Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Różnorodność biosfery

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WBNZ-845 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Różnorodność biosfery
Jednostka: Instytut Nauk o Środowisku
Grupy: Biologia: przedmioty dla programu WBNZ-n011-0-ZD-6
Kursy dedykowane dla studentów I roku biologii (studia I stopnia)
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia terenowe, 3 godzin, 150 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 150 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Wiąckowski
Prowadzący grup: Krzysztof Wiąckowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ocena wliczana do średniej:

tak

Efekty kształcenia:

- w zakresie wiedzy: słuchacze (1) znają wzorce rozmieszczenia przejawów życia na Ziemi (biomów, ekosystemów, strategii adaptacyjnych różnych gatunków, bioróżnorodności, zasięgów gatunków). (2) rozumieją mechanizmy fizyczne, ekologiczne i ewolucyjne prowadzące do powstania obserwowanych wzorców na tle przestrzennej zmienności warunków geologicznych i geograficznych;

- w zakresie umiejętności: Uczestnicy potrafią rozpoznać charakterystyczne wzorce krajobrazów i najważniejszych przedstawicieli fauny i flory biomów świata; potrafią interpretować mapy rozmieszczenia organizmów [Efekty kierunkowe, Biologia i geografia;

- w zakresie kompetencji społecznych: słuchacze przyjmują krytyczną postawę metodologiczną w odniesieniu do ekologii globalnej, mają wyrobioną opinię nt. praktycznych problemów środowiska Ziemi (ochrona bioróżnorodności, zmiany globalne), w oparciu o przesłanki naukowe.

Wymagania wstępne:

Kurs ekologii ogólnej, zalecany: kurs ewolucjonizmu.

Forma i warunki zaliczenia:

Egzamin pisemny: test wyboru i pytania otwarte (2 godz.) – 75% oceny; aktywność na zajęciach, opracowanie własne – 25%

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Quizy (krótkie sprawdziany pisemne w toku kursu, nie oceniane indywidualnie).

Metody dydaktyczne:

• Wykład informacyjny, prezentacja multimedialna, wykład konwersatoryjny (razem 15 x 2 godz.);

• Indywidualne zwiedzanie ZOO;

• 1 samodzielne opracowanie pisemne;

• Indywidualne poszukiwanie informacji (lektury, filmy, Internet);

Bilans punktów ECTS:

Udział w wykładach (30h): 30h

Indywidualne odwiedziny w ZOO: 3h

Przygotowanie raportu nt. roślin egzotycznych: 6h

Przygotowanie indywidualne do egzaminu: 24h

Egzamin: 2h

Suma: 65h


Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

biologia

Pełny opis:

Wykłady informacyjne, konwersatoryjne i prezentacje multimedialne przedstawiają i wyjaśniają zagadnienia z zakresu przestrzennej różnorodności zjawisk ekologicznych na Ziemi i ujawniają, jakie wiadomości studenci muszą nabyć indywidualnie (np. potoczna wiedza o występowaniu charakterystycznych gatunków zwierząt i roślin oraz krajobrazów itp.) poprzez lektury, filmy, internet. Zajęcia w ZOO zapoznają z charakterystycznymi przedstawicielami fauny krajowej i egzotycznej i pozwalają zaobserwować strategie adaptacyjne. Samodzielne zebranie danych o różnorodności roślin hodowanych pozwala zapoznać się z przedstawicielami flory egzotycznej i niektórymi strategiami adaptacyjnymi roślin.

Teść kursu:

1. Zasady wyjaśniania wzorców zróżnicowania przestrzennego życia na Ziemi (czynniki fizyczne i historyczne, mechanizmy ekologiczne i ewolucyjne) w rygorach metodologii nauk przyrodniczych.

2. Historia badań na przestrzennym zróżnicowaniem życia na Ziemi: od Humboldta przez Darwina do Mayra; teoretyczne kontrowersje drugiej połowy XX wieku; przełom XX i XXI wieku: rewolucja molekularna, makroekologia, neutralna teoria biogeografii.

3. Czynniki fizyczne determinujące warunki energetyczne i biogeochemiczne życia na Ziemi.

4. Zmienność czasowa i przestrzenna czynników biotycznych warunkujących życie w różnych rejonach Ziemi.

5. Zróżnicowanie strategii adaptacyjnych organizmów do życia w różnych środowiskach lądowych i morskich.

6. Przestrzenne zróżnicowanie wzorców funkcjonowania ekosystemów morskich i lądowych; przegląd współczesnych biomów i mniejszych jednostek funkcjonalnych.

7. Współczesne wzorce różnorodności biotycznej biosfery; gradient geograficzny różnorodności gatunkowej i próby jego.

8. Czynniki warunkujące rozmieszczenie gatunków; pojęcie zasięgu geograficznego; aerografia.

9. Źródło różnorodności gatunkowej: specjacja. Metody kladystyki i metody molekularne.

10. Dynamika zasięgów (w różnej skali przestrzennej i czasowej); pojęcie niszy; dyspersja i wikariancja; inwazje. Dynamika zasięgów na poziomie populacyjnym.

11. Wyspy jako szczególny obiekt i laboratorium badawcze biologii ewolucyjnej. Teoria biogeografii wysp; „ekologia krajobrazu” – metapopulacja; „reguły składania”; spór teoretyczny o zespoły równowagowe i nierównowagowe; model neutralny Hubble’a.

12. Klinalne zmiany adaptacyjne u organizmów – „reguły” biogeograficzne; podejście makroekologiczne w wyjaśnianiu wielkoskalowych wzorców biogeograficznych.

13. Współczesne rozmieszczenie organizmów na Ziemi; ogniska bioróżnorodności; endemizm; biogeografia opisowa (zarys typologii krain biogeograficznych w świetle nowych poglądów.

14. Biogeografia człowieka. Historia rozprzestrzeniania się gatunku; człowiek jako czynnik zmieniający wzorce biogeograficzne (rolnictwo i inne „biomy antropogeniczne”, wpływ na dynamikę zasięgów). Zmiany zasięgu populacji ludzkich wskutek zmian środowiskowych, w tym wywołanych przez człowieka.

Literatura:

Materiały podstawowe: udostępnione na stronie internetowej kursu (brak aktualnego podręcznika w jęz. polskim): http://www.eko.uj.edu.pl/weiner

Literatura uzupełniająca:

Weiner J. „Życie i ewolucja biosfery”, PWN 2003, rozdz. 8.1-8.3, 11.

Futuyma D.J. Ewolucja. WUW, 2009, rozdz. 6.

Kornaś J., Medwecka-Kornaś A., Geografia roślin. PWN 2002

Kostrowicki A.S., Geografia biosfery. PWN 1999.

Krebs C.J. Ekologia. PWN 2011, rozdz. 4-7.

Lomolino M.V., Riddle B.R., Whittaker R.J., Brown J.H., Biogeography. Sinauer, 2010

Cox C.B., Moore P.D., „Biogeography” Wiley 2010

Cox C.B., Moore P.D., "Biogeography" Wiley 2010

Weiner J. "Życie i ewolucja biosfery", PWN 2003

Uwagi:

Studia pierwszego stopnia: I rok. Kurs fakultatywny - zalecany.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-28

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia terenowe, 3 godzin, 150 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 150 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Wiąckowski
Prowadzący grup: Krzysztof Wiąckowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ocena wliczana do średniej:

tak

Efekty kształcenia:

- w zakresie wiedzy: słuchacze (1) znają wzorce rozmieszczenia przejawów życia na Ziemi (biomów, ekosystemów, strategii adaptacyjnych różnych gatunków, bioróżnorodności, zasięgów gatunków). (2) rozumieją mechanizmy fizyczne, ekologiczne i ewolucyjne prowadzące do powstania obserwowanych wzorców na tle przestrzennej zmienności warunków geologicznych i geograficznych;

- w zakresie umiejętności: Uczestnicy potrafią rozpoznać charakterystyczne wzorce krajobrazów i najważniejszych przedstawicieli fauny i flory biomów świata; potrafią interpretować mapy rozmieszczenia organizmów [Efekty kierunkowe, Biologia i geografia;

- w zakresie kompetencji społecznych: słuchacze przyjmują krytyczną postawę metodologiczną w odniesieniu do ekologii globalnej, mają wyrobioną opinię nt. praktycznych problemów środowiska Ziemi (ochrona bioróżnorodności, zmiany globalne), w oparciu o przesłanki naukowe.

Wymagania wstępne:

Kurs ekologii ogólnej, zalecany: kurs ewolucjonizmu.

Forma i warunki zaliczenia:

Egzamin pisemny: test wyboru i pytania otwarte (2 godz.) – 75% oceny; aktywność na zajęciach, opracowanie własne – 25%

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Quizy (krótkie sprawdziany pisemne w toku kursu, nie oceniane indywidualnie).

Metody dydaktyczne:

• Wykład informacyjny, prezentacja multimedialna, wykład konwersatoryjny (razem 15 x 2 godz.);

• Indywidualne zwiedzanie ZOO;

• 1 samodzielne opracowanie pisemne;

• Indywidualne poszukiwanie informacji (lektury, filmy, Internet);

Bilans punktów ECTS:

Udział w wykładach (30h): 30h

Indywidualne odwiedziny w ZOO: 3h

Przygotowanie raportu nt. roślin egzotycznych: 6h

Przygotowanie indywidualne do egzaminu: 24h

Egzamin: 2h

Suma: 65h


Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

biologia

Pełny opis:

Wykłady informacyjne, konwersatoryjne i prezentacje multimedialne przedstawiają i wyjaśniają zagadnienia z zakresu przestrzennej różnorodności zjawisk ekologicznych na Ziemi i ujawniają, jakie wiadomości studenci muszą nabyć indywidualnie (np. potoczna wiedza o występowaniu charakterystycznych gatunków zwierząt i roślin oraz krajobrazów itp.) poprzez lektury, filmy, internet. Zajęcia w ZOO zapoznają z charakterystycznymi przedstawicielami fauny krajowej i egzotycznej i pozwalają zaobserwować strategie adaptacyjne. Samodzielne zebranie danych o różnorodności roślin hodowanych pozwala zapoznać się z przedstawicielami flory egzotycznej i niektórymi strategiami adaptacyjnymi roślin.

Teść kursu:

1. Zasady wyjaśniania wzorców zróżnicowania przestrzennego życia na Ziemi (czynniki fizyczne i historyczne, mechanizmy ekologiczne i ewolucyjne) w rygorach metodologii nauk przyrodniczych.

2. Historia badań na przestrzennym zróżnicowaniem życia na Ziemi: od Humboldta przez Darwina do Mayra; teoretyczne kontrowersje drugiej połowy XX wieku; przełom XX i XXI wieku: rewolucja molekularna, makroekologia, neutralna teoria biogeografii.

3. Czynniki fizyczne determinujące warunki energetyczne i biogeochemiczne życia na Ziemi.

4. Zmienność czasowa i przestrzenna czynników biotycznych warunkujących życie w różnych rejonach Ziemi.

5. Zróżnicowanie strategii adaptacyjnych organizmów do życia w różnych środowiskach lądowych i morskich.

6. Przestrzenne zróżnicowanie wzorców funkcjonowania ekosystemów morskich i lądowych; przegląd współczesnych biomów i mniejszych jednostek funkcjonalnych.

7. Współczesne wzorce różnorodności biotycznej biosfery; gradient geograficzny różnorodności gatunkowej i próby jego.

8. Czynniki warunkujące rozmieszczenie gatunków; pojęcie zasięgu geograficznego; aerografia.

9. Źródło różnorodności gatunkowej: specjacja. Metody kladystyki i metody molekularne.

10. Dynamika zasięgów (w różnej skali przestrzennej i czasowej); pojęcie niszy; dyspersja i wikariancja; inwazje. Dynamika zasięgów na poziomie populacyjnym.

11. Wyspy jako szczególny obiekt i laboratorium badawcze biologii ewolucyjnej. Teoria biogeografii wysp; „ekologia krajobrazu” – metapopulacja; „reguły składania”; spór teoretyczny o zespoły równowagowe i nierównowagowe; model neutralny Hubble’a.

12. Klinalne zmiany adaptacyjne u organizmów – „reguły” biogeograficzne; podejście makroekologiczne w wyjaśnianiu wielkoskalowych wzorców biogeograficznych.

13. Współczesne rozmieszczenie organizmów na Ziemi; ogniska bioróżnorodności; endemizm; biogeografia opisowa (zarys typologii krain biogeograficznych w świetle nowych poglądów.

14. Biogeografia człowieka. Historia rozprzestrzeniania się gatunku; człowiek jako czynnik zmieniający wzorce biogeograficzne (rolnictwo i inne „biomy antropogeniczne”, wpływ na dynamikę zasięgów). Zmiany zasięgu populacji ludzkich wskutek zmian środowiskowych, w tym wywołanych przez człowieka.

Literatura:

Materiały podstawowe: udostępnione na stronie internetowej kursu (brak aktualnego podręcznika w jęz. polskim): http://www.eko.uj.edu.pl/weiner

Literatura uzupełniająca:

Weiner J. „Życie i ewolucja biosfery”, PWN 2003, rozdz. 8.1-8.3, 11.

Futuyma D.J. Ewolucja. WUW, 2009, rozdz. 6.

Kornaś J., Medwecka-Kornaś A., Geografia roślin. PWN 2002

Kostrowicki A.S., Geografia biosfery. PWN 1999.

Krebs C.J. Ekologia. PWN 2011, rozdz. 4-7.

Lomolino M.V., Riddle B.R., Whittaker R.J., Brown J.H., Biogeography. Sinauer, 2010

Cox C.B., Moore P.D., „Biogeography” Wiley 2010

Cox C.B., Moore P.D., "Biogeography" Wiley 2010

Weiner J. "Życie i ewolucja biosfery", PWN 2003

Uwagi:

Studia pierwszego stopnia: I rok. Kurs fakultatywny - zalecany.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.