Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Biologia ewolucyjna naczelnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WBNZ-965 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Biologia ewolucyjna naczelnych
Jednostka: Instytut Zoologii i Badań Biomedycznych
Grupy: Biologia: przedmioty dla programu WBNZ-n011-0-UD-4
Przedmioty dla programu WBL-0011-2SO (Biologia 2 stopień; 1 rok)
Przedmioty obowiązkowe dla I roku biologii (studia II stopnia)
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-02-24 - 2020-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Henryk Głąb
Prowadzący grup: Henryk Głąb
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Cele kształcenia:

Zapoznanie studenta z wiedzą dotyczącą historii ewolucyjnej naczelnych, zmienności biogeograficznej w obrębie naczelnych oraz strategii zachowań społecznych.

Efekty kształcenia:

wiedza: student

• zna systematykę rzędu naczelnych

• zna przebieg ewolucji naczelnych

• posiada wiedzę z zakresu zróżnicowania małp człekokształtnych, środowiska ich życia oraz zachowań protokulturowych.

• zna i komentuje zachowania społeczne małp człekokształtnych w odniesieniu do ewolucji rodzaju Homo.

umiejętności:

• student używa swobodnie pojęcia zmienności biogeograficznej w kontekście gatunku Homo sapiens

• potrafi odnieść się do problemu rasy, płci a także zachowań hetero- i homoseksualnych u naczelnych.

• rozumie i potrafi wyjaśnić pojęcie kooperacji rozrodczej (cooperative breeding) i jej znaczenie w ewolucji naczelnych nie wyłączając Homo sapiens

• potrafi dyskutować na trudny temat ewolucyjnych uwarunkowań poligynii, poliandrii monogamii, monogamii okresowej oraz podstawowych problemów psychologii ewolucyjnej

kompetencje społeczne:

• student ma świadomość złożoności zjawisk i procesów ewolucyjnych w obrębie rzędu naczelnych

• stosuje zasadę opartego na danych empirycznych interpretowania zjawisk i procesów ewolucyjnych


Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

• egzamin w formie testu wielokrotnego wyboru oraz dwóch do trzech pytań otwartych. Student uzyska zaliczenie gdy suma otrzymanych punktów przekroczy 50% maksymalnej ich liczby.

• Warunek dopuszczenia do egzaminu - brak


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Efekty kształcenia

w zakresie wiedzy zostaną sprawdzone za pomocą egzaminu pisemnego; do zaliczenia wymagane jest uzyskanie odpowiedniej ilości punktów (ponad 50%) z zaliczeniowego testu wielokrotnego wyboru oraz dwóch do trzech pytań otwartych. Odpowiednio skonstruowane pytania pozwolą na określenie nabytych umiejętności w zakresie zmienności bioewolucjnej naczelnych włącznie z człowiekiem współczesnym.

W zakresie umiejętności student poprawnie potrafi zdefiniować pojęcie „rasy” w odniesieniu do zwierząt i człowieka. Powinien znać cechy typowe (szkieletowe i somatyczne) dla ludności zamieszkującej różne kontynenty i strefy klimatyczne. Student odpowie na pytanie jaka jest różnica między małpami Nowego i Starego Świata zarówno zakresie cech morfologicznych, genetycznych jak i etologicznych. Zróżnicowana waga pytań oraz ich stopień złożoności wykaże czy student zrozumiał istotę zachowań małp zwierzokształtnych, człekokształtnych i człowieka współczesnego.


Kompetencje społeczne studenta w zakresie nabytej wiedzy będą sprawdzone na podstawie pytań otwartych i testowych.. Student powinien wiedzieć jaki jest status ewolucyjny naczelnych, rozumieć że człowiek jest gatunkiem biologicznym o szczególnych cechach odróżniających go od reszty świata ożywionego. Powinien w sposób zrozumiały i przejrzysty odnieść się do zróżnicowania biogeograficznego naczelnych i człowieka („rasa”, „odmiana”, „zmienność biogeograficzna”)


Metody dydaktyczne:

• wykład informacyjny

• Prezentacja audiowizualna (film)

• Zajęcia w Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ


Bilans punktów ECTS:

Udział w zajęciach:

• wykład – 30 h

Praca własna studenta:

• przygotowanie do egzaminu – 15 h

• lektura wskazanych przez prowadzącego publikacji – 15 h

w sumie: 60 h = 2 pkt ECTS


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kierunkowych

Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

biologia

Pełny opis:

Naczelne w świecie ssaków, cechy typowe dla tej grupy zwierząt

Systematyka naczelnych i problemy z tym związane

Ewolucja naczelnych w świetle badań paleontologicznych i genetycznych

Zróżnicowanie biogeograficzne naczelnych i ich środowisko życia

Strategie zachowań społecznych w obrębie małpiatek, małp zwierzokształtnych i człekokształtnych

Uwarunkowania ekologiczne i etologiczne układów haremowych, poliginii wielosamcowej, monogamii, monogamii okresowej i samotniczego trybu życia

Rozwój prenatalny i postnatalny na przykładzie wybranych gatunków

Zoonozy – choroby przenoszone przez naczelne

Zachowania protokulturowe u małp człekokształtnych

Problematyka samoświadomości i świadomości refleksyjnej u małp

Zagrożenia cywilizacyjne i ich wpływ na przetrwanie naczelnych w środowisku naturalnym

Małpy w ZOO, laboratoriach, cyrkach i domostwach – adaptacja, habituacja i efekty czynników stresogennych

Małpa w literaturze i szeroko pojętej sztuce.

Literatura:

Literatura uzupełniająca:

Frans de Waal, Bonobo i ateista. W poszukiwaniu humanizmu wśród naczelnych. Copernicus Center, Kraków 2016

Frans de Waal, Małpa w każdym z nas. Copernicus Center, Kraków 2015

Frans de Waal, Małpy i filozofowanie. Skąd pochodzi moralność? Copernicus Center, Kraków 2013

Robin Dunbar, Nowa historia ewolucji człowieka. Copernicus Center, Kraków 2014

Susan Cachel., Primate and Human Evolution. Cambridge University Press, 2006

Peter M. Kappeler, Michael E. Pereira., Primate Life Histories and Socioecology. The University of Chicago Press., 2003

Linda Stone, Paul F. Lurquin, Geny, kultura i ewolucja. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2009

Roger Lewin, Wprowadzenie do ewolucji człowieka, Prószyński i S-ka, Warszawa 2002

Uwagi:

I rok, studia II stopnia; obowiązkowy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.