Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia marksizmu: filozofia i utopia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WFz.IF-HF57 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0223) Filozofia i etyka
Nazwa przedmiotu: Historia marksizmu: filozofia i utopia
Jednostka: Instytut Filozofii
Grupy: Filozofia, st. stacjonarne, I stopnia - przedmioty do wyboru, semestr letni
Filozofia, st.stacjonarne, II stopnia - przedmioty do wyboru, semestr letni
Przedmioty IF UJ, rejestracja na rok akad. 2007/08
Punkty ECTS i inne: 5.00 LUB 2.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2020-02-24 - 2020-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Leszek Augustyn, Michał Bohun
Prowadzący grup: Leszek Augustyn, Michał Bohun
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Cele kształcenia:

Kurs przedstawia historię kształtowania się doktryny marksistowskiej oraz jej różne formy w myśli XIX i XX wieku. Nacisk zostanie położony na filozoficzne źródła i konteksty marksizmu oraz jego utopijne paradoksy i konsekwencje.

Efekty kształcenia:

W wyniku zajęć student powinien:

- uzyskać elementarną wiedzę na temat historii myśli marksistowskiej i inspirowanych przez nią ruchów politycznych;

- rozumieć podstawowe kategorie i idee marksizmu;

- samodzielnie analizować najważniejsze koncepty Marksa i jego następców;

- odróżniać koncepcję Marksa od jej późniejszych rozwinięć i interpretacji;

- rozpoznawać podstawowe antynomie myśli Marksa i jego następców;

- w świadomy sposób poruszać się w obrębie szeroko rozumianego nurtu myśli marksistowskiej;

- poznać wkład marksizmu do współczesnych nauk społecznych i humanistycznych;

- umieszczać koncepcje i idee marksistowskie w szerokim kontekście dziejów zachodniej filozofii i myśli społecznej;

- rozumieć zagrożenia wynikające z ideologiczności i utopijności myślenia;

- definiować społeczne funkcje filozofii;

- samodzielne zajmować stanowisko wobec różnych ideałów społecznych i doktryn politycznych;

- poznać i posiąść umiejętność krytycznego rozumienia klasycznych tekstów z zakresu literatury marksistowskiej;

- krytycznie odnosić się do wartości i programów promowanych przez współczesne ruchy polityczne.


Wymagania wstępne:

Zaliczony kurs HF04p (Filozofia nowożytna)

Forma i warunki zaliczenia:

Egzamin ustny. Ocena aktywności na zajęciach.

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Egzamin ustny obejmujący znajomość treści wykładów, lektur czytanych na ćwiczeniach oraz jednej z zalecanych książek.

Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń, co wiąże się z obecnością i aktywnym udziałem w zajęciach (czytanie analizowanych tekstów i aktywność w dyskusji).


Metody dydaktyczne:

Wykład, praca z tekstem na ćwiczeniach – lektura wybranych dzieł filozoficznych lub ich fragmentów, dyskusja.

Konsultacje dla zainteresowanych studentów


Bilans punktów ECTS:

#wykłady 30 godz.

#ćwiczenia 30 godz.

#przygotowanie do ćwiczeń 45 godz.

#przygotowanie do egzaminu 30 godz.

Łączny nakład pracy studenta 135 godzin = 5 ECTS

W tym:

(Liczba godzin kontaktowych: 60)


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści kształcenia do wyboru

Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

https://sylabus.uj.edu.pl/pl/2/1/3/10/61

Pełny opis:

Wykład prezentuje podstawowe elementy doktryny Karola Marksa oraz historię myśli marksistowskiej w XIX i XX wieku na szerokim tle dziejów filozofii i wydarzeń politycznych.

W trakcie ćwiczeń analizowane będą teksty klasyków marksizmu.

Problematyka wykładów:

1. Genealogia marksizmu: socjalizm utopijny i lewica heglowska

2. Materializm historyczny: filozoficzne fundamenty i implikacje

3. Komunizm i utopia racjonalnego kresu dziejów

4.Fryderyk Engels i zwrot naturalistyczny. Paradoksy dialektyki przyrody.

5. II Międzynarodówka i marksizm ortodoksyjny

6. Rewizjonizm polityczny i filozoficzny w marksizmie XX wieku

7. Kazimierz Kelles-Krauz i Stanisław Brzozowski: oblicza marksizmu w Polsce

8.Narodnictwo i początki marksizmu rosyjskiego. Georgij Plechanow

9. Marksizm legalny, czyli rewizjonizm w Rosji. Narodziny bolszewizmu

10.Lenin i leninizm. Rewolucja bolszewicka a marksizm

11. Filozofia po rewolucji: Antonio Gramsci, György Lukács, Karl Korsch

12. Szkoła frankfurcka i krytyczna teoria społeczna

Zakres dziedzinowy: historia filozofii XIX i XX wieku, historia idei, filozofia społeczna, historia ruchów społecznych

Literatura:

Literatura obowiązkowa do egzaminu (jedna książka do wyboru):

E. Hobsbawm, Jak zmienić świat. Marks i marksizm 1840-2011, Warszawa 2013

L. Kołakowski, Główne nurty marksizmu. Powstanie-rozwój-upadek, t. I-III (dostępnych jest kilka różnych wydań)

A. Walicki, Marksizm i skok do królestwa wolności. Dzieje komunistycznej utopii, Warszawa 1996

***

Literatura uzupełniająca (wybór):

R. Aron, Opium intelektualistów, Warszawa 2000

E. Balibar, Filozofia Marksa, Warszawa 2007

I. Berlin, Karol Marks. Jego życie i środowisko, Warszawa 1999

M. Bierdiajew, Źródła i sens komunizmu rosyjskiego, Kęty 2005

J. M. Bocheński, Lewica, religia, sowietologia, Warszawa 1996

M. Broda, Mentalność, tradycja i bolszewicko-komunistyczne doświadczenie Rosji, Łódź 2007

A. Flis, Antynomie wielkiej wizji. Rekonstrukcja i krytyka marksowskiej teorii historii, Kraków 1990

Marksizm XX wieku. Antologia tekstów, cz. 1-3, pod red. J. Dobieszewskiego i M. J. Siemka, Warszawa 1990

Cz. Miłosz, Zniewolony umysł, (różne wydania)

R. Panasiuk, Dziedzictwo heglowskie i marksizm, Warszawa 1979

R. Panasiuk, Hegel i Marks. Studia i szkice, Warszawa 1986

K. R. Popper, Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, t. II, Warszawa 19931

S. Rainko, Marks. Dwie filozofie, Warszawa 2015

R. Stobiecki, Bolszewizm a historia. Próba rekonstrukcji bolszewickiej filozofii dziejów, Łódź 1998

J. Schumpeter, Kapitalizm, socjalizm, demokracja, Warszawa 20092

A. Walicki, Polska, Rosja, marksizm. Studia z dziejów marksizmu i jego recepcji, Warszawa 1983

E. Voegelin, Od Oświecenia do rewolucji, Warszawa 2011

(jest to tylko skromny wybór z olbrzymiej literatury przedmiotu, inne pozycje bibliograficzne będą podawane sukcesywnie w trakcie wykładów i ćwiczeń)

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.