Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Ewolucyjne podstawy zdrowia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WOZ.ZPD-EPZ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Ewolucyjne podstawy zdrowia
Jednostka: Wydział Nauk o Zdrowiu
Grupy: Przedmioty fakultatywne, zdrowie publiczne, stacjonarne I stopnia, 2 rok
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2020-02-24 - 2020-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin, 14 miejsc więcej informacji
Wykład, 15 godzin, 14 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Grażyna Jasieńska
Prowadzący grup: Bartosz Balcerzak, Grażyna Jasieńska, Ilona Nenko
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Cele kształcenia:

Celem kształcenia jest uzyskanie podstawowej wiedzy dotyczącej teorii ewolucji i zastosowania tej dziedziny w zrozumieniu zdrowia i przyczyn chorób człowieka. Po ukończeniu kursu studenci będą znali najważniejsze koncepcje w dziedzinie medycyny ewolucyjnej i ewolucyjnego zdrowia publicznego, które są podstawą zrozumienia dlaczego organizm człowieka jest podatny na choroby. W ramach przedmiotu kształtowane są także umiejętności prezentacji ustnej i prezentacji pisemnej zagadnień naukowych.

Efekty kształcenia:

Efekty kształcenia dla modułu kształcenia

Wiedza – student/ka:

1. rozumie podstawy procesów biologicznych zachodzących w organizmie człowieka

2. rozumie wpływ czynników behawioralnych i środowiskowych na stan zdrowia


Umiejętności – student/ka:

3. potrafi zastosować poznane metody i techniki do prowadzenia skutecznej komunikacji interpersonalnej

4. posiada umiejętność wykorzystania wiedzy teoretycznej poszerzoną o formułowanie własnych wniosków

5. potrafi wyrazić swoją wiedzę pisemnie i ustnie (np. poprzez przeprowadzenie prezentacji) na poziomie akademickim


Kompetencje społeczne – student/ka:

6. wykazuje tolerancję i otwartość wobec odmiennych poglądów i postaw, ukształtowanych przez różne czynniki społeczno-kulturowe


Efekty kształcenia dla modułu korespondują z następującymi efektami kształcenia dla programu:

• w zakresie wiedzy: K_W10 w stopniu średnim; K_W03 i K_W33 w stopniu zaawansowanym

• w zakresie umiejętności: K_U05, K_U08, K_U23 i K_U26 w stopniu średnim; K_U27 w stopniu zaawansowanym

• w zakresie kompetencji społecznych: K_K06 w stopniu średnim


Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie na ocenę.

Ocena końcowa:

• 4 krótkie testy (40% oceny końcowej)

• prezentacje (60% oceny końcowej)

• praca końcowa (dla ochotników, możliwość zdobycia dodatkowych punktów)


Efekty 1-5:

ocena 3 - student przedstawia omawiane zagadnienia w sposób podstawowy

ocena 4 - student wyczerpująco przedstawia omawiane zagadnienia, wykazuje zrozumienie przedstawionych treści

ocena 5 - student przedstawia omawiane zagadnienia na wysokim poziomie, rozumie przedstawione treści


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Efekty 1-5 Ocena udziału w dyskusji, oraz prezentacji. Krótkie testy sprawdzające stopień zrozumienia poruszanych zagadnień.

Metody dydaktyczne:

Stosowane metody dydaktyczne

- Wykłady

- Prezentacje studenckie

- Dyskusja artykułów


Bilans punktów ECTS:

- uczestnictwo w zajęciach kontaktowych: 30 godz. - 1 ECTS

- przygotowanie się do zajęć: 40 godz. - 1,5 ECTS

- opracowanie prezentacji: 15 godz. - 0,5 ECTS


Pełny opis:

Treści modułu kształcenia (z podziałem na formy realizacji zajęć) Zdrowie człowieka nie może być w pełni zrozumiane bez wiedzy dotyczącej zjawisk ewolucyjnych. Znajomość procesów, które kierują zjawiskami ewolucyjnymi, jak i znajomość przeszłości ewolucyjnej naszego gatunku pozwalają na nowe, kompleksowe spojrzenie na stan zdrowia człowieka i populacji.

Studenci zapoznają się ze zjawiskami i mechanizmami ewolucyjnymi, które ukształtowały ludzką fizjologię, takimi jak dobór naturalny, adaptacje, plejotropie i kompromis ewolucyjny. Poruszane będą zagadnienia przyczyn i objawów chorób z perspektywy medycyny ewolucyjnej i ewolucyjnego zdrowia publicznego. Student powinien nabrać umiejętności zadawania pytań dotyczących zjawisk związanych ze zdrowiem i krytycznego podejścia do proponowanych wyjaśnień i hipotez.

Wykłady:

1) Przeszłość ewolucyjna człowieka i mechanizmy ewolucji

2) Dlaczego różnimy się podatnością na choroby: geny, wpływy środowiskowe, interakcje geny-środowisko

3) Kiedy nie stać nas na wszystko: kompromis ewolucyjny

4) Korzystaj teraz i płać później: starzenie się i plejotropowe efekty genów

5) Problemy wczesnej ciąży: efekt uboczny zmian hormonalnych czy ochrona płodu?

6) Choroby zakaźne: wyścig zbrojeń pomiędzy gospodarzem a patogenem

7) Gorączka, katar, kaszel: obrona organizmu czy manipulacja ze strony patogenów?

8) Cukrzyca: adaptacyjna zdolność do magazynowania energii, oszczędny genotyp i oszczędny fenotyp

9) Choroby cywilizacyjne: niedopasowanie pomiędzy ewolucyjnym i współczesnym stylem życia

10) Choroby cywilizacyjne: różnice w jakości warunków rozwoju płodowego i warunków życia w dorosłości

Ćwiczenia:

1) Choroby zakaźne: wyścig zbrojeń pomiędzy gospodarzem a patogenem

2) Rak piersi: cena za płodność?

3) Choroby o podłożu genetycznym: koszty zdrowotne i zyski ewolucyjne

4) Menopauza: dlaczego kobiety tracą zdolność do reprodukcji?

5) Choroby psychiczne w podejściu ewolucyjnym

6) Choroby cywilizacyjne: niedopasowanie pomiędzy ewolucyjnym i współczesnym stylem życia

Literatura:

Literatura podstawowa:

• Buss D.M. (2001), Rozwój dziedzin nauki prowadzących do powstania psychologii ewolucyjnej. Psychologia Ewolucyjna, GWP, Gdańsk, str. 25-38

• Coyne J.A. (2009), Okruchy przeszłości: narządy szczątkowe, zarodki i błędy projektu. Ewolucja jest faktem, Prószyński Media, Warszawa, str. 79-112

• Miller G. (2004), Wspaniała myśl Darwina. Umysł w zalotach. Jak wybory seksualne kształtowały naturę człowieka, Rebis Dom Wydawniczy, Poznań, str. 43-78

• Buss D.M. (2001), Problemy pokrewieństwa. Psychologia Ewolucyjna, GWP, Gdańsk, str. 250-278

• Ridley M. (2001), Potęga pasożytów. Czerwona Królowa. Płeć a ewolucja natury ludzkiej, Rebis Dom Wydawniczy, Poznań, str. 61-96

• Wills C. (2001), Bakteryjny Uriasz Heep. Żółta febra, czarna bogini. Koewolucja ludzi i mikrobów, Rebis Dom Wydawniczy, Poznań, str. 58-62

• Wills C. (2001), Zimnica bardzo gwałtowna. Żółta febra, czarna bogini. Koewolucja ludzi i mikrobów, Rebis Dom Wydawniczy, Poznań, str. 169-208

• Sapolsky R.M. (2008), Genowa wojna między kobietami a mężczyznami. Małpie amory i inne pouczające historie o zwierzęciu zwanym człowiekiem, Prószyński i S-ka, Warszawa, str. 54-64

• Buss D.M. (2001), Problemy rodzicielstwa. Psychologia Ewolucyjna, GWP, Gdańsk, str. 217-249

• Dekkers M. (2007), Konflikt pokoleń. Poczwarka. Od dziecka do człowieka, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa, str. 270-305

• Rybakowski F., Rybakowski J. (2006), Ewolucyjne koncepcje zaburzeń afektywnych. Psychiatria Polska XL 3, str. 401-413

Literatura uzupełniająca:

• Jasieńska G. (2013), Fragile Wisdom. An Evolutionary View on Women’s Biology and Health, Harvard University Press, Cambridge, MA

• Nesse R. N., Williams G.C. (1994), Why We Get Sick: The New Science of Darwinian Medicine, Vintage Books

• Stearns S.C., Koella J.C. (2007), Evolution in Health and Disease, Oxford University, Oxford

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.