Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia filmu węgierskiego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WF.KFW-UII97 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia filmu węgierskiego
Jednostka: Zakład Filologii Węgierskiej
Grupy: PRZEDMIOT FAKULTATYWNY DLA STUDENTÓW DOWOLNEGO WYBORU
PRZEDMIOT FAKULTATYWNY DLA STUDENTÓW DOWOLNEGO WYBORU
Punkty ECTS i inne: 0 LUB 4.00 LUB 3.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Grzegorz Bubak
Prowadzący grup: Grzegorz Bubak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Efekty kształcenia:

Wiedza:

- ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu filologii w systemie nauk humanistycznych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej studiowanej specjalności NF1A_W01

- ma podstawową wiedzę o naukach i dyscyplinach naukowych oraz o powiązaniach literaturoznawstwa i językoznawstwa węgierskiego z innymi dziedzinami nauki, tj. z historią, kulturoznawstwem NF1A_W05

- ma podstawową wiedzę o instytucjach związanych z ochroną i rozwojem języka węgierskiego i kultury węgierskiej na Węgrzech i poza ich granicami NF1A_W08


Umiejętności:

- potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje związane z wytworami kultury węgierskiej NF1A_U06

- posiada podstawowe umiejętności doboru metod i narzędzi badawczych, aby sformułować, a następnie zanalizować, opracować i przedstawić problemy badawcze w zakresie filologii węgierskiej, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego NF1A_U08

- potrafi rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury właściwych dla studiów z zakresu filologii węgierskiej (literaturoznawstwo, językoznawstwo) oraz przeprowadzać ich krytyczną analizę i interpretację na poziomie podstawowym z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym NF1A_U09 NF1A_U10


Kompetencje społeczne:

- zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności oraz rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego NF1A_K01

- ma świadomość znaczenia języków i kultur ugrofińskich w kulturze europejskiej NF1A_K05

- korzysta z wytworów kultury węgierskiej i estońskiej, potrafi wziąć udział w organizacji przedsięwzięć o charakterze popularyzatorskim w tym zakresie NF1A_K06


Wymagania wstępne:

Znajomości historii powszechnej i historii Węgier.

Forma i warunki zaliczenia:

Zajęcia z przedmiotu kończy egzamin ustny po II semestrze, który obejmuje zakres materiału omówiony w trakcie obu semestrów. Po pierwszym i drugim semestrze słuchacze kursu piszą pracę semestralną na uzgodniony wcześniej temat.


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Metody podsumowujące:

- ostateczna, końcowa ocena wykonania zadań polega na przeprowadzeniu egzaminu ustnego.

Pytania egzaminacyjne mają za zadanie sprawdzić wiedzę na temat historii filmu węgierskiego w zakresie podanym w treściach modułu.


Metody dydaktyczne - słownik:

Metody eksponujące - film
Metody podające - wykład informacyjny

Metody dydaktyczne:

• metody podające: wykład informacyjny,

• metody eksponujące: film

Bilans punktów ECTS:

60 godz. zajęć – 2 ECTS

przygotowanie prac semestralnych – 1 ECTS

przygotowanie do egzaminu – 1 ECTS

Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk:

Moduł kształcenia nie przewiduje praktyk.

Skrócony opis:

Opis problemowy.

1. Epoka kina niemego.

2. Sándor Korda i inni twórcy.

3. Wprowadzenie dźwięku.

4. Dźwiękowy film węgierski w latach 1931-1945.

5. Sytuacja kinematografii węgierskiej po II wojnie światowej.

6. Nacjonalizacja przemysłu i filmy II poł. lat 40-tych.

7. Film węgierski w okresie terroru stalinowskiego - socrealizm.

8. Okres odwilży przed rewolucją 1956 roku.

9. Epoka kadarowska

a- lata 60-te, złota era kina węgierskiego

b- lata 70-te

c- schyłek systemu

10. Film węgierski po zmianie systemu, próby odnalezienia się w nowej

sytuacji ekonomicznej.

11. Najnowsze kino węgierskie - młodzi twórcy, główne tendencje,

tematy.

Pełny opis:

1. Stan kultury na Węgrzech po II wojnie światowej, w kontekście

sytuacji gospodarczej, społecznej.

2. Odbudowa kinematografii węgierskiej.

Kinematografia węgierska, jak i inne dziedziny życia musiały

rozpoczynać drogę odbudowy niemalże od zera. Brakowało

wszystkiego, od zniszczonego wyposażenia hal zdjęciowych, przez

zburzone kina po zdziesiątkowaną kadrę. Część pracowników uciekła,

część zginęła, podobnie jak w latach dwudziestych i później

trzydziestych ludzie uciekali przed nową władzą.

3. Tematyka filmów okresu powojennego jako odbicie problemów dnia

codziennego.

4. Filmy węgierskie okresu stalinowskiego

Zdecydowana, niekorzystna zmiana nadeszła wraz z okresem

stalinowskim. Wzmocniono kontrolę, cenzurę zresztą nie tylko

przemysłu filmowego, ograniczono tematykę filmów. Filmy, poza

nielicznymi wyjątkami była wersjami właściwie jednego scenariusza,

który był oczywiście zgodny z oficjalną polityką. Okres ten pozwolił

jednak niektórym artystom zdobyć ważne doświadczenie.

5. „Odwilż” w kulturze węgierskiej. Wypadki polityczne nigdy nie

pozostawały bez echa, choć w przypadku kinematografii, z pewnym,

oczywistym zrozumiałym opóźnieniem pojawią się one na ekranie.

Odwilż jest ważna, zarówno pod względem zróżnicowanej tematyki,

podejmowania trudnych niewygodnych zagadnień, ale także ze

względu na styl. Nowe wzorce, które dostępne były tylko dla

wybranych mogły teraz dotrzeć do szerszej publiczności.

6. Relacje władz komunistycznych ze środowiskami twórczymi. Były one

trudne, bowiem środowiska twórcze z największym dystansem

podchodziły do deklaracji władz, filmowcy jednak byli grupą

specyficzną, najbardziej bodajże uzależnioną od rządzących, w

związku z tym najłatwiej ulegali presji politycznej, przynajmniej ci,

którzy chcieli pozostać w zawodzie. Różne były ich losy, mniej lub

bardziej podporządkowywali się oficjalnej propagandzie, sami ją z

czasem kreowali.

7. Tematy tabu w polityce kulturalnej państwa Kádára. To oczywiście,

że rok 1956 i wydarzenia października tylko pod konkretnymi

warunkami mogły we wczesnym okresie zaistnieć na ekranie.

Najczęściej jako tło, pewna sugestia czy punkt wyjścia dla

opowiedzianej fabuły. Z czasem presja będzie mniejsza i rewolucja

zacznie się pojawiać jako coraz ważniejszy element fabularny. Jednak

na całkowitą zmianę w tym względzie trzeba poczekać do upadku

systemu. Inne tematy: relacje z ZSRR, jeńcy wojenni, itp. Węgry jako

sojusznik Niemiec.

8. Filmy Istvána Szabó jako źródło społecznych oczekiwań

Całościowe spojrzenie na twórczość węgierskiego reżysera,

problematykę jego filmów w kontekście także pewnych deklaracji z

ostatnich lat.

9. Postać Miklósa Jancsó i jego wpływ na kulturę węgierską. Reżyser

przez kilka dekad wyznaczał trendy, styl, sposób opowiadania historii,

był nauczycielem całych generacji węgierskich filmowców.

10. Młode pokolenie reżyserów na początku XXI w. na nowo odkrywa

kino, Török Groó, Bollók, Pálfi i inni, czerpią z jednej strony z

dokonań klasyków, ale z drugiej nie boją się eksperymentować z

formą, treścią. Umiejętnie wykorzystują nadarzającą się okazję i

doskonale radzą sobie w ekonomii wolnego rynku.

11. Márta Mészáros i jej twórczość w kontekście związków z Polską. Jej

twórczość jest doskonale znana polskiemu widzowi za sprawą

kontaktów, osobistych relacji i artystycznych zainteresowań.

Opowiada historie uniwersalne, dobrze znane nad Wisłą i

Dunajem. Jako jedna z niewielu artystek węgierskich stara się

odważnie mówić o tragicznych latach stalinowskich, m.in. na kanwie

historii własnej rodziny.

12. Kino kobiece i jego rola w kulturze węgierskiej. Kinematografia

węgierska posiada silną reprezentację reżyserek, które w sposób

szczególny, z wyjątkową wrażliwością patrzą na problemy

współczesnego świata i potrafią interesująco pokazać to w swoich

filmach.

Literatura:

1. M. Györffy, A tizedik évtized. A Magyar játékfilm a kilencvenes

években, Budapest 2001

2. J. Kochanowski, Węgry. Od ugody do ugody, Warszawa 1997,

3. B. Köpeczi, A magyar kultúra útja 45-85, Budapest 1986

4. J. Marx, Szabó István. Filmek és sorsok, Budapest 2002

5. J. Marx, Jancsó Miklós. Két és többélete, Budapest 2000

6. I. Nemeskürty, Kis magyar művelődés történet, Budapest 1994

7. I. Nemeskürty, A magyar film története, Budapest 1965

8. I. Romsics, Magyarország története a XX. században, Budapest 2005

9. I. Szabó, Kino moja miłość, „Film na świecie”, Warszawa 1998/399

10. J. Veress, A magyar film története, Budapest 2006

Uzupełniająca:

1. Gy. Báron, Három trilógia, „Filmkultúra” 1992 nr 2

2. The Cinema of Central Europe, ed. P. Hames, London 2004,

3. J. Cunningham, Hungarian cinema from coffee house to multiplex,

London 2004

4. A. Horoszczak, A. M. Rutkowski, Film węgierski w Polsce,

Warszawa 1979.

5. J. Horton, Hungarian New Waves New trends in Hungarian cinema

at London’s ICA “Central Europe Review”, 1999 nr 25,

6. István Szabó, “Metropolis”, Budapest 2003/3

7. B. Köpeczi, A magyar kultúra harminc éve 45-75, Budapest 1977

8. V. Letáy, Csak kézfogás, „Filmvilág” 1981 nr 10,

9. Magyar filmkalauz, redakcja I. Karcsai Kulcsár i J. Veres, Budapeszt 1985

10. I. Nemeskürty, Historia filmu węgierskiego, Warszawa 1970

11. I. Nemeskürty, Fábri Zoltán. A képalkotó művész, Budapest 1994,

12. I. Nemeskürty, Word and Image. History of the Hungarian Cinema,

Budapest 1974,

13. Polska i Węgry w kulturze i cywilizacji europejskiej, red. nauk. J.

Wyrozumski, Kraków 1997,

14. Rewolucja węgierska 1956 roku, pod red Gy. Litvána, Warszawa 1996,

15. I. Romsics, Historia Węgier, Poznań 2018

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-24 - 2021-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Grzegorz Bubak
Prowadzący grup: Grzegorz Bubak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Efekty kształcenia:

Wiedza:

- ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu filologii w systemie nauk humanistycznych oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej studiowanej specjalności NF1A_W01

- ma podstawową wiedzę o naukach i dyscyplinach naukowych oraz o powiązaniach literaturoznawstwa i językoznawstwa węgierskiego z innymi dziedzinami nauki, tj. z historią, kulturoznawstwem NF1A_W05

- ma podstawową wiedzę o instytucjach związanych z ochroną i rozwojem języka węgierskiego i kultury węgierskiej na Węgrzech i poza ich granicami NF1A_W08


Umiejętności:

- potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje związane z wytworami kultury węgierskiej NF1A_U06

- posiada podstawowe umiejętności doboru metod i narzędzi badawczych, aby sformułować, a następnie zanalizować, opracować i przedstawić problemy badawcze w zakresie filologii węgierskiej, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego NF1A_U08

- potrafi rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury właściwych dla studiów z zakresu filologii węgierskiej (literaturoznawstwo, językoznawstwo) oraz przeprowadzać ich krytyczną analizę i interpretację na poziomie podstawowym z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym NF1A_U09 NF1A_U10


Kompetencje społeczne:

- zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności oraz rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego NF1A_K01

- ma świadomość znaczenia języków i kultur ugrofińskich w kulturze europejskiej NF1A_K05

- korzysta z wytworów kultury węgierskiej i estońskiej, potrafi wziąć udział w organizacji przedsięwzięć o charakterze popularyzatorskim w tym zakresie NF1A_K06


Wymagania wstępne:

Znajomości historii powszechnej i historii Węgier.

Forma i warunki zaliczenia:

Zajęcia z przedmiotu kończy egzamin ustny po II semestrze, który obejmuje zakres materiału omówiony w trakcie obu semestrów. Po pierwszym i drugim semestrze słuchacze kursu piszą pracę semestralną na uzgodniony wcześniej temat.


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Metody podsumowujące:

- ostateczna, końcowa ocena wykonania zadań polega na przeprowadzeniu egzaminu ustnego.

Pytania egzaminacyjne mają za zadanie sprawdzić wiedzę na temat historii filmu węgierskiego w zakresie podanym w treściach modułu.


Metody dydaktyczne - słownik:

Metody eksponujące - film
Metody podające - wykład informacyjny

Metody dydaktyczne:

• metody podające: wykład informacyjny,

• metody eksponujące: film

Bilans punktów ECTS:

60 godz. zajęć – 2 ECTS

przygotowanie prac semestralnych – 1 ECTS

przygotowanie do egzaminu – 1 ECTS

Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk:

Moduł kształcenia nie przewiduje praktyk.

Skrócony opis:

Opis problemowy.

1. Epoka kina niemego.

2. Sándor Korda i inni twórcy.

3. Wprowadzenie dźwięku.

4. Dźwiękowy film węgierski w latach 1931-1945.

5. Sytuacja kinematografii węgierskiej po II wojnie światowej.

6. Nacjonalizacja przemysłu i filmy II poł. lat 40-tych.

7. Film węgierski w okresie terroru stalinowskiego - socrealizm.

8. Okres odwilży przed rewolucją 1956 roku.

9. Epoka kadarowska

a- lata 60-te, złota era kina węgierskiego

b- lata 70-te

c- schyłek systemu

10. Film węgierski po zmianie systemu, próby odnalezienia się w nowej

sytuacji ekonomicznej.

11. Najnowsze kino węgierskie - młodzi twórcy, główne tendencje,

tematy.

Pełny opis:

1. Stan kultury na Węgrzech po II wojnie światowej, w kontekście

sytuacji gospodarczej, społecznej.

2. Odbudowa kinematografii węgierskiej.

Kinematografia węgierska, jak i inne dziedziny życia musiały

rozpoczynać drogę odbudowy niemalże od zera. Brakowało

wszystkiego, od zniszczonego wyposażenia hal zdjęciowych, przez

zburzone kina po zdziesiątkowaną kadrę. Część pracowników uciekła,

część zginęła, podobnie jak w latach dwudziestych i później

trzydziestych ludzie uciekali przed nową władzą.

3. Tematyka filmów okresu powojennego jako odbicie problemów dnia

codziennego.

4. Filmy węgierskie okresu stalinowskiego

Zdecydowana, niekorzystna zmiana nadeszła wraz z okresem

stalinowskim. Wzmocniono kontrolę, cenzurę zresztą nie tylko

przemysłu filmowego, ograniczono tematykę filmów. Filmy, poza

nielicznymi wyjątkami była wersjami właściwie jednego scenariusza,

który był oczywiście zgodny z oficjalną polityką. Okres ten pozwolił

jednak niektórym artystom zdobyć ważne doświadczenie.

5. „Odwilż” w kulturze węgierskiej. Wypadki polityczne nigdy nie

pozostawały bez echa, choć w przypadku kinematografii, z pewnym,

oczywistym zrozumiałym opóźnieniem pojawią się one na ekranie.

Odwilż jest ważna, zarówno pod względem zróżnicowanej tematyki,

podejmowania trudnych niewygodnych zagadnień, ale także ze

względu na styl. Nowe wzorce, które dostępne były tylko dla

wybranych mogły teraz dotrzeć do szerszej publiczności.

6. Relacje władz komunistycznych ze środowiskami twórczymi. Były one

trudne, bowiem środowiska twórcze z największym dystansem

podchodziły do deklaracji władz, filmowcy jednak byli grupą

specyficzną, najbardziej bodajże uzależnioną od rządzących, w

związku z tym najłatwiej ulegali presji politycznej, przynajmniej ci,

którzy chcieli pozostać w zawodzie. Różne były ich losy, mniej lub

bardziej podporządkowywali się oficjalnej propagandzie, sami ją z

czasem kreowali.

7. Tematy tabu w polityce kulturalnej państwa Kádára. To oczywiście,

że rok 1956 i wydarzenia października tylko pod konkretnymi

warunkami mogły we wczesnym okresie zaistnieć na ekranie.

Najczęściej jako tło, pewna sugestia czy punkt wyjścia dla

opowiedzianej fabuły. Z czasem presja będzie mniejsza i rewolucja

zacznie się pojawiać jako coraz ważniejszy element fabularny. Jednak

na całkowitą zmianę w tym względzie trzeba poczekać do upadku

systemu. Inne tematy: relacje z ZSRR, jeńcy wojenni, itp. Węgry jako

sojusznik Niemiec.

8. Filmy Istvána Szabó jako źródło społecznych oczekiwań

Całościowe spojrzenie na twórczość węgierskiego reżysera,

problematykę jego filmów w kontekście także pewnych deklaracji z

ostatnich lat.

9. Postać Miklósa Jancsó i jego wpływ na kulturę węgierską. Reżyser

przez kilka dekad wyznaczał trendy, styl, sposób opowiadania historii,

był nauczycielem całych generacji węgierskich filmowców.

10. Młode pokolenie reżyserów na początku XXI w. na nowo odkrywa

kino, Török Groó, Bollók, Pálfi i inni, czerpią z jednej strony z

dokonań klasyków, ale z drugiej nie boją się eksperymentować z

formą, treścią. Umiejętnie wykorzystują nadarzającą się okazję i

doskonale radzą sobie w ekonomii wolnego rynku.

11. Márta Mészáros i jej twórczość w kontekście związków z Polską. Jej

twórczość jest doskonale znana polskiemu widzowi za sprawą

kontaktów, osobistych relacji i artystycznych zainteresowań.

Opowiada historie uniwersalne, dobrze znane nad Wisłą i

Dunajem. Jako jedna z niewielu artystek węgierskich stara się

odważnie mówić o tragicznych latach stalinowskich, m.in. na kanwie

historii własnej rodziny.

12. Kino kobiece i jego rola w kulturze węgierskiej. Kinematografia

węgierska posiada silną reprezentację reżyserek, które w sposób

szczególny, z wyjątkową wrażliwością patrzą na problemy

współczesnego świata i potrafią interesująco pokazać to w swoich

filmach.

Literatura:

1. M. Györffy, A tizedik évtized. A Magyar játékfilm a kilencvenes

években, Budapest 2001

2. J. Kochanowski, Węgry. Od ugody do ugody, Warszawa 1997,

3. B. Köpeczi, A magyar kultúra útja 45-85, Budapest 1986

4. J. Marx, Szabó István. Filmek és sorsok, Budapest 2002

5. J. Marx, Jancsó Miklós. Két és többélete, Budapest 2000

6. I. Nemeskürty, Kis magyar művelődés történet, Budapest 1994

7. I. Nemeskürty, A magyar film története, Budapest 1965

8. I. Romsics, Magyarország története a XX. században, Budapest 2005

9. I. Szabó, Kino moja miłość, „Film na świecie”, Warszawa 1998/399

10. J. Veress, A magyar film története, Budapest 2006

Uzupełniająca:

1. Gy. Báron, Három trilógia, „Filmkultúra” 1992 nr 2

2. The Cinema of Central Europe, ed. P. Hames, London 2004,

3. J. Cunningham, Hungarian cinema from coffee house to multiplex,

London 2004

4. A. Horoszczak, A. M. Rutkowski, Film węgierski w Polsce,

Warszawa 1979.

5. J. Horton, Hungarian New Waves New trends in Hungarian cinema

at London’s ICA “Central Europe Review”, 1999 nr 25,

6. István Szabó, “Metropolis”, Budapest 2003/3

7. B. Köpeczi, A magyar kultúra harminc éve 45-75, Budapest 1977

8. V. Letáy, Csak kézfogás, „Filmvilág” 1981 nr 10,

9. Magyar filmkalauz, redakcja I. Karcsai Kulcsár i J. Veres, Budapeszt 1985

10. I. Nemeskürty, Historia filmu węgierskiego, Warszawa 1970

11. I. Nemeskürty, Fábri Zoltán. A képalkotó művész, Budapest 1994,

12. I. Nemeskürty, Word and Image. History of the Hungarian Cinema,

Budapest 1974,

13. Polska i Węgry w kulturze i cywilizacji europejskiej, red. nauk. J.

Wyrozumski, Kraków 1997,

14. Rewolucja węgierska 1956 roku, pod red Gy. Litvána, Warszawa 1996,

15. I. Romsics, Historia Węgier, Poznań 2018

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.