Szczególnie wartościowe opracowania wyników badań indywidualnych mogą być, jak w kilku przypadkach w latach ubiegłych, opublikowane w cenionych pismach antropologicznych.

Metody dydaktyczne - słownik:

Metody podające - objaśnienie lub wyjaśnienie
Metody podające - opis
Metody podające - prezentacja multimedialna
Metody praktyczne - ćwiczenia przedmiotowe
Metody praktyczne - pokaz
Metody problemowe - klasyczna metoda problemowa
Metody problemowe - wykład konwersatoryjny
Metody problemowe - wykład problemowy

Metody dydaktyczne:

Kontrola wiedzy podczas zajęć i korekta dostrzeżonych błędów. Wiele działań samodzielnych (opis maski, opis etnograficzny eksponatu, opis na stanowisku badania) ale też i działań grupowych (praca w małych zespołach na zajęciach). Będą stosowane metody podające, w tym objaśnienie i wyjaśnienie); metody problemowe (wykład konwersatoryjny, dyskusja naukowa, dyskusja dydaktyczna); stosowane będą metody praktyczne (pokaz, ilustracja, film, obraz).

Bilans punktów ECTS:

Zaliczenie końcowe (po 30 godzinach) - ocena bardzo dobra (max. ECTS na ten przedmiot) za poprawne napisanie testu. Warunkiem dopuszczenia do niego jest uzupełnienie braków (nieobecności, nieprzygotowania na zajęcia) przez oddanie pracy pisemnej (1800 znaków) na zadany temat.

3 ECTS.

Łączna ilość punktów z danego modułu wybranego przez studenta = 14 ECTS

Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk:

Nie przewiduje się praktyk.

Skrócony opis:

Zajęcia będą rodzajem połączenia wykładu i ćwiczeń, których tematem będzie 1)teoria, 2)historia, 3)geografia maski. Rozpoczną się od przedstawienia rożnych sposobów ujmowania maski w jej różnych funkcjach (tanecznej, rytualnej, obrzędowej, karnawałowej i teatralnej). Rozważane będą takie kierunki w nauce o maskach jak funkcjonalizm, semiotyka kultury, personalizm, rytualizm, archetypologia i fenomenologia.

Przedstawione zostaną dzieje maski od czasów paleolitu (Drakensberg), przez neolit i epokę brązu do państw Babilonu i Akadu, Asyrii i Persji, Egiptu, starożytnej Grecji (przed VI wiekiem p.n.e. i w epoce rozwoju teatru). Osobne tematy będą związane z maską teatralną (malowidła i fryzy na wazach, freski pompejańskie, figurki w maskach). Odrębnym zagadnieniem stanie się maska karnawałowa i maska wenecka.

Kryterium geograficzne pozwoli porównać maski różnych plemion żyjących dziś w Oceanii, w krajach Afryki, obu Ameryk, Indiach i w Japonii.

Pełny opis:

Kolejne tematy rozważana na zajęciach:

1. Maska jako problem filozoficzny i psychologiczny. Punkty widzenia fenomenologii, psychoanalizy, strukturalizmu. Etnologia funkcjonalna o masce.

2. Interpretacja masek: G. Bachelard, A. Jaffe, J. Starobinsky, M. Janion, C. Levi-Strauss, M. Mauss, R. Barthes, S. Oettermann, L.-V. Thomas, R. Girard, E. Levinas.

3. Etnografia maski: maski Afryki (plemiona Joruba, Dogon ya gali, Chokwe/Phwo) i ludów: Buszmeni, Bantu, Masajowie;

maski Oceanii: Hawaje, Polinezja i Mikronezja, plemiona Sepiku i pozostałe plemiona Okolic Papui i Nowej Gwinei; maski w świecie Aborygenów; tatuaże (plemiona Nowej Zelandii - Maorysi);

4. Maski plemion i szczepów Ameryki Północnej w ujęciu F. Boasa i C. Levi-Straussa. Kwiaktiuklowie, maski swaxswe;

5.Maski Mezoameryki (Aztekowie, Majowie) i Ameryki Południowej (Brazylia);

6. Maski rytualne helleńskie (Artemis); maski teatralne świata antycznego.

Literatura:

Dwie pozycje do wyboru z podanych niżej:

1. C. Levi-Strauss, Drogi masek, Łódź 1967.

2. A. Theile, Sztuka Afryki, Warszawa 1974.

3. L. Buchalik, Dogon ya gali. Dawny świat Dogonów, Żory 2011.

4.W. Szturc, Rytualne źródła teatru. Obrzęd - maska - święto, Kraków 2013 (rodz. od IX do XXI).

5. Teksty tzw. "Fragmenty antropologiczne" zawarte w tomie 2 pracy: "Maski. Wybór, opracowanie i redakcja M. Janion i S. Rosiek, Gdańsk 1986, s. 5 - 153

6. "Maska" - zasłanianie - odsłanianie" (po pol. i ang), pod red. W. Mond-Kozłowskiej, Słowo-obraz/terytoria, Gdańsk 2016.

7.Maska. Ogród sztuk, pod red. M. Jarmułowicz,Gdańsk 2018.

7.W. Szturc, Genetyka widowiska, Kraków 2017, rozdz. 'Maska".

8. Paradoksy maski. Antologia, wstęp i red. W. Dudzik, Warszawa 2018.

Uwagi:

Studenci proszeni są o odwiedzanie ekspozycji masek w polskich muzeach (lub za granicą), zwłaszcza: Muzeum Miejskiego w Żorach, Muzeum Narodowego w Szczecinie, Muzeum Etnograficznego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.