Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Naukoznawstwo

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WZ.ZI-056 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0322) Bibliotekoznawstwo, informacja naukowa i archiwistyka
Nazwa przedmiotu: Naukoznawstwo
Jednostka: Instytut Studiów Informacyjnych
Grupy: Przedmioty dla programu WZKS-134-0-ZD-6 (zarządzanie informacją - 1 st.)
Zarządzanie informacją, I stopnia, stacjonarne, III rok (sem. letni, FK)
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (w trakcie)

Okres: 2020-02-24 - 2020-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Remigiusz Sapa
Prowadzący grup: Sabina Cisek, Maria Próchnicka, Remigiusz Sapa
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Cele kształcenia:

Celem jest zapoznanie studentów z naukoznawstwem rozumianym jako dyscyplina (obszar badań) w nauce, a także z podstawami filozofii nauki, historii nauki oraz ze społecznymi i organizacyjno-prawnymi uwarunkowaniami funkcjonowania nauki.

Efekty kształcenia:

Wiedza

Student zna i rozumie:

• naukoznawstwo jako dyscyplinę naukową i związki naukoznawstwa z bibliologią i informatologią,

• historię nauki powszechnej i polskiej w podstawowym zakresie,

• najważniejsze przemiany w historii komunikacji naukowej,


• sposoby rozumienia terminu „nauka” i ich implikacje,

• najważniejsze poglądy filozoficzne na naturę nauki,

• podstawowe koncepcje prawdy,

• podstawowe właściwości metody naukowej (z epistemologicznego punktu widzenia),

• strukturę i funkcje wiedzy naukowej,

• typologię nauk,


• społeczne uwarunkowania nauki i podstawy polityki naukowej,

• etyczne, prawne, organizacyjne i finansowe podstawy nauki i działalności wspomagającej naukę,

• typy instytucji naukowych i badawczych, stowarzyszeń naukowych i formy organizacji pracy badawczej,

• podstawowe metody oceny instytucji naukowych, pracowników nauki, publikacji naukowych i projektów badawczych.


Umiejętności

Student potrafi:


• samodzielnie zdobywać nową wiedzę związaną z wybranymi aspektami naukoznawstwa, wykorzystując odpowiednio dobrane źródła informacji naukowej,

• integrować, z poszanowaniem praw własności intelektualnej, wiedzę dostępną w piśmiennictwie naukowym, tworząc pracę pisemną, w której referowane są wybrane zagadnienia z zakresu naukoznawstwa.


Kompetencje społeczne


• Student dostrzega wartość rozpatrywania szczegółowych i praktycznych problemów z zakresu informacyjnego wspierania rozwoju nauki w szerszym kontekście historycznym, filozoficznym, społecznym i ekonomicznym.


Wymagania wstępne:

nie dotyczy

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie.

Zaliczenie modułu wymaga spełnienia następujących warunków:

• obecności na zajęciach (dopuszczalne są maksymalnie 3 nieobecności; w przypadku większej liczby usprawiedliwionych nieobecności konieczne jest zaliczenie ich treści w trakcie rozmowy z prowadzącym lub w formie pisemnego zreferowania),

• aktywnego udziału w dyskusjach w trakcie wykładu,

• przygotowania, terminowego oddania i uzyskania zaliczenia pracy pisemnej; praca pisemna zawiera zreferowanie wybranego tematu z zakresu naukoznawstwa w oparciu o lekturę dobraną samodzielnie przez studenta (minimum 3 publikacje).


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Sprawdzanie stopnia osiągania założonych efektów kształcenia będzie realizowane w ramach ocen kształtujących:

- elementy dyskusji wprowadzane w trakcie wykładu, mające na celu zdiagnozowanie stopnia zrozumienia i przyswojenia przekazywanych treści,

- ocena i konsultacje projektu indywidualnego w trakcie realizacji,


oraz w ramach oceny podsumowującej:

- końcowa ocena indywidualnych projektów.


Metody dydaktyczne:

Zakłada się aktywizowanie studentów, nakłanianie ich do dyskusji, samodzielnego poszukiwania informacji i uzupełniania wiedzy. Stosowane metody dydaktyczne stanowią połączenie metod podających i problemowych (wykład informacyjny i wykład problemowy) z metodami aktywizującymi (dyskusja w trakcie wykładu oraz przygotowanie przez studenta krótkiej pracy pisemnej 6-10 tys. znaków).

