Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Systemy polityczne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WSM.INP-PDL-6 Kod Erasmus / ISCED: 14.1 / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie
Nazwa przedmiotu: Systemy polityczne
Jednostka: Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych
Grupy: Zajęcia obowiązkowe dla I roku studiów I stopnia, stacjonarne (POLITOLOGIA)
Punkty ECTS i inne: 5.00 LUB 6.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 100 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Bankowicz
Prowadzący grup: Marek Bankowicz, Arkadiusz Suszek, Klaudia Szawara
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Efekty kształcenia:

EK 1: Zna elementy strukturalne, zasady funkcjonowania współczesnych systemów politycznych oraz relacje pomiędzy organami władzy państwowej i innymi instytucjami politycznymi [K_W03 ++], [K_W11 ++]

EK2: Wskazuje różnice między systemami demokratycznymi

i niedemokratycznymi (autorytarnymi, totalitarnymi), a w obrębie demokratycznych pomiędzy różnymi formami rządów (system parlamentarno-gabinetowy, prezydencki, półprezydencki, komitetowy)[K_W03 ++]

EK3: Zna zasady ustrojowe i polityczne oraz podstawowe normy prawne regulujące funkcjonowanie systemów politycznych [K_W08+++]

EK4: Analizuje kompetencje oraz funkcje organów władzy państwowej [K_U04++]

EK5: Interpretuje podstawowe zasady ustrojowe i polityczne oraz normy prawne odnoszące się do organów władzy państwowej i partii politycznych [K_U07++]

EK6: Wykorzystuje zdobytą wiedzę do oceny i klasyfikacji systemów politycznych, a także interpretacji uwarunkowań ideowo-politycznych oraz procedur i mechanizmów instytucjonalnych niezbędnych dla systemu demokratycznego [K_U07+], [K_U01+]

EK7: Identyfikuje organy i instytucje polityczne, relacje i zależności między nimi przez co jest przygotowany do aktywnego brania udziału w życiu publicznym jako świadomy obywatel, a także uczestnik inicjatyw i organizacji o charakterze społeczno-politycznym [K_K01+]

EK8: Ma świadomość zmian zachodzących w systemach politycznych oraz związanej z tym potrzeby uzupełniania i aktualizowania zdobytej wiedzy [K_K08+]


Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie modułu odbywa się dwustopniowo. Do egzaminu dopuszczone są tylko osoby, które uzyskały zaliczenie z ćwiczeń.

1) Zaliczenie ćwiczeń odbywa się na podstawie:

- obecności i aktywnego udziału w zajęciach w postaci referowania przeczytanych tekstów, brania udziału w dyskusjach (oceniane na bieżąco)

- zaliczenia 3 kolokwiów, w tym: dwa kolokwia krótkie obejmujące wybrane partie materiału oraz jedno końcowe, trwające 1 godzinę, obejmujące treść wszystkich ćwiczeń.

2) Egzamin obejmujący całość treści modułu kształcenia, na które składają się:

- treści przekazywane podczas wykładów

- treści omawiane podczas ćwiczeń

- wiedza uzyskana na podstawie samodzielnego studiowania literatury obowiązkowej

Egzamin składa się z dwóch części (testu wyboru oraz pytań opisowych), równych co do punktacji.

Czas trwania egzaminu: 2 godz. Egzaminy odbywają się zgodnie z harmonogramem sesji egzaminacyjnych.

Do egzaminu dopuszczone są tylko osoby, które uzyskały zaliczenie z ćwiczeń


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

EK1, EK3: Egzamin (pytania testowe, pytania opisowe), kolokwia zaliczeniowe na ćwiczeniach (pytania testowe, pytania opisowe)

EK2: Egzamin (pytania testowe, pytania opisowe), ocena aktywności na ćwiczeniach każdorazowo punktowana

EK4, EK5: kolokwia zaliczeniowe na ćwiczeniach (pytania testowe, pytania opisowe), ocena aktywności na ćwiczeniach, udział w dyskusjach (każdorazowo punktowane)

EK6, EK7, EK8: ocena aktywności na ćwiczeniach, udziału w dyskusjach (każdorazowo punktowane)

Do oceny stosuje się standardową skalę ocen


Metody dydaktyczne:

Wykład:

Metody podające - wykład informacyjny, opis

Metody podające - objaśnienie lub wyjaśnienie

Metody podające - prezentacja multimedialna

Metody problemowe - wykład problemowy


Ćwiczenia:

Metody praktyczne - ćwiczenia przedmiotowe

Metody praktyczne - metoda przewodniego tekstu

Metody problemowe - metody aktywizujące - dyskusja dydaktyczna


Bilans punktów ECTS:

Godziny kontaktowe:

– Wykład – 30 godz.

