Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Biologia starzenia – procesy inwolucyjne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WBNZ-968 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Biologia starzenia – procesy inwolucyjne
Jednostka: Instytut Zoologii i Badań Biomedycznych
Grupy: Biologia: przedmioty dla programu WBNZ-n011-0-UD-4
Kursy zalecane w ścieżce kształcenia: antropologia biologiczna, II st.
Punkty ECTS i inne: 1.00
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2019-02-23 - 2019-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 6 godzin więcej informacji
Wykład, 9 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Szostek
Prowadzący grup: Małgorzata Lenartowicz, Krzysztof Szostek, Jacek Tomczyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Ocena wliczana do średniej:

tak

Cele kształcenia:

Zapoznanie studenta z problemami starzenia się człowieka, tak na poziomie osobniczym jak i populacyjnym.

Efekty kształcenia:

W zakresie wiedzy student:

Potrafi wymienić przyczyny procesu starzenia na poziomie organizmu i komórki.

Potrafi podać przyczyny ograniczonej liczby podziałów komórkowych, potrafi podać skutki mutacji w genach dotyczących naprawy DNA.

Student potrafi wymienić syndromy genetyczne związane z procesami przedwczesnego starzenia i potrafi nazwać geny ulegające mutacji w poszczególnych zespołach progerycznych.

Student potrafi wymienić cechy charakterystyczne dla poszczególnych omawianych w czasie wykładu schorzeń.

Zna budowę kości i determinant ich rozwoju.

Zna podstawowe metody diagnostyki gęstości kości (USG, X-ray, pQCT).

W zakresie umiejętności:

Wydaje zalecenie dotyczące dalszego postępowania prewencyjnego lub/i wskazać konieczność szczegółowej diagnostyki osteopenii czy osteoporozy.


Wykonuje badanie oceniające wskaźnik sztywności kości piętowej z wykorzystaniem urządzenia Achilles.


Dokonuje oceny prawdopodobieństwa wystąpienia samoistnego złamania niskoenergetycznego z wykorzystaniem badania USG kości piętowej, jak i systemu FRAX.

Wykonuje szlif kostny i identyfikować zmiany inwolucyjne w obrazie histologicznym.

Przeprowadza analizę obrazów RTG i CT w odniesieniu do zmian osteoporotycznych.

W zakresie kompetencji społecznych:

Rozumie znaczenie typu aktywności fizycznej determinującego osiąganie wysokiego poziomu szczytowej masy kostnej.


Rozumie znaczenie prawidłowego żywienia (w tym: suplementacji witaminy D3) i odpowiedniego typu aktywności fizycznej w prewencji osteoporozy.


Wymagania wstępne:

-

Forma i warunki zaliczenia:

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uczestnictwo na wszystkich zajęciach. Forma zaliczenia przedmiotu to test jednokrotnego wyboru. Student powinien uzyskać co najmniej 50% z maksymalnej liczby punktów wynikających z testu. Ćwiczenia oceniane są na bieżąco na podstawie przygotowania do zajęć zgodnie z harmonogramem oraz w postaci kolokwium zaliczeniowego ustnego.

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Efekty kształcenia w zakresie wiedzy zostaną sprawdzone za pomocą egzaminu pisemnego. Kryterium zaliczenia jest udzielnie poprawnej odpowiedzi na połowę pytań dotyczących: syndromów genetycznych związanych z procesami przedwczesnego starzenia; wymiana wybranych genów ulegających mutacji w poszczególnych zespołach progerycznych oraz wymiana cech charakterystyczne dla poszczególnych omawianych w czasie wykładu schorzeń; budowy kości i determinant ich rozwoju oraz podstawowych metod diagnostyki gęstości kości (USG, X-ray, pQCT); związku pomiędzy aktywnością fizyczną, dietą w tym suplementacją a osiągnięciem wysokiego poziomu szczytowej masy kostnej.

Efekty kształcenia w zakresie umiejętności zostaną sprawdzone podczas ćwiczeń. Oceniana będzie umiejętność oceny prawdopodobieństwa wystąpienia samoistnego złamania niskoenergetycznego na podstawie danych pochodzących z badania USG kości piętowej, jak i systemu FRAX. Zaliczenie będzie związane z wykonaniu szlifu kostnego i interpretacji zmian osteoporotycznych na poziomie mikroskopowym oraz przeprowadzeniem interpretacji obrazów RTG i CT w odniesieniu do osteoporozy.


Metody dydaktyczne:

Wykład przedstawiany jest w formie prezentacji multimedialnej,

ćwiczenia przeprowadzane, jako warsztaty z zastosowaniem nowoczesnego sprzętu diagnostycznego,

praca indywidualna i w grupach.


Bilans punktów ECTS:

Udział w wykładach – 9 godz.

Udział w ćwiczeniach – 6 godz.

Przygotowanie do ćwiczeń 5 godz.

Przygotowanie do egzaminu 10 godz.

Suma: 30 godz. = 1 pkt ECTS


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kierunkowych

Pełny opis:

Wykład:

Długość życia człowieka na przestrzeni wieków i tempo starzenia się populacji ludzkiej w skali światowej.

Biologiczne, społeczne konsekwencje i efekty starzenia się populacji ludzkich

Zapoznanie się z różnymi definicjami procesu starzenia (na poziomie organizmu i komórki). Omówienie teorii dotyczących procesu starzenia (teoria telomerowi, teoria, wolnorodnikowa, teoria mutacji somatycznych, teoria mitochondrialna, teoria katastrofy błędów Orgela, teoria zatrucia).

Charakterystyka podłoża genetycznego zespołów przedwczesnego starzenia oraz przebiegu choroby progeria dziecięca (syndrom Hutchinsona-Gilfoda), progeria młodzieńcza (Syndrom Wernera), zespół Cockayne, zespół Blooma, zespoły genetyczne związane z procesem lipodystrifii.

Omówienie tzw. wielkich problemów geriatrycznych na przykładzie urazów wieku starczego oraz rola ćwiczeń fizycznych ukierunkowanych na stabilizację równowagi, zwiększenie siły mięśniowej i koordynacji ruchowej.

Aktywność fizyczna i edukacyjna w życiu osób starszych i ich znaczenie w jakości biologicznej osobnika

Zapoznanie ze zjawiskiem sarkopenii w odniesieniu do zmian w anatomicznych i czynnościowych właściwościach mięśni szkieletowych, takie jak: zmniejszenie masy i siły skurczu mięśni.

Informacje o ogólnych zasadach żywienia w podeszłym wieku, modyfikacje dobowego zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze w procesie starzenia oraz procesy inwolucyjne a zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze.

Rola endogennych i egzogennych antyoksydantów w procesie starzenia się organizmu.

Wpływ procesów inwolucyjnych na zmiany morfologiczne np. starzenie się skóry.

Osteoporoza – definicja współczesna choroby i postępowanie prewencyjne. Stosowane w antropologii metody diagnostyki osteoporozy.

Szczytowa masa kostna i czynniki wpływające na jej osiąganie.

Metody oceny rozwoju biologicznego dorosłych z wykorzystaniem badania gęstości kośćca.

Menopauza i andropauza i ich wpływ na remodeling kości.

Ćwiczenia:

Ocena poziomu zaawansowania rozwoju osobnika w oparciu o badanie kości metodą USG

Metodyka badania gęstości kości piętowej i interpretacja wyników (w tym: skali T odnośnie grupy wiekowej).

Identyfikacja osteoporozy i procesów inwolucyjnych w obrazie histologicznym szlifów kostnych.

Analiza obrazów RTG i CT w kontekście zmian towarzyszących procesom starzenia

Literatura:

Literatura uzupełniająca

Jopkiewicz A., Suliga E. (2005) Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania. ITE, Radom-Kielce.

Charzewski J. (red.) (1999) Antropologia. AWF Warszawa.

Marchewka A., Dąbrowski Z., Żołądź A., (red.) (2012), Fizjologia starzenia się. Profilaktyka i rehabilitacja. PWN, Warszawa.

Niedźwiedzki T., Kuryszko J.J., (2007), Biologia kości, PWN, Warszawa.

Pluskiewicz W., (2010), Osteoporoza. Medical Tribune Polska.

Czerwiński E., (red.) (2015), Osteoporoza. Problem interdyscyplinarny., PZWL, Warszawa

Uwagi:

fakultatywny, obowiązkowy w ramach ścieżki Antropologia Biologiczna

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-02-24 - 2020-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 6 godzin więcej informacji
Wykład, 9 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Krzysztof Szostek
Prowadzący grup: Małgorzata Lenartowicz, Krzysztof Szostek, Jacek Tomczyk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Ocena wliczana do średniej:

tak

Cele kształcenia:

Zapoznanie studenta z problemami starzenia się człowieka, tak na poziomie osobniczym jak i populacyjnym.

Efekty kształcenia:

W zakresie wiedzy student:

Potrafi wymienić przyczyny procesu starzenia na poziomie organizmu i komórki.

Potrafi podać przyczyny ograniczonej liczby podziałów komórkowych, potrafi podać skutki mutacji w genach dotyczących naprawy DNA.

Student potrafi wymienić syndromy genetyczne związane z procesami przedwczesnego starzenia i potrafi nazwać geny ulegające mutacji w poszczególnych zespołach progerycznych.

Student potrafi wymienić cechy charakterystyczne dla poszczególnych omawianych w czasie wykładu schorzeń.

Zna budowę kości i determinant ich rozwoju.

Zna podstawowe metody diagnostyki gęstości kości (USG, X-ray, pQCT).

W zakresie umiejętności:

Wydaje zalecenie dotyczące dalszego postępowania prewencyjnego lub/i wskazać konieczność szczegółowej diagnostyki osteopenii czy osteoporozy.


Wykonuje badanie oceniające wskaźnik sztywności kości piętowej z wykorzystaniem urządzenia Achilles.


Dokonuje oceny prawdopodobieństwa wystąpienia samoistnego złamania niskoenergetycznego z wykorzystaniem badania USG kości piętowej, jak i systemu FRAX.

Wykonuje szlif kostny i identyfikować zmiany inwolucyjne w obrazie histologicznym.

Przeprowadza analizę obrazów RTG i CT w odniesieniu do zmian osteoporotycznych.

W zakresie kompetencji społecznych:

Rozumie znaczenie typu aktywności fizycznej determinującego osiąganie wysokiego poziomu szczytowej masy kostnej.


Rozumie znaczenie prawidłowego żywienia (w tym: suplementacji witaminy D3) i odpowiedniego typu aktywności fizycznej w prewencji osteoporozy.


Wymagania wstępne:

-

Forma i warunki zaliczenia:

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uczestnictwo na wszystkich zajęciach. Forma zaliczenia przedmiotu to test jednokrotnego wyboru. Student powinien uzyskać co najmniej 50% z maksymalnej liczby punktów wynikających z testu. Ćwiczenia oceniane są na bieżąco na podstawie przygotowania do zajęć zgodnie z harmonogramem oraz w postaci kolokwium zaliczeniowego ustnego.

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Efekty kształcenia w zakresie wiedzy zostaną sprawdzone za pomocą egzaminu pisemnego. Kryterium zaliczenia jest udzielnie poprawnej odpowiedzi na połowę pytań dotyczących: syndromów genetycznych związanych z procesami przedwczesnego starzenia; wymiana wybranych genów ulegających mutacji w poszczególnych zespołach progerycznych oraz wymiana cech charakterystyczne dla poszczególnych omawianych w czasie wykładu schorzeń; budowy kości i determinant ich rozwoju oraz podstawowych metod diagnostyki gęstości kości (USG, X-ray, pQCT); związku pomiędzy aktywnością fizyczną, dietą w tym suplementacją a osiągnięciem wysokiego poziomu szczytowej masy kostnej.

Efekty kształcenia w zakresie umiejętności zostaną sprawdzone podczas ćwiczeń. Oceniana będzie umiejętność oceny prawdopodobieństwa wystąpienia samoistnego złamania niskoenergetycznego na podstawie danych pochodzących z badania USG kości piętowej, jak i systemu FRAX. Zaliczenie będzie związane z wykonaniu szlifu kostnego i interpretacji zmian osteoporotycznych na poziomie mikroskopowym oraz przeprowadzeniem interpretacji obrazów RTG i CT w odniesieniu do osteoporozy.


Metody dydaktyczne:

Wykład przedstawiany jest w formie prezentacji multimedialnej,

ćwiczenia przeprowadzane, jako warsztaty z zastosowaniem nowoczesnego sprzętu diagnostycznego,

praca indywidualna i w grupach.


Bilans punktów ECTS:

Udział w wykładach – 9 godz.

Udział w ćwiczeniach – 6 godz.

Przygotowanie do ćwiczeń 5 godz.

Przygotowanie do egzaminu 10 godz.

Suma: 30 godz. = 1 pkt ECTS


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kierunkowych

Pełny opis:

Wykład:

Długość życia człowieka na przestrzeni wieków i tempo starzenia się populacji ludzkiej w skali światowej.

Biologiczne, społeczne konsekwencje i efekty starzenia się populacji ludzkich

Zapoznanie się z różnymi definicjami procesu starzenia (na poziomie organizmu i komórki). Omówienie teorii dotyczących procesu starzenia (teoria telomerowi, teoria, wolnorodnikowa, teoria mutacji somatycznych, teoria mitochondrialna, teoria katastrofy błędów Orgela, teoria zatrucia).

Charakterystyka podłoża genetycznego zespołów przedwczesnego starzenia oraz przebiegu choroby progeria dziecięca (syndrom Hutchinsona-Gilfoda), progeria młodzieńcza (Syndrom Wernera), zespół Cockayne, zespół Blooma, zespoły genetyczne związane z procesem lipodystrifii.

Omówienie tzw. wielkich problemów geriatrycznych na przykładzie urazów wieku starczego oraz rola ćwiczeń fizycznych ukierunkowanych na stabilizację równowagi, zwiększenie siły mięśniowej i koordynacji ruchowej.

Aktywność fizyczna i edukacyjna w życiu osób starszych i ich znaczenie w jakości biologicznej osobnika

Zapoznanie ze zjawiskiem sarkopenii w odniesieniu do zmian w anatomicznych i czynnościowych właściwościach mięśni szkieletowych, takie jak: zmniejszenie masy i siły skurczu mięśni.

Informacje o ogólnych zasadach żywienia w podeszłym wieku, modyfikacje dobowego zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze w procesie starzenia oraz procesy inwolucyjne a zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze.

Rola endogennych i egzogennych antyoksydantów w procesie starzenia się organizmu.

Wpływ procesów inwolucyjnych na zmiany morfologiczne np. starzenie się skóry.

Osteoporoza – definicja współczesna choroby i postępowanie prewencyjne. Stosowane w antropologii metody diagnostyki osteoporozy.

Szczytowa masa kostna i czynniki wpływające na jej osiąganie.

Metody oceny rozwoju biologicznego dorosłych z wykorzystaniem badania gęstości kośćca.

Menopauza i andropauza i ich wpływ na remodeling kości.

Ćwiczenia:

Ocena poziomu zaawansowania rozwoju osobnika w oparciu o badanie kości metodą USG

Metodyka badania gęstości kości piętowej i interpretacja wyników (w tym: skali T odnośnie grupy wiekowej).

Identyfikacja osteoporozy i procesów inwolucyjnych w obrazie histologicznym szlifów kostnych.

Analiza obrazów RTG i CT w kontekście zmian towarzyszących procesom starzenia

Literatura:

Literatura uzupełniająca

Jopkiewicz A., Suliga E. (2005) Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania. ITE, Radom-Kielce.

Charzewski J. (red.) (1999) Antropologia. AWF Warszawa.

Marchewka A., Dąbrowski Z., Żołądź A., (red.) (2012), Fizjologia starzenia się. Profilaktyka i rehabilitacja. PWN, Warszawa.

Niedźwiedzki T., Kuryszko J.J., (2007), Biologia kości, PWN, Warszawa.

Pluskiewicz W., (2010), Osteoporoza. Medical Tribune Polska.

Czerwiński E., (red.) (2015), Osteoporoza. Problem interdyscyplinarny., PZWL, Warszawa

Uwagi:

fakultatywny, obowiązkowy w ramach ścieżki Antropologia Biologiczna

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.