Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Filozofia kultury

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WFz.KPSC-8534 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0220) Nauki humanistyczne
Nazwa przedmiotu: Filozofia kultury
Jednostka: Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem kursu jest prezentacja zagadnień z obszaru kultury (w aspekcie porównawczym). W trakcie kursu omówione zostaną główne pojęcia, klasyczne i współczesne teorie kultury. Główny nurt rozważań poświęcony będzie problematyce kultury jako współczesnego obszaru badawczego filozofii, socjologii i antropologii społecznej. Szczegółowo zostanie omówiona morfologia kultury: znak, symbol, mit, metamorfoza, geneza kultury symbolicznej w pracach Fryderyka Nietzschego i Zygmunta Freuda oraz semiotyka kultury w perspektywie epistemologii.

W trakcie ćwiczeń studenci poznają współczesną literaturę z zakresu filozofii kultury w powiązaniu z zagadnieniami filozofii politycznej, filozofii człowieka oraz filozofii wartości.

Pełny opis:

Celem kursu jest prezentacja zagadnień z obszaru kultury (w aspekcie porównawczym). W trakcie kursu omówione zostaną główne pojęcia, klasyczne i współczesne teorie kultury. Główny nurt rozważań poświęcony będzie problematyce kultury jako współczesnego obszaru badawczego filozofii, socjologii i antropologii społecznej. Szczegółowo zostanie omówiona morfologia kultury: znak, symbol, mit, metamorfoza, geneza kultury symbolicznej w pracach Fryderyka Nietzschego i Zygmunta Freuda oraz semiotyka kultury w perspektywie epistemologii.

W trakcie ćwiczeń studenci poznają współczesną literaturę z zakresu filozofii kultury w powiązaniu z zagadnieniami filozofii politycznej, filozofii człowieka oraz filozofii wartości.

1. Geneza pojęcia „kultura”.

2. Morfologia kultury: wartości i normy; znaki i symbole.

3. Aksjonormatywna i symboliczna warstwa kultury.

4. Działanie intencjonalne i kryterium semiotyczne.

5. Mit i jego obecność w kulturze.

6. Kultura i religia.

7. Sacrum i profanum: związki genetyczne i strukturalne.

8. Kulturowe zróżnicowanie norm moralnych.

9. Relatywizm aksjologiczny.

10. Naród jako wspólnota kulturowa.

11. Nacjonalizm i regionalizm.

12. Kondycja kultury europejskiej.

13. Aktywizm i antropocentryzm: archetyp racjonalności europejskiej.

14. Psychoanaliza jako teoria kultury symbolicznej.

15. Kultura masowa jako nowa forma uspołecznienia.

16. Hermeneutyka kulturowa: Ricoeur i Gadamer.

17. Co to jest postmodernizm?

18. Postmodernizm i fragmentaryzacja wartości.

19. Proces globalizacji kultury.

20. Uwarunkowania ekonomiczne i społeczne.

21. Komunikatywna funkcja sztuki.

22. Tradycja i nowoczesność.

23. Czas w kulturze.

24. Kultura i cywilizacja.

Ćwiczenia prowadzone będą w luźnym związku z wykładami. Poza literaturą odnoszącą się do wykładów, na ćwiczeniach omawiane będą teksty współczesne dotyczące filozofii kultury, filozofii społecznej i polityki.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Benedykt de Spinoza, Pisma wczesne, przeł. L. Kołakowski, Warszawa 1969

Ernst Cassirer, Esej o człowieku. Wstęp do filozofii kultury, przeł. A. Staniewska, przedmową poprzedził B. Suchodolski, Warszawa 1998

Ferdinand de Saussure, Kurs językoznawstwa ogólnego, przeł. K. Kasprzyk, wstęp i przypisy K. Polański, Warszawa 2002

Freud i nowoczesność, pod red. Z. Rosińskiej, J. Michalik, P. Bursztyki, Kraków 2008

Friedrich Nietzsche, Narodziny tragedii czyli hellenizm i pesymizm, przeł. L. Staff, posłowie T. Macios, Kraków 2003

Georg Simmel, Filozofia kultury. Wybór esejów, przeł. W. Kunicki, Kraków 2007

Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Zasady filozofii prawa, przeł. A. Landman, Warszawa 1969

Hanna Segal, Marzenie senne, wyobraźnia i sztuka, przeł. P. Dybel, Kraków 2003

Immanuel Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności, przeł. M. Wartenberg, Kęty 2001

Jan Kordys, Kategorie antropologiczne i tożsamość narracyjna. Szkice z pogranicza neurosemiotyki i historii kultury, Kraków 2006

Jean-Jacques Rousseau, Umowa społeczna i inne pisma, przeł. B. Baczko [et al.], oprac. i wstępem opatrzył B. Baczko, Warszawa 1966

John Pierce, Symbole, sygnały i szumy. Wprowadzenie do teorii informacji, z ang. przeł. J. Mościcki i R. Gomulicki, Warszawa 1967

Julia Kristeva, Czarne słońce. Depresja i melancholia, przeł. M. P. Markowski i R. Ryziński, wstęp M. P. Markowski, Kraków 2007

Julia Kristeva, Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie, przeł. M. Falski, Kraków 2007

Kartezjusz, Rozprawa o metodzie właściwego kierowania rozumem i poszukiwania prawdy w naukach, przeł. T. Boy-Żeleński, Kraków 2002

Michał Warchala, Autentyczność i nowoczesność. Idea autentyczności od Rousseau do Freuda, Kraków 2006

Sigmund Freud, Kultura jako źródło cierpień, przeł. J. Prokopiuk, oprac. R. Reszke, Warszawa 1995

Zygmunt Freud, Życie seksualne człowieka, Warszawa 1990

Literatura na ćwiczenia (uzupełniająca wobec treści wykładów):

1. A. Rand, „Kapitalizm. Nieznany ideał”, Zysk i S-ka, Poznań 2013.

2. „Fałsz politycznych frazesów. Czyli pospolite złudzenie w gospodarce i polityce”, Wydawnictwo Dextra, Lublin-Rzeszów 2007.

3. M. i R. Friedman, „Wolny wybór”, Aspekt, Sosnowiec 2009.

4. Platon, „Państwo” [dowolne wydanie]

5. A. Gehlen, „Człowiek. Jego natura i jego miejsce w świecie”

6. R. Nozick, „Anarchia,państwo, utopia”, Wydawnictwo Aletheia 2010.

Odpowiednie fragmenty dzieł przekazywane będą uczestnikom zajęcia poprzez Platformę Pegaz.

Metody i kryteria oceniania:

Uczestnictwo w wykładach, obecność i aktywność podczas ćwiczeń, udział w dyskusjach, znajomość i prezentacja przeczytanych lektur (ujętych w sylabusie), opcjonalnie: wygłoszenie referatu.

Do egzaminu dopuszczony zostaje student, który uzyskał poświadczone wpisem zaliczenie ćwiczeń. Egzamin w formie ustnej.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Paulina Tendera
Prowadzący grup: Paulina Tendera
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

Porównawcze studia cywilizacji

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Paulina Tendera
Prowadzący grup: Paulina Tendera
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

Porównawcze studia cywilizacji

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.