– Ćwiczenia – 30 godz.

Praca własna studenta:

– Przygotowywanie do ćwiczeń, w tym lektura tekstów obowiązkowych – 30 godz.

– Przygotowywanie do kolokwiów zaliczeniowych na ćwiczenia – 20 godz.

– Samodzielne studiowanie podręczników obowiązujących do egzaminu – 20 godz.

– Przygotowanie do egzaminu – 20 godz.

Łącznie: 150 godz. (5 pkt. ECTS)


Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

politologia

Pełny opis:

Oś tematyki wykładu tworzą systemy polityczne państw współczesnych, ich elementy strukturalne, relacje pomiędzy tymi elementami jak również zasady ustrojowe, polityczne i normy prawne określające ich funkcjonowanie. Rozważania na ten temat poprzedzone zostaną omówieniem podstawowych pojęć oraz ogólną charakterystyką ustrojów demokratycznych i niedemokratycznych. Analiza ustrojów poszczególnych państw dotyczyć będzie w pierwszym rzędzie organizacji, kompetencji oraz trybu funkcjonowania naczelnych organów władzy państwowej. Istotna jest tutaj prezentacja wzajemnych odniesień między organami władzy państwowej oraz innymi instytucjami wchodzącymi w skład systemu. Przegląd systemów politycznych obejmuje ustroje: Wielkiej Brytanii, Niemiec, Włoch, Austrii – ilustrujące różne odmiany systemu rządów parlamentarnych; Stanów Zjednoczonych i Francji V Republiki – reprezentujące odpowiednio systemy rządów prezydenckich

i półprezydenckich; Konfederacji Szwajcarskiej jako przykład systemu komitetowego. W grupie wybranych państw Europy Środkowo-Wschodniej omówione zostaną ustroje Rosji i Ukrainy.

Przy omawianiu systemów organów państwowych – obok dostępnych opracowań – wykorzystywane będą także teksty źródłowe.

Szczegółowy katalog omawianych zagadnień obejmuje:

• Podstawowe pojęcia z zakresy systemów politycznych (system polityczny, system organów państwowych, system partyjny, relacje pomiędzy systemem politycznym a systemem partyjnym, teoretyczne koncepcje systemu politycznego, klasyfikacje systemów politycznych)

• Cechy systemu parlamentarno-gabinetowego, prezydenckiego, semiprezydenckiego i komitetowego.

• Charakterystyka i cechy ustroju demokratycznego, różne koncepcje

(J. Schumpeter, R. Dahl) i modele (A. Lijphart) demokracji.

• Ogólna charakterystyka niedemokratycznych systemów politycznych - autorytaryzm, totalitaryzm.

• Ustrój polityczny Wielkiej Brytanii

Omówiona zostanie konstytucja brytyjska jako przykład konstytucji materialnej i niepisanej, a następnie struktura organów państwowych Wielkiej Brytanii (parlament, monarcha, rząd i gabinet) oraz relacje między tymi organami jako przykład klasycznego systemu parlamentarno-gabinetowego.

• Ustrój polityczny Stanów Zjednoczonych Ameryki

Omówiona zostanie geneza i kształtowanie się amerykańskiego systemu politycznego. Szczególna uwaga zwrócona zostanie na zasadę federalizmu. Relacje pomiędzy centralnymi organami władzy państwowej (prezydentem, parlamentem i władzą sądowniczą) będą analizowane dla zobrazowania cech klasycznego systemu prezydenckiego.

• Ustrój polityczny Republiki Francuskiej

Przedstawiona zostanie historia III Republiki, charakterystyka IV Republiki, dojście do władzy gen. de Gaulle’a oraz ewolucja systemu V Republiki. Zadaniem słuchaczy będzie wykazanie w omówionym systemie cech charakterystycznych dla systemu prezydenckiego

i parlamentarno-gabinetowego, co skłania do uznawania systemu francuskiego za mieszany (prezydencko-parlamentarny zwany także semiprezydenckim).

• Ustrój polityczny Niemiec

Celem wykładu będzie zaznajomienie studentów z rysem historycznym ustroju Niemiec, genezą RFN oraz uwarunkowaniami przygotowania i uchwalenia konstytucji z 1949 r. Przedstawiona zostanie również ewolucja systemu politycznego Niemiec aż do zjednoczenia. Studenci zapoznani zostaną z konstytucyjnymi zasadami ustroju, systemem partyjnym, a zwłaszcza systemem organów państwowych. Szczególna uwaga zwrócona zostanie na polityczną

i prawnoustrojową pozycję kanclerza Niemiec.

