Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Ekologia zapylania kwiatów

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WBNZ-312 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Ekologia zapylania kwiatów
Jednostka: Instytut Botaniki
Grupy: Biologia: przedmioty dla programu WBNZ-n011-0-ZD-6
Kursy zalecane w ścieżce kształcenia: biologia organizmów, I st.
Kursy zalecane w ścieżce kształcenia: biologia środowiskowa, I st.
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2018-02-24 - 2018-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 45 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Bartosz Płachno
Prowadzący grup: Bartosz Płachno, Alicja Zemanek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Ocena wliczana do średniej:

tak

Efekty kształcenia:

w odniesieniu do załączonych efektów obszarowych:


1. W zakresie wiedzy:

- znajomość ogólnych terminów związanych ze sposobami zapylania,

- wektorów abiotycznych i biotycznych w różnych typach zapylania,

- typów budowy kwiatów i przystosowań w powiązaniu ze sposobami zapylania,

- koewolucji roślina – zapylacz,

- ewolucji zróżnicowań sposobów zapylania u niektórych przedstawicieli danej rodziny, czy rodzaju przekształceń środowiska przez człowieka i konsekwencji związanych z przyszłością niektórych organizmów, w szczególności eutropowych.


2. W zakresie umiejętności:

- rozpoznawania podstawowych typów zapylania na podstawie budowy kwiatów,

- identyfikacji przystosowań wybranych gatunków zwierząt do zapylania pewnych gatunków kwiatów,

- obserwacji pór fenologicznych oraz związanych z nimi typami zapylania.


3. W zakresie kompetencji społecznych:

- potrafi krytycznie ocenić uwarunkowania związane ze znaczeniem stosowanych w agrocenozach środków ochrony roślin a możliwościami spadku produkcji z upraw w związku z redukcją zapylaczy,

- potrafi krytycznie odnieść się do zagrożeń wynikajacych z zanieczyszczenia środowiska i redukcją zapylaczy wraz z roślinami przez nie zapylanymi.

Wymagania wstępne:

Znajomość morfologii i systematyki roślin naczyniowych

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie przedmiotu na ocenę, w formie pisemnych eseji ; warunkiem dopuszczenia do zaliczenia odbycie praktikum w Ogrodzie Botanicznym UJ

Metody dydaktyczne:

wykład (prezentacja multimedialna + film), praktikum w Ogrodzie Botanicznym

Bilans punktów ECTS:

Aktywność Nakład pracy

Udział w wykładach 26 h

Udział w praktikum 4 h

Przygotowanie do zaliczenia przedmiotu 15 h

Suma 45 h

Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kształcenia do wyboru

Pełny opis:

Zarys historii badań nad zapyleniem u nago i okrytozalążkowych. Zapylenie krzyżowe, samozapylenie, samoniezgodność. Ewolucja i funkcja heterostylii. Przedstawienie na żywym materiale roślinnym przystosowań do zapylenia przez wiatr, wodę oraz zwierzęta (owady, gady, ptaki, latające i nielatające ssaki) oraz geitonogamii wewnętrznej. Formy zapylania w różnych okresach geologicznych. Zjawisko koewolucji. Ochrona biocenoz warunkiem przetrwania układu roślina – zapylacz.

Literatura:

Dafni A., Kevan P.G., Husband B. 2005. Practical pollination Biology. Enviroquest, Ltd. Cambridge, Ontario, Kanada.

Szafer W., Wojtusiakowa H. 1969. kwiaty i zwierzęta: zarys ekologii kwiatów. PWN, W-wa.

Szafer W. 1956. Tajemnice kwiatów. PWN, W-wa.

Real L. (ed.) 1983. Pollination biology. Orlandoetc. Academic Press.

Meeuse B., Morris S. 1984. The sex life of flowers. Taber & FaberLondon-Boston

Faegri K., Van der Pijl L. 1971. The principles of pollination ecology. Oxford etc.:Pergamon Press

* oraz szereg innych nie mniej ważnych publikacji

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/2019" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2019-02-23 - 2019-06-14

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 8 godzin, 45 miejsc więcej informacji
Wykład, 22 godzin, 45 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Bartosz Płachno
Prowadzący grup: Bartosz Płachno
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Ocena wliczana do średniej:

tak

Cele kształcenia:

Celem modułu jest zapoznanie studentów z budową kwiatów roślin naczyniowych, organów generatywnych nagozalążkowych oraz powiązanie ich z typem zapylania .

Efekty kształcenia:

Wiedza:

Student zna i rozumie budowę organów rozmnażania roślin nasiennych oraz interakcje pomiędzy rośliną a jej zapylaczem.

Student zna: ogólne terminy związane ze sposobami zapylania, wektorami abiotycznymi i biotycznymi w różnych typach zapylania, typami budowy kwiatów i przystosowań w powiązaniu ze sposobami zapylania, koewolucji roślina zapylacz, ewolucji zróżnicowań sposobów zapylania u niektórych przedstawicieli danej rodziny, czy rodzaju przekształceń środowiska przez człowieka i konsekwencji związanych z przyszłością niektórych organizmów.

Student zna uwarunkowania związane ze znaczeniem stosowanych w agrocenozach środków ochrony roślin a możliwościami spadku produkcji z upraw w związku z redukcją zapylaczy,

Student zna zagrożenia wynikające z zanieczyszczenia środowiska i redukcji zapylaczy wraz z roślinami przez nie zapylanymi.


Umiejętności:

Student potrafi wyszukiwać i krytycznie selekcjonować dane i informacje z zakresu ekologii zapylania. Student potrafi dostrzec i docenić zależność między bogactwem gatunkowym roślin a zróżnicowaniem zapylaczy.

Student potrafi rozpoznać podstawowe typy zapylania na podstawie budowy kwiatów.

Student potrafi identyfikować przystosowania wybranych gatunków zwierząt do zapylania pewnych gatunków kwiatów.


Wymagania wstępne:

brak wymagań wstępnych

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie pisemne w formie esejów. Do uzyskania zaliczenia wymagane jest co najmniej 55% punktów. Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia jest odbycie zajęć w Ogrodzie Botanicznym UJ.

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Osiągnięcie przez studenta efektów kształcenia z zakresu wiedzy zostanie sprawdzone za pomocą esejów. Wymagana jest znajomość przynajmniej połowy z wymienionych efektów kształcenia. Oceniana będzie poprawność merytoryczna odpowiedzi. Efekty kształcenia z umiejętności zostaną sprawdzone podczas zajęć w ogrodzie botanicznym poprzez rozpoznanie przez studenta podstawowych typów zapylania na podstawie budowy 10 kwiatów. Osiągnięcie przez studenta efektów kształcenia z tego zakresu zostanie uznane jeśli prawidłowo rozpozna 6 z 10 przedstawionych przykładów.

Metody dydaktyczne:

Wykład prezentacje multimedialne

Pokaz, zajęcia w Ogrodzie Botanicznym UJ, podczas których studenci pod kierunkiem prowadzącego analizują wybrane kwiaty oraz ich cechy związane z typem zapylacza.


Bilans punktów ECTS:

Wykłady: 22 godzin

Pokaz w Ogrodzie Botanicznym UJ: 8 godzin

Przygotowanie do zaliczenia przedmiotu 16 godzin


Suma: 50 godzin


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kształcenia do wyboru

Pełny opis:

Zarys badań nad zapyleniem u nago i okrytozalążkowych. Zapylenie. Struktura gruczołów nektarowych oraz osmoforów. Zapylenie krzyżowe, samozapylenie, samoniezgodność. Przegląd różnych form zoogamii (entomogamia - zapylanie przez owady, ornitogamia - zapylanie przez ptaki, teriogamia - zapylanie przez ssaki i pozostałe kręgowce). Oszustwa kwiatowe. Zapylanie przez wodę (hydrogamia) i wiatr (anemogamia). Przedstawienie na żywym materiale roślinnym przystosowań do zapylenia przez wiatr, wodę oraz zwierzęta (owady, gady, ptaki, latające i nielatające ssaki) oraz geitonogamii wewnętrznej. Formy zapylania w różnych okresach geologicznych. Zjawisko koewolucji zapylaczy i kwiatów. Ochrona biocenoz warunkiem przetrwania układu roślina zapylacz.

Literatura:

Literatura podstawowa (wybrane rozdziały):

Dafni A., Kevan P.G., Husband B. 2005. Practical pollination Biology. Enviroquest, Ltd. Cambridge, Ontario, Kanada.

Szafer W., Wojtusiakowa H. 1969. kwiaty i zwierzęta: zarys ekologii kwiatów. PWN, W-wa.

Szafer W. 1956. Tajemnice kwiatów. PWN, W-wa.

Literatura uzupełniająca:

Podbielkowski Z., Podbielkowska M., 1992 Przystosowanie roślin do środowiska, WSiP, Warszawa.

Uwagi:

Kurs zalecany w ścieżkach kształcenia: biologia organizmów, biologia środowiskowa.

studia pierwszego stopnia, II i III rok

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.