Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Metody oraz techniki badania i diagnozy psychologicznej Część II

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WZ.IPS-379/IIIs/psnn Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0313) Psychologia
Nazwa przedmiotu: Metody oraz techniki badania i diagnozy psychologicznej Część II
Jednostka: Instytut Psychologii Stosowanej
Grupy: III rok studia stacjonarne - PLAN STUDIÓW
III rok studia stacjonarne, specjalność: NEUROPSYCHOLOGIA I NEUROKOGNITYWISTYKA - PLAN STUDIÓW
III rok, semestr letni, studia stacjonarne - przedmioty obowiązkowe
Przedmioty dla programu WZKS-n069-1-MD-10
Punkty ECTS i inne: 6.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-24 - 2021-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 15 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Wykład, 20 godzin, 180 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Bartczak, Bogusława Bober-Płonka
Prowadzący grup: Agnieszka Bartczak, Bogusława Bober-Płonka, Kaja Głomb, Bernadetta Izydorczyk, Natalia Majkowska, Patrycja Siemiginowska, Jolanta Starosta, Klaudia Szklarczyk-Smolana, Joanna Trzópek, Anna Ziółkowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Efekty kształcenia:

K_W30

Posiada rozszerzoną wiedzę o projektowaniu badań diagnostycznych, hipotezowaniu, weryfikowaniu hipotez i wnioskowaniu diagnostycznym; zna w sposób pogłębiony wybrane metody i narzędzia pomiaru oraz opisu odpowiednie dla psychologii klinicznej dzieci i dorosłych oraz neuropsychologii

K_W31

Ma wiedzę dotyczącą badań psychologicznych – etapów postępowania badawczego, czynników wpływających na trafność i rzetelność badań naukowych oraz relacji badacz-osoba badana

K_W43

Ma pogłębioną wiedzę o sposobie konstrukcji i walidacji testów psychologicznych, aparatów pomiarowych oraz o zasadach ich użytkowania; zna na poziomie rozszerzonym terminologię z zakresu psychometrii

K_W46

Zna dokładnie zasady etyczne obowiązujące w zawodzie psychologa

K_W47

Zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony prawa autorskiego oraz konieczność zarządzania zasobami własności intelektualnej

K_U09

Potrafi przeprowadzić badanie diagnostyczne jednostki, grupy, społeczności dla różnych celów oraz zintegrować wyniki badania psychologicznego i sformułować orzeczenie na potrzeby różnych odbiorców

K_U11

Umie sprawnie posługiwać się metodami i technikami badania psychologicznego oraz trafnie dokonuje ich wyboru

K_K03

Utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi w praktyce psychologicznej; ma rozwiniętą wrażliwość badawczą, odznacza się rzetelnością, rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w projektowaniu, planowaniu i realizowaniu działań psychologicznych

K_K04

Jest przekonany o konieczności i wadze przestrzegania zasad etyki zawodowej; podejmuje refleksję na tematy związane z etyką działania, prawidłowo identyfikuje problemy moralne i dylematy etyczne związane z własną i cudzą pracą; właściwie rozstrzyga dylematy związane z praktyką zawodową i działalnością naukowo-badawczą


- WIEDZA:

Celem przedmiotu jest kontynuacja kształcenia w zakresie umiejętności diagnozowania za pomocą metod psychologicznych. Student zdobywa niezbędną wiedzę w zakresie nowych technik psychometrycznych (kwestionariuszowych) i metod projekcyjnych. Potrafi profesjonalne zaplanować i zorganizować sytuację badania, uwzględniając odpowiednie warunki i atmosferę badania. Na podstawie uzyskanego w badaniu materiału potrafi na poziomie hipotezy rozpoznać i scharakteryzować badane zjawisko. Analizując dane psychometryczne dokonuje ilościowej oceny zjawiska. Uzyskane i obliczone wyniki potrafi poddać analizie psychologicznej. W podsumowanie potrafi sformułować syntetyczną opinię psychologiczną ze wskazaniem źródeł odpowiednich interpretacji.


- UMIEJĘTNOŚCI:

Dzięki pracy z różnorodnymi metodami student przekłada nabytą wiedzę do rozwiązywania problemów praktycznych. Potrafi zaprojektować plan badania i samodzielnie zdecydować o wyborze odpowiedniej do celu badania metody.