• Ustrój polityczny Austrii

Przedmiotem wykładu będzie rys historyczny austriackiego systemu politycznego, austriacki blok konstytucyjny, specyficzny sposób prawnej regulacji praw człowieka w tym kraju, federalizm, system organów państwowych, system partyjny z uwzględnieniem rządów wielkiej koalicji, idee korporacjonizmu i ich wpływ na austriacki system polityczny.

• Ustrój polityczny Republiki Włoskiej

Przedstawiona zostanie ogólna charakterystyka obowiązującej konstytucji oraz podstawy ustroju państwa. Podczas analizy struktury naczelnych władz państwa szczególna uwaga zwrócona zostanie na relacje między rządem a parlamentem. Przedmiotem rozważań będzie wielopartyjny system oraz jego wpływ na funkcjonowanie demokracji parlamentarnej.

• Ustrój polityczny Szwajcarii

Omówiona zostanie instytucja referendum, inicjatywy ludowej oraz veta ludowego. Zwrócona zostanie również uwaga na specyficzny dla Szwajcarii tzw. system komitetowy, nadrzędną pozycję Zgromadzenia Federalnego oraz zasady określające skład i funkcjonowanie Rady Federalnej

• Ustrój polityczny Rosji

Omówiona zostanie likwidacja ZSRR, przedmiotem analizy będzie konstytucja Federacji Rosyjskiej jak również zasady rosyjskiego federalizmu. Szczególna uwaga zwrócona zostanie na system organów państwowych: pozycję prezydenta, rządu, parlamentu, sądu konstytucyjnego oraz ich wzajemnych relacji

• Ustrój polityczny Ukrainy

Przedstawiona zostanie geneza ukraińskiej państwowości i droga Ukrainy do niepodległości państwowej w 1991 r. Omówiona będzie Konstytucja Ukrainy – jej geneza, wejście w życie, ogólna charakterystyka. Przedmiotem rozważań będzie również ukraiński system organów państwowych wraz z jego ewolucją oraz zmiany zachodzące na scenie politycznej.

Literatura:

Literatura podstawowa:

– M. Bankowicz, Demokracja. Zasady, procedury, instytucje, Kraków 2006

– M. Bankowicz, W. Kozub-Ciembroniewicz, Dyktatury i tyranie. Szkice o niedemokratycznej władzy, Kraków 2007

– E. Gdulewicz (red.), Ustroje państw współczesnych, tom II, Lublin 2002

– P. Sarnecki, System konstytucyjny Austrii, Warszawa 1999

– P. Sarnecki, Ustroje konstytucyjne państw współczesnych, Warszawa 2008

– W. Skrzydło (red.), Ustroje państw współczesnych, tom I, Lublin 2010

– W. Sokół, M. Żmigrodzki (red.), Systemy polityczne państw Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 2005

– Konstytucje poszczególnych państw z serii Konstytucje Wydawnictwa Sejmowego

Literatura uzupełniająca:

– A. Antoszewski, R. Herbut (red.), Demokracje zachodnioeuropejskie. Analiza porównawcza, Wrocław 1997

A. Antoszewski, R. Herbut, Systemy polityczne współczesnej Europy, Warszawa, 2006

– W. Baluk, A. Czajowski (red.), Ustroje polityczne krajów Wspólnoty Niepodległych Państw, Wrocław 2007

– B. Banaszak, System konstytucyjny Niemiec, Warszawa 2005

– M. Czajkowski, Rosja w Europie, Kraków 2003

– Z. Czeszejko-Sochacki, System konstytucyjny Szwajcarii, Warszawa 2002

– E. Gdulewicz, System konstytucyjny Francji, Warszawa 2000

– A. Pułło, System konstytucyjny Stanów Zjednoczonych, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1997

– A. Pułło, Ustroje państw współczesnych, Warszawa 2007

– P. Sarnecki, System konstytucyjny Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Warszawa 2009

– Z. Witkowski, System konstytucyjny Włoch, Warszawa 2000

– E. Zieliński, System konstytucyjny Federacji Rosyjskiej, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2005

– E. Zieliński, System konstytucyjny Ukrainy, Warszawa 2007

– M. Żmigrodzki, B. Dziemidowicz-Olszewska (red.), Współczesne systemy polityczne, PWN, Warszawa 2007

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.