Bilans punktów ECTS:

• Udział w zajęciach: 30 godzin

• Wyszukiwanie lietratury dodatkowej – 5 godzin

• Czytanie literatury dodatkowej: 40 godzin

• Przygotowanie pracy pisemnej referującej wybrane zagadnienia z zakresu naukoznawstwa (temat wybiera student w porozumieniu z prowadzącym zajęcia): 25 godzin


Łącznie 100 godzin nakładu pracy studenta, co odpowiada 4 punktom ECTS


Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk:

nie dotyczy

Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

zarządzanie informacją

Skrócony opis:

Zob. "Opis"

Pełny opis:

Wykład obejmuje trzy cykle:

1. Wstęp do naukoznawstwa i historia nauki

2. Filozofia nauki

3. Społeczne i organizacyjno-prawne aspekty nauki

WSTĘP DO NAUKOZNAWSTWA I HISTORIA NAUKI

1. Naukoznawstwo jako dyscyplina naukowa. Naukoznawstwo w Polsce: ludzie, instytucje, publikacje.

2. Periodyzacja dziejów nauki powszechnej. Kamienie milowe w rozwoju nauki – od starożytności do współczesności.

3. Kierunki rozwoju nauki powszechnej w układzie chronologicznym.

4. Dzieje nauki w Polsce w układzie chronologicznym.

5. Zdobycze nauki i wybitni naukowcy w poszczególnych okresach. Wkład Polaków.

6. Historia komunikacji naukowej.

FILOZOFIA NAUKI

1. Czym zajmuje się filozofia nauki?

2. Co to jest nauka? Trzy sposoby rozumienia nauki: dziedzina życia społecznego, zbiór czynności uczonych, osiągnięta wiedza (wytwór).

3. Przegląd historyczno-problemowy filozoficznych koncepcji nauki: Popper, Kuhn.

4. Cechy poznania naukowego i wiedzy naukowej. Jak i po co odróżnić naukę od innych typów poznania, paranauki, pseudonauki?

5. Metoda naukowa. Dwa źródła (sposoby) prawomocnego poznania w nauce – obserwacja (empiria) i rozumowanie – zarys problematyki.

6. Wiedza naukowa. Elementy – pojęcia, zdania (prawa, uogólnienia), kategoryzacje (klasyfikacje, typologie), modele, teorie. Funkcje poznawcze, zwłaszcza – wyjaśnianie.

7. Wartości w nauce – prawda.

8. Typologia nauk.

SPOŁECZNE I ORGANIZACYJNO-PRAWNE ASPEKTY NAUKI

1. Pojęcie polityki naukowej, jej cele, składniki, instrumenty. Typy polityk naukowych.

2. Elementy europejskiej i polskiej polityki naukowej – cele, składniki, instrumenty, podstawowe dokumenty strategiczne.

3. Podstawowe akty prawne regulujące organizację i finansowanie systemu nauki w Polsce.

4. Instytucje naukowe i badawcze, stowarzyszenia naukowe – funkcje, typy, formy organizacyjne, ocena jakości instytucji naukowych, źródła informacji o instytucjach i stowarzyszeniach naukowych.

5. Pracownicy nauki – podstawy etyki i pragmatyki zawodowej, formy organizacji pracy i współdziałania pracowników nauki, ocena jakości pracowników nauki i wyników badań, źródła informacji o pracownikach nauki.

Literatura:

Literatura podstawowa:

1. Adam Grobler, Metodologia nauk. Kraków 2008. [wybrane fragmenty] lub – do wyboru przez studentów – Alan Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką. Wrocław 1997.

2. Maciej Iłowiecki, Dzieje nauki polskiej. Warszawa 1981

3. Jerzy Ratajewski, Elementy naukoznawstwa i główne kierunki rozwoju nauki europejskiej. Katowice 1993.

4. Leszek Zienkowski (red.), Wiedza a wzrost gospodarczy. Warszawa 2003.

Literatura uzupełniająca:

1. Jaka polityka naukowa dla Polski? : priorytety badawcze. Warszawa 2002.

2. Leszek Kołakowski, Neutralność i wartości akademickie. W: Tenże, Moje słuszne poglądy na wszystko. Kraków 2000, s. 137-155.

3. Antoni Kukliński (red.), Nauka – technologia – gospodarka: wzajemne powiązania i globalne tendencje rozwoju. Warszawa 1995.

4. Ryszard Mierzejewski, Podstawy naukoznawstwa: wybór tekstów. Wrocław 1988.

5. Wojciech Sady, Dzieje religii, filozofii i nauki: od Talesa z Miletu do Mahometa. Kęty 2010 oraz uzupełnienie w serwisie WWW: http://sady.up.krakow.pl/

6. Bogdan Suchodolski (red.), Historia nauki polskiej, t. 1-5, Wrocław 1970-92.

7. Klemens Szaniawski, O obiektywności nauki. W: Tenże, O nauce, rozumowaniu i wartościach. Warszawa 1994, s. 8-17.

8. Carol Tavris; Carole Wade, Psychologia. Podejścia oraz koncepcje. Poznań 1999, s. 28-35.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.