Korzystając z wiedzy teoretycznej (określone teorie i koncepcje psychologiczne) i zajęć praktycznych (samodzielne zestawianie, klasyfikowanie, obliczanie i analizowanie wyników badania), student tworzy, uzasadnia i weryfikuje możliwe hipotezy, przekładając wyniki na psychologiczną interpretację badanego problemu.

Potrafi w sposób twórczy korzystać z różnych źródeł wiedzy o badanym zjawisku i zastosować tę wiedzę w praktyce. Istotny jest rozwój umiejętności selekcji, doboru i łączenia ze sobą właściwych metod diagnozy w zależności od celu, zakresu i etapu badania psychologicznego. Ważnym jest także nabycie przez studentów umiejętności oceniania zgromadzonych wyników oraz wykorzystania metod i narzędzi w obszarze zarówno normy jak i patologii zachowania.

Na koniec student może w konkretnym przypadku podjąć próbę zaproponowania określonego kierunku lub strategii pomocy terapeutycznej.


- KOMPETENCJE „SPOŁECZNE”:

Student uczy się wykorzystywania odpowiednich metod psychologicznej diagnozy zgodnie z zasadami etyki zawodowej.

Ma świadomość zarówno ograniczeń jak i możliwości związanych z procesem diagnozy.

Zwraca się uwagę aby w oparciu o posiadaną na dany temat wiedzę i dysponując umiejętnościami posługiwania się określonymi narzędziami, studenci wypracowali sobie określoną postawę na temat obszaru aktywności społecznej, w których przeprowadzane przez nich badania mogą być przydatne.

Istotne jest kształtowanie świadomości studenta dotyczącej moralnej odpowiedzialności za społeczne skutki wykonywania swojego zawodu – np. sporządzona opinia psychologiczna może zaważyć o przyszłości opiniowanego (opinie sądowe) lub stygmatyzacji. Ze względu na charakter przyszłej pracy (praca z drugim człowiekiem) w ramach przedmiotu student uczy się także kształtować własną postawę (w wymiarze profesjonalnym i osobistym) odpowiednio do najwyższych wartości moralnych.



Wymagania wstępne:

Zaliczenie przedmiotu: Metody oraz techniki badania i diagnozy psychologicznej Część I

Forma i warunki zaliczenia:

Każdy z 7 bloków zajęć kończy się oceną wystawioną na podstawie pracy indywidualnej lub w małych grupach przez osobę prowadzącą dany blok. Ocena końcowa z ćwiczeń to średnia 7 ocen, natomiast ocena końcowa z przedmiotu to średnia oceny z ćwiczeń i z egzaminu. Warunkiem zaliczenia jest obecność na zajęciach. Dopuszczalna jest jedna nieobecność w semestrze. Każda kolejna nieobecność powinna zostać usprawiedliwiona u osoby prowadzącej dane zajęcia do dwóch tygodni od zajęć. Prowadzący/a zdecyduje o sposobie zaliczenia tego bloku. Warunkiem zaliczenia poszczególnych bloków jest znajomość treści poruszanych na wykładach oraz literatury obowiązkowej oraz wykonanie zadania. Zaliczenie poszczególnych bloków wygląda następująco:

1. Przeprowadzenie badania wybranym narzędziem, policzenie wyników, sporządzenie opisu

2. Indywidualne przeprowadzenie badania wybraną metodą oraz poprawne opracowanie wyników w ramach pracy pisemnej.

3. Aktywne włączanie się w dyskusję oraz pracę grupy. Zaliczenie pracy w grupie na ocenę pozytywną.

4. Warunkiem zaliczenia zajęć jest aktywny udział studentów w podgrupach, pracujących nad klasyfikacją przygotowanych przez prowadzącego odpowiedzi - stwierdzeń osób badanych, pozyskanych w ramach uzupełnienia RISB ( Testu Niedokończonych Zdań J. Rottera) do jednej z trzech kategorii: Konfliktowej, Pozytywnej lub Neutralnej.

5. Aktywne włączanie się w dyskusję oraz pracę grupy. Zaliczenie pracy w grupie na ocenę pozytywną.

6. Czynny udział w ćwiczeniach, połączony z udziałem w pracy zespołowej. Ocenie będzie podlegać efekt pracy zespołu w zakresie poprawnej interpretacji wyników poznawanych metod. Interpretacja i rozumienie przedstawionych wyników będą wymagały zastosowania wiedzy z wykładu.

7. Czynny udział w zajęciach obejmujący dyskusje i pracę w małych grupach. Ocenie będzie podlegała umiejętność obliczania i interpretacji surowych wyników wybranych testów do badania chorych somatycznie.


Dla osób powtarzających przedmiot, warunkiem przepisania oceny jest zgłoszenie tego koordynatorowi przedmiotu niezwłocznie po rozpoczęciu zajęć i uzyskaniu zgody pisemnej (pod warunkiem uzupełnienia różnic programowych i brakujących prac).


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Ocena z przedmiotu będzie składać się z dwóch zasadniczych części. Pierwsza część – ocena wiedzy teoretycznej nabywanej na wykładzie oraz w toku samodzielnej lektury – będzie weryfikowana na bieżąco na ćwiczeniach podczas dyskusji oraz w trakcie egzaminu końcowego obejmującego wiedzę z wykładów i literatury obowiązkowej. Druga część oceny to ocena z ćwiczeń, które weryfikują umiejętność praktycznego wykorzystania owej wiedzy do analizy i interpretacji wyników poszczególnych narzędzi.

Metody dydaktyczne - słownik:

Metody podające - objaśnienie lub wyjaśnienie
Metody podające - opis
Metody podające - prelekcja
Metody podające - prezentacja multimedialna
Metody podające - wykład informacyjny
Metody praktyczne - ćwiczenia przedmiotowe
Metody problemowe - metody aktywizujące - seminarium
Metody problemowe - wykład problemowy

Bilans punktów ECTS:

6 pkt ECTS

35 godzin udział w zajęciach, w tym; 20 godz.wykładów, 15 godz. ćwiczeń, 80 godzin pracy własnej studenta z literaturą przedmiotu, 60 godzin pracy nad pracami zaliczeniowymi z poszczególnych bloków; razem 175 godzin pracy studenta

Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kierunkowych

Skrócony opis:

Druga część przedmiotu „Metody oraz techniki badania i diagnozy psychologicznej” składa się z następujących bloków tematycznych.

1) Badanie osobowości

Celem bloku jest przedstawienie kontekstu teoretycznego powstawania różnych metod badania osobowości. Przedstawione zostaną metody do ogólnego badania osobowości, jak i wybranych wymiarów oraz zaprezentowane zostanie zastosowanie praktyczne poszczególnych rodzajów metod i konkretnych technik

2) Badanie funkcjonowania poznawczego.

Celem tego bloku jest zaznajomienie studentów z podstawami badania neuropsychologicznego oraz wybranymi testami do wykrywania dysfunkcji organicznych OUN.

3) Badanie radzenia sobie z sytuacjami trudnymi

W zamierzeniu zajęcia pomyślane są jako wstępna forma przygotowania studentów do przeprowadzenia badania przy użyciu metod KPS, CISS, COPE i Mini-COPE oraz do wypracowania umiejętności interpretacji wyników.

4) Badanie funkcjonowania społecznego

Słuchacz zostaje zapoznany z pojęciem kompetencji społecznych, rozumianych jako złożone umiejętności warunkujące efektywność radzenia sobie w określonego typu sytuacjach społecznych, nabywanych w trakcie treningu społecznego.

5) Badanie kliniczne psychopatologiczne

Celem tego bloku jest zapoznanie studentów z najnowszą adaptacją Wielowymiarowego Minnesockiego Inwentarza Osobowości autorstwa Hathawaya i McKinleya (MMPI – 2).

6) Badanie sfery duchowej

W bloku dotyczącym metod badania systemu wartości jednostki w ramach wykładu przedstawiona jest teoria wartości z perspektywy psychologii motywacji oraz charakterystyka wybranych metod badania systemu wartości. Przedmiotem ćwiczeń jest praktyczne zapoznanie się z metodami omówionymi na wykładzie.

7) Metody do badania chorego somatycznie

Wykład poświęcony jest wprowadzeniu w podstawy teoretyczne, natomiast podczas ćwiczeń studenci zapoznają się z poszczególnymi narzędziami oraz dokonają analizy i interpretacji wybranych profili.

Pełny opis:

Treści kształcenia w poszczególnych blokach przedstawiają się następująco:

1. Tradycje badawcze w poznawaniu osobowości (podejście kliniczne, korelacyjne i eksperymentalne) - ich zalety i wady. Zastosowanie, zalety i wady metod projekcyjnych do badania osobowości. Wielowymiarowe kwestionariusze osobowości - ich zalety, wady i zastosowanie (MBTI, 16FP, IPAT, EPQ-R, kwestionariusze oparte na modelu Wielkiej Piątki z uwzględnieniem tradycji psychometrycznej i leksykalnej - NEO-PI-R, NEO-FFI, TIPI, PLP oraz podejścia łączonego - BFI, IPIP-BFM-50; ACL, KOiZ, MMPI)

2. Podstawy teoretyczne badania neuropsychologicznego.

Wybrane testy do wykrywania dysfunkcji w zakresie CUN. Specyfika eksperymentalnego badania klinicznego i psychometrycznego.

Zasady przeprowadzania badania. Czynniki kontrolowane w badaniu neuropsychologicznym; defekt podstawowy, zmienne ogólnomózgowe, czynniki psychogenne. Trening w zakresie posługiwania się wybranymi technikami.

3. Studenci zapoznają się z procedurą badania przy użyciu narzędzi KPS, CISS, COPE i Mini-COPE, sposobem obliczania wyników oraz ich interpretowania. Zostanie pokrótce omówiony konstrukt osobowości stresowej. W czasie zajęć nacisk zostanie położony na praktyczne zastosowanie omawianych metod.

4. Celem zajęć jest zapoznanie studenta z niezbędną wiedzą tzw. faktograficzną i przekrojową, dzięki której student rozpoznaje a także dokonuje oceny wybranych metod i technik diagnozy psychologicznej. Swoją wiedzę buduje w oparciu o PROKOS- Profil Kompetencji Społecznych wg. A. Matczak i K. Martowskiej, RISB Test Niedokończonych Zdań J. Rottera, KSP Kwestionariusz Stylów Przywiązania M. Plopy, KKS Kwestionariusz Kompetencji Społecznych A. Matczak oraz KKMiP Kwestionariusz Komunikacji Małżeńskiej i Partnerskiej M. Plopy i M. Kaźmierczak

5. Wielowymiarowy Kwestionariusz MMPI – 2 to najnowsza adaptacja Wielowymiarowego Minnesockiego Inwentarza Osobowości autorstwa Hathawaya i McKinleya. Jest to metoda wielokrotnie aktualizowana ,posiadająca bogatą literaturę wskazującą na szerokie zastosowanie przedstawianego kwestionariusza w różnych działach psychologii, szczególnie psychologii klinicznej do pomiaru profili psychologicznych i osobowości. Obecna wersja testu MMPI -2 to jeden z najczęściej stosowanych kwestionariuszy do badania osobowości. Wersja ta została opracowana i wydana przez Pracownię Testów Psychologicznych PTP. MMPI zawiera 567 pytań. Do interpretacji psychometrycznej i klinicznej wyników badania testem MMPI – 2 wykorzystuje się trzy skale kontrolne oraz 10 skal klinicznych, obejmujących opis cech psychopatologicznych osoby (hipochondrii, depresji, histerii, psychopatii, paranoi, psychastenii, schizofrenii, hipomanii, męskość-kobiecość, introwersji społecznej). Zapoznanie się z teoriami wartości, przedstawionymi z perspektywy psychologii motywacji.

6. Omówienie wybranych metod badania systemu wartości: Skala Wartości (SW); Polska adaptacja Value Survey M. Rokeacha w opracowaniu P. Brzozowskiego; Skala Wartości Schelerowskich SWS w opracowaniu P. Brzozowskiego; Skala S. Schwartza PVQ (Portrait Value Questionnaire)

7. W ramach bloku „Metody badania chorego somatycznie” studenci poznają następujące metody: Skala Typu A-Framingham do badania Wzoru Zachowania A, Wielowymiarowa Skala Umiejscowienia Kontroli Zdrowia – MHLC Wallstona i in., Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności R. Schwarzera i in., Inwentarz Zachowań Zdrowotnych autorstwa Z. Juczyńskiego oraz Skala Przystosowania Psychicznego do Choroby Nowotworowej Mini-MAC. Przedyskutowane zostaną możliwości ich wykorzystania w pracy z chorym somatycznie oraz ich ograniczenia.

Literatura:

Spis literatury do poszczególnych bloków:

1. Literatura obowiązkowa

a. Pervin L.A (2002). Psychologia osobowości. Gdańsk: GWP - Wprowadzenie: naukowe badanie osobowości, s.19-46

b. Strelau J. (2000). Osobowość jako zespół cech. (w:) Strelau J. (red.) Psychologia. Podręcznik akademicki. Gdańsk: GP, s.532-535

c. McCrae R. I, Costa P. (2005). Osobowość dorosłego człowieka. Kraków: Wyd. WAM. Rozdz. 3

d. Strus W., Cieciuch J., Rowiński T. (2014). – Polska adaptacja kwestionariusza IPIP-BFM-50 do pomiaru pięciu cech osobowości w ujęciu leksykalnym, Roczniki Psychologiczne, XVII, 2, 327-346

e. Łaguna M., Bąk W., Purc E., Mielniczuk E., Oleś P. (2014), Krótki Inwentarz Osobowości TIPI w badaniach polskich, Roczniki Psychologiczne, XVII, 2, 403-419

f. Zawadzki B., Strelau J., Szczepaniak P., Śliwińska M. (1998) Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Adaptacja polska. Podręcznik. Warszawa; PTP

Literatura uzupełniająca

a. Martowska, K. (2011). ACL. Lista przymiotnikowa. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP

b. Strelau, J.(red.) (2014). Różnice indywidualne. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar

c. Siuta j. (2010). Diagnoza osobowości. Inwentarz NEO-PI-R w teorii i praktyce. Warszawa: PTP

2. Literatura podstawowa:

Kalat, J.W. Biologiczne podstawy psychologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007

Literatura uzupełniająca:

a. Borkowska A., Szepietowska E.M.(red.) Diagnoza neuropsychologiczna. Metodologia i metodyka. Lublin. Wydawnictwo UMCS.2000

b. Walsh K. W. Jak rozumieć uszkodzenia mózgu. Podstawy diagnozy neuropsychologicznej. Warszawa, Instytut Psychiatrii i Neurologii. (2001).

c. Walsh K.W. Neuropsychologia kliniczna. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2008.

3. Literatura podstawowa

a. Juczyński, Z., Ogińska-Bulik (2009). Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

b. Strelau, J., Jaworowska, A., Wrześniewski, K., Szczepaniak, P. (2005). Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

c. Plopa, M., Makarowski, R. (2010). Kwestionariusz Poczucia Stresu. Warszawa: VIZJA PRESS & IT.

Literatura uzupełniająca

a. Heszen-Niejodek I. (2007). Teoria stresu psychologicznego i radzenia sobie. W: J. Strelau (red.) Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 3, str. 465-492.

4. Literatura obowiązkowa

a. Jakubowska U.(1996) Wokół pojęcia " kompetencja społeczna"- ujęcie komunikacyjne. Przegląd Psychologiczny, 39, str. 29-40

b. Pietkiewicz B.,Sokołowska E. ( 1997) "Zagadnienia interpretacji Testu Niedokończonych Zdań J. Rottera" Nowiny Psychologiczne, 2, str.57-77

5. Literatura obowiązkowa:

a. H.Sęk. Psychologia Kliniczna .t.1.rozdz.13.

b. Matkowski M. MMPI-badanie, opracowanie, interpretacja. Poznań. Pracownia Terapii i Rozwoju Osobowości.1992

c. Aktualne opracowanie i instrukcja do testu MMPI 2 -Pracownia Testów Psychologicznych PTP

6. Opoczyńska, M. (1995). Człowiek wobec wartości. W: A. Gałdowa (red.), Wybrane zagadnienia z psychologii osobowości (s. 169 – 186). Kraków: Uniwersytet Jagielloński.

7. Juczyński, Z. (2001). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Pracownia Testów Psychologicznych PTP: Warszawa. (fragmenty dotyczące omawianych narzędzi).

Uwagi:

Dla osób powtarzających przedmiot, warunkiem przepisania oceny jest zgłoszenie tego koordynatorowi przedmiotu niezwłocznie po rozpoczęciu zajęć (początek semestru) i uzyskaniu zgody pisemnej (pod warunkiem uzupełnienia różnic programowych i brakujących prac).

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.