Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy socjologii i problemy społeczne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WOZ.ZPD-PSiPS Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Podstawy socjologii i problemy społeczne
Jednostka: Wydział Nauk o Zdrowiu
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla toku studiów, zdrowie publiczne, stacjonarne I stopnia 2 rok
Punkty ECTS i inne: 4.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Woźniak
Prowadzący grup: Aleksandra Piłat, Barbara Woźniak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Cele kształcenia:

Celem kursu jest zapoznanie studentów z podstawowymi koncepcjami i teoriami powstałymi na gruncie socjologii służącymi do wyjaśnienia zło-żonych relacji występujących między problemami społecznymi a proble-mami zdrowia publicznego.

Efekty kształcenia:

Wiedza - student/ka:

1. rozumie pojęcie społeczeństwa, jego wymiarów, kontekstu jednostkowego. Rozumie powiązania pomiędzy funkcjonowaniem społeczeństwa (teoria grup społecznych, socjalizacji pierwotnej i wtórnej, sieci relacji społecznych, teoria ról społecznych) a zdrowiem i chorobą

2. rozumie pojęcie dewiacji, dezintegracji społecznej, wykluczenia społecznego w relacji do nierówności społecznych (pojęcie upośledzenia społecznego a stan zdrowia)

3. zna ujęcie zdrowia i choroby z perspektywy różnych teorii socjologicznych (funkcjonalizm strukturalny, interakcjonizm symboliczny, etnometodologia w relacji do uwarunkowań kulturowych)

4. zna socjologiczne ujęcia stylu życia jako konstruktu kulturowego i społecznego

5. zna definicje przemocy, formy przemocy, czynniki ryzyka, charakterystykę ofiar, sposoby ograniczania przemocy domowej i w instytucjach medycznych


Umiejętności - student/ka:

6. w oparciu o teorie interakcji społecznych potrafi stosować komunikację werbalną i niewerbalną w różnych sytuacjach społecznych

7. potrafi zdefiniować i określić skalę problemów społecznych, wskazać na ich przyczyny i grupy ryzyka

8. potrafi zaplanować i przeprowadzić program zmierzający zmiany postaw społecznych związanych z ryzykownymi zachowaniami społecznymi (społeczeństwo ryzyka)

9. potrafi zaplanować badania w celu określenia postaw społecznych wobec osób przewlekle chorych, niepełnosprawnych, osób starszych

10. potrafi przeanalizować oczekiwania pacjentów, wskazać na przyczyny zadowolenia pacjentów z usług instytucji medycznych lub na przyczyny braku satysfakcji – wskazać możliwe kierunki zmiany postaw pacjentów


Kompetencje społeczne - student/ka:

11. rozumie znaczenie relatywizmu kulturowego i jego wpływ na zachowania w zdrowiu i chorobie osób pochodzących z różnych kultur


Efekty kształcenia dla modułu korespondują z następującymi efektami kształcenia dla programu:

• w zakresie wiedzy: K_W01, K_W02, K_W06, K_W10, K_W12, K_W14 i K_W31 w stopniu zaawansowanym

• w zakresie umiejętności: K_U01, K_U03, K_U04, K_U07, K_U10, K_U12, K_U23 i