Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Immunologia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WBNZ-975-IK Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Immunologia
Jednostka: Instytut Zoologii i Badań Biomedycznych
Grupy: Biologia: przedmioty dla programu WBNZ-n011-0-ZD-6
Przedmioty obowiązkowe dla III roku biologii (studia I stopnia)
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 20 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Konwersatorium, 20 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Wykład, 20 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Chadzińska
Prowadzący grup: Magdalena Chadzińska, Joanna Homa, Krzysztof Rakus
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Cele kształcenia:

Celem kursu jest zapoznanie studentów z: i) anatomią i morfologią układu odpornościowego, ii) przebiegiem wrodzonej i nabytej (komórkowej i humoralnej) reakcji odpornościowej, iii) podziałem i funkcją poszczególnych populacji leukocytów, iv) mechanizmami regulacji przebiegu reakcji odpornościowej.

Efekty kształcenia:

Wiedza: student rozumie i potrafi wytłumaczyć znaczenie pojęć stosowanych w immunologii oraz rozumie mechanizmy regulujące przebieg reakcji odpornościowej. Zna podział, funkcje i morfologię narządów limfatycznych i poszczególnych populacji leukocytów. Zna aktualny stan wiedzy dotyczącej mechanizmów odpowiedzi wrodzonej i nabytej. Rozumie przebieg i zna etapy odczynu zapalnego. Rozumie różnice pomiędzy odpowiedzią na antygeny zewnątrz- i wewnątrzkomórkowe i potrafi wyjaśnić przyczyny tych różnic. Zna i rozumie sposób wykorzystywania w naukach biomedycznych zjawiska pamięci i swoistości reakcji immunologicznych. Rozróżnia typy i funkcje poszczególnych przeciwciał. Rozumie zasady doboru dawców i biorców podczas transplantacji oraz zjawiska nadwrażliwości i autoimmunizacji. Potrafi wyjaśnić zależności pomiędzy funkcjonowaniem układu odpornościowego, hormonalnego i nerwowego.

Umiejętności: Student czyta ze zrozumieniem literaturę i posługuje się specjalistyczną terminologią z zakresu immunologii oraz zasadami krytycznego wnioskowania przy rozstrzyganiu aktualnych problemów dotyczących odporności (np. znaczenie szczepień profilaktycznych czy skutki nadużywania antybiotykoterapii). Student potrafi samodzielnie wykonać proste barwienia histologiczne służące do różnicowania leukocytów. Rozróżnia morfologię narządów limfatycznych i różnych populacji leukocytów. Potrafi zaplanować i wykonać doświadczenie mające na celu zbadanie aktywności fagocytów (np. zbadanie wpływu immunostymulantów na pro- i przeciwzapalną aktywność makrofagów poprzez pomiar: i) aktywności indukowalnej syntazy tlenku azotu i arginazy, ii) wybuchu tlenowego, iii) fagocytozy) oraz aktywności limfocytów (pomiar miana przeciwciał, proliferacji komórek)

Stosuje techniki powszechnie wykorzystywane w pracy laboratoryjnej takie jak: pipetowanie, wirowanie, przygotowanie roztworów, dokonywanie pomiarów spektrofotometrycznych, wykonanie krzywych standardowych. Student ocenia i interpretuje otrzymane wyniki oraz przedstawia je w formie tabel i wykresów. Wyżej wymienione czynności wykonuje samodzielnie lub w zespole pod kierunkiem opiekuna.

Postawy: Student wykazuje krytycyzm w przyjmowaniu informacji mających odniesienie do nauk o odporności z literatury naukowej, internetu, i dostępnej w masowych mediach.


Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

Wykład: egzamin pisemny po uprzednim zaliczeniu ćwiczeń (test jednokrotnego wyboru).

Ćwiczenia: Ciągła ocena ćwiczeń, na którą składają się: aktywne uczestnictwo w zajęciach, pozytywne zaliczenia kolokwiów (min. 60%), pozytywne zaliczenie sprawozdań z ćwiczeń, które tego wymagają (min. 60%)

Zaliczenie ćwiczeń: obecność na zajęciach, ocena aktywności na zajęciach i uzyskanie pozytywnej oceny z trzech okresowych sprawdzianów pisemnych w ramach, których sprawdzane będą także umiejętności praktyczne np. umiejętność rozróżniania morfologii poszczególnych populacji leukocytów oraz narządów limfatycznych. W przypadku nie zaliczenia dwóch z trzech sprawdzianów lub uzyskaniu średniej poniżej 3.0, po zakończeniu ćwiczeń zaliczenie można uzyskać na podstawie sprawdzianu poprawkowego obejmującego całość materiału z ćwiczeń.


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Efekty kształcenia w zakresie wiedzy oceniane będą za pomocą egzaminu pisemnego odbywającego się na zakończenie kursu oraz 3 pisemnych kolokwiów odbywających się w trakcie ćwiczeń.

Efekty kształcenia w zakresie umiejętności: w trakcie ćwiczeń sprawdzana będzie umiejętność studentów do wykonywania podstawowych analiz immunologicznych. Oceniane będą również sprawozdania z wykonania analiz zawierające interpretację otrzymanych wyników.

Efekty kształcenia w zakresie postawy: krytycyzm w przyjmowaniu informacji dotyczących odporności ze środków masowego przekazu oceniany będzie na podstawie dyskusji ze studentami podczas konwersatoriów, a także oceny w jaki studenci dobierają źródła naukowe do przygotowywania prezentacji


Metody dydaktyczne:

• metody podające (wykład informacyjny),

• metody aktywizujące (gry dydaktyczne, dyskusja dydaktyczna, praca w grupach, quizy),

• metody eksponujące (film/animacja),

• metody praktyczne (ćwiczenia laboratoryjne)


Bilans punktów ECTS:

Udział w zajęciach:

wykład – 20 h

konwersatorium – 20 h

ćwiczenia laboratoryjne – 20 h


Praca własna studenta:

przygotowanie do konwersatorium - 15 h

przygotowanie do ćwiczeń - 15 h

konsultacje – 3 h

przygotowanie do egzaminu – 20 h


w sumie: 113 h = 4 pkt ECTS


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kierunkowych

Pełny opis:

Wykłady: Istota działania układu odpornościowego. Główne komponenty układu odpornościowego. Komórki zaangażowane w odporność wrodzoną i nabytą. Narządy limfatyczne centrale i obwodowe. "Szkolenie" i krążenie limfocytów. Odporność wrodzona i nabyta. Mechanizmy odporności nieswoistej. Związane z patogenami wzorce PAMP, receptory wiążące patogeny (PRR), inflamasom. Odczyn zapalny. Fagocytoza, zewnątrzkomórkowe sieci neutrofilowe i mechanizmy cytotoksyczności komórek żernych. Cytokiny. Odporność nabyta: odpowiedź komórkowa i humoralna. Pamięć i swoistość odporności z udziałem limfocytów i przeciwciał. Zalety (szczepienia profilaktyczne) i wady odporności nabytej (autoimmunizacja). Cząsteczki wiążące antygen i organizacja kodujących je genów. Receptory limfocytów T (TCR) i limfocytów B (BCR/Ig). Cząsteczki głównego układu zgodności tkankowej (MHC). Prezentacja antygenów limfocytom. Aktywacja limfocytów. Mechanizmy cytotoksyczności limfocytów. Struktura i funkcje przeciwciał. Regulacja odpowiedzi immunologicznej. Pamięć immunologiczna. Regionalna odpowiedź immunologiczna. Układ odpornościowy związany z błonami śluzowymi (MALT). Elementy immunopatologii i immunologii klinicznej. Nadwrażliwość (alergie). Zjawiska autoimmunizacyjne. Niedobory odporności (SCID, AIDS). Immunohematologia (grupy krwi; choroba hemolityczna noworodków). Immunologia transplantacyjna (dobór dawców).Immunomodulacja, Psychoneuroimmunologia. Immunologia rozrodu. Starzenie się układu odpornościowego. Ewolucja odporności.

Konwersatoria: Najnowsze informacje na temat niedawno odkrytych i nietypowych populacji/subpopulacji leukocytów: limfocyty Th17, Treg, iNKT, makrofagi M1 i M2, komórki dendrytyczne mDC i pDC. Przeszłość i teraźniejszość terapii wrodzonych i nabytych niedoborów odporności. Debata dotycząca zalet i wad szczepień profilaktycznych. Zagrożenia związane z nadużyciem antybiotykoterapii.

Ćwiczenia laboratoryjne: Zajęcia laboratoryjne i z użyciem technik multimedialnych:

1-2) Komórki odpornościowe i narządy limfatyczne - budowa, podział, funkcje. Analiza mikroskopowa budowy morfologicznej centralnych i obwodowych narządów limfatycznych oraz poszczególnych typów leukocytów. Najnowsze wiadomości na temat podziału i roli różnych populacji leukocytów 3-4) Odporność wrodzona: badania przebiegu odczynu zapalnego, aktywność bójcza leukocytów (wybuch tlenowy, produkcja tlenku azotu, aktywność arginazy, aktywność lizozymu, fagocytoza). Rozpoznanie PRR-PAMP 5-6) Odporność nabyta: podział i funkcje limfocytów, budowa i podział: przeciwciał, receptorów limfocytów T i MHC; drogi aktywacji dopełniacza. Pomiar miana przeciwciał (hemaglutynacja, hemoliza). Wykorzystanie w badaniach przeciwciał mono- i poliklonalnych (barwienia immunocytochemiczne, testy ELISA, analiza w cytometrze przepływowym). Przetworzenie i prezentacja antygenów wewnątrz- i zewnątrz-komórkowych.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Stokłosa T. Immunologia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014.

Literatura uzupełniająca:

Najnowsze polsko- i angielskojęzyczne prace dotyczące tematyki prowadzonych zajęć.

Uwagi:

III rok I stopień; obowiązkowy - dla ścieżki kształcenia indywidualnego

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 20 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Konwersatorium, 20 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Wykład, 20 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Chadzińska
Prowadzący grup: Magdalena Chadzińska, Joanna Homa, Krzysztof Rakus
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Cele kształcenia:

Celem kursu jest zapoznanie studentów z: i) anatomią i morfologią układu odpornościowego, ii) przebiegiem wrodzonej i nabytej (komórkowej i humoralnej) reakcji odpornościowej, iii) podziałem i funkcją poszczególnych populacji leukocytów, iv) mechanizmami regulacji przebiegu reakcji odpornościowej.

Efekty kształcenia:

Wiedza: student rozumie i potrafi wytłumaczyć znaczenie pojęć stosowanych w immunologii oraz rozumie mechanizmy regulujące przebieg reakcji odpornościowej. Zna podział, funkcje i morfologię narządów limfatycznych i poszczególnych populacji leukocytów. Zna aktualny stan wiedzy dotyczącej mechanizmów odpowiedzi wrodzonej i nabytej. Rozumie przebieg i zna etapy odczynu zapalnego. Rozumie różnice pomiędzy odpowiedzią na antygeny zewnątrz- i wewnątrzkomórkowe i potrafi wyjaśnić przyczyny tych różnic. Zna i rozumie sposób wykorzystywania w naukach biomedycznych zjawiska pamięci i swoistości reakcji immunologicznych. Rozróżnia typy i funkcje poszczególnych przeciwciał. Rozumie zasady doboru dawców i biorców podczas transplantacji oraz zjawiska nadwrażliwości i autoimmunizacji. Potrafi wyjaśnić zależności pomiędzy funkcjonowaniem układu odpornościowego, hormonalnego i nerwowego.

Umiejętności: Student czyta ze zrozumieniem literaturę i posługuje się specjalistyczną terminologią z zakresu immunologii oraz zasadami krytycznego wnioskowania przy rozstrzyganiu aktualnych problemów dotyczących odporności (np. znaczenie szczepień profilaktycznych czy skutki nadużywania antybiotykoterapii). Student potrafi samodzielnie wykonać proste barwienia histologiczne służące do różnicowania leukocytów. Rozróżnia morfologię narządów limfatycznych i różnych populacji leukocytów. Potrafi zaplanować i wykonać doświadczenie mające na celu zbadanie aktywności fagocytów (np. zbadanie wpływu immunostymulantów na pro- i przeciwzapalną aktywność makrofagów poprzez pomiar: i) aktywności indukowalnej syntazy tlenku azotu i arginazy, ii) wybuchu tlenowego, iii) fagocytozy) oraz aktywności limfocytów (pomiar miana przeciwciał, proliferacji komórek)

Stosuje techniki powszechnie wykorzystywane w pracy laboratoryjnej takie jak: pipetowanie, wirowanie, przygotowanie roztworów, dokonywanie pomiarów spektrofotometrycznych, wykonanie krzywych standardowych. Student ocenia i interpretuje otrzymane wyniki oraz przedstawia je w formie tabel i wykresów. Wyżej wymienione czynności wykonuje samodzielnie lub w zespole pod kierunkiem opiekuna.

Postawy: Student wykazuje krytycyzm w przyjmowaniu informacji mających odniesienie do nauk o odporności z literatury naukowej, internetu, i dostępnej w masowych mediach.


Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

Wykład: egzamin pisemny po uprzednim zaliczeniu ćwiczeń (test jednokrotnego wyboru).

Ćwiczenia: Ciągła ocena ćwiczeń, na którą składają się: aktywne uczestnictwo w zajęciach, pozytywne zaliczenia kolokwiów (min. 60%), pozytywne zaliczenie sprawozdań z ćwiczeń, które tego wymagają (min. 60%)

Zaliczenie ćwiczeń: obecność na zajęciach, ocena aktywności na zajęciach i uzyskanie pozytywnej oceny z trzech okresowych sprawdzianów pisemnych w ramach, których sprawdzane będą także umiejętności praktyczne np. umiejętność rozróżniania morfologii poszczególnych populacji leukocytów oraz narządów limfatycznych. W przypadku nie zaliczenia dwóch z trzech sprawdzianów lub uzyskaniu średniej poniżej 3.0, po zakończeniu ćwiczeń zaliczenie można uzyskać na podstawie sprawdzianu poprawkowego obejmującego całość materiału z ćwiczeń.


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Efekty kształcenia w zakresie wiedzy oceniane będą za pomocą egzaminu pisemnego odbywającego się na zakończenie kursu oraz 3 pisemnych kolokwiów odbywających się w trakcie ćwiczeń.

Efekty kształcenia w zakresie umiejętności: w trakcie ćwiczeń sprawdzana będzie umiejętność studentów do wykonywania podstawowych analiz immunologicznych. Oceniane będą również sprawozdania z wykonania analiz zawierające interpretację otrzymanych wyników.

Efekty kształcenia w zakresie postawy: krytycyzm w przyjmowaniu informacji dotyczących odporności ze środków masowego przekazu oceniany będzie na podstawie dyskusji ze studentami podczas konwersatoriów, a także oceny w jaki studenci dobierają źródła naukowe do przygotowywania prezentacji


Metody dydaktyczne:

• metody podające (wykład informacyjny),

• metody aktywizujące (gry dydaktyczne, dyskusja dydaktyczna, praca w grupach, quizy),

• metody eksponujące (film/animacja),

• metody praktyczne (ćwiczenia laboratoryjne)


Bilans punktów ECTS:

Udział w zajęciach:

wykład – 20 h

konwersatorium – 20 h

ćwiczenia laboratoryjne – 20 h


Praca własna studenta:

przygotowanie do konwersatorium - 15 h

przygotowanie do ćwiczeń - 15 h

konsultacje – 3 h

przygotowanie do egzaminu – 20 h


w sumie: 113 h = 4 pkt ECTS


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kierunkowych

Pełny opis:

Wykłady: Istota działania układu odpornościowego. Główne komponenty układu odpornościowego. Komórki zaangażowane w odporność wrodzoną i nabytą. Narządy limfatyczne centrale i obwodowe. "Szkolenie" i krążenie limfocytów. Odporność wrodzona i nabyta. Mechanizmy odporności nieswoistej. Związane z patogenami wzorce PAMP, receptory wiążące patogeny (PRR), inflamasom. Odczyn zapalny. Fagocytoza, zewnątrzkomórkowe sieci neutrofilowe i mechanizmy cytotoksyczności komórek żernych. Cytokiny. Odporność nabyta: odpowiedź komórkowa i humoralna. Pamięć i swoistość odporności z udziałem limfocytów i przeciwciał. Zalety (szczepienia profilaktyczne) i wady odporności nabytej (autoimmunizacja). Cząsteczki wiążące antygen i organizacja kodujących je genów. Receptory limfocytów T (TCR) i limfocytów B (BCR/Ig). Cząsteczki głównego układu zgodności tkankowej (MHC). Prezentacja antygenów limfocytom. Aktywacja limfocytów. Mechanizmy cytotoksyczności limfocytów. Struktura i funkcje przeciwciał. Regulacja odpowiedzi immunologicznej. Pamięć immunologiczna. Regionalna odpowiedź immunologiczna. Układ odpornościowy związany z błonami śluzowymi (MALT). Elementy immunopatologii i immunologii klinicznej. Nadwrażliwość (alergie). Zjawiska autoimmunizacyjne. Niedobory odporności (SCID, AIDS). Immunohematologia (grupy krwi; choroba hemolityczna noworodków). Immunologia transplantacyjna (dobór dawców).Immunomodulacja, Psychoneuroimmunologia. Immunologia rozrodu. Starzenie się układu odpornościowego. Ewolucja odporności.

Konwersatoria: Najnowsze informacje na temat niedawno odkrytych i nietypowych populacji/subpopulacji leukocytów: limfocyty Th17, Treg, iNKT, makrofagi M1 i M2, komórki dendrytyczne mDC i pDC. Przeszłość i teraźniejszość terapii wrodzonych i nabytych niedoborów odporności. Debata dotycząca zalet i wad szczepień profilaktycznych. Zagrożenia związane z nadużyciem antybiotykoterapii.

Ćwiczenia laboratoryjne: Zajęcia laboratoryjne i z użyciem technik multimedialnych:

1-2) Komórki odpornościowe i narządy limfatyczne - budowa, podział, funkcje. Analiza mikroskopowa budowy morfologicznej centralnych i obwodowych narządów limfatycznych oraz poszczególnych typów leukocytów. Najnowsze wiadomości na temat podziału i roli różnych populacji leukocytów 3-4) Odporność wrodzona: badania przebiegu odczynu zapalnego, aktywność bójcza leukocytów (wybuch tlenowy, produkcja tlenku azotu, aktywność arginazy, aktywność lizozymu, fagocytoza). Rozpoznanie PRR-PAMP 5-6) Odporność nabyta: podział i funkcje limfocytów, budowa i podział: przeciwciał, receptorów limfocytów T i MHC; drogi aktywacji dopełniacza. Pomiar miana przeciwciał (hemaglutynacja, hemoliza). Wykorzystanie w badaniach przeciwciał mono- i poliklonalnych (barwienia immunocytochemiczne, testy ELISA, analiza w cytometrze przepływowym). Przetworzenie i prezentacja antygenów wewnątrz- i zewnątrz-komórkowych.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Stokłosa T. Immunologia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014.

Literatura uzupełniająca:

Najnowsze polsko- i angielskojęzyczne prace dotyczące tematyki prowadzonych zajęć.

Uwagi:

III rok I stopień; obowiązkowy - dla ścieżki kształcenia indywidualnego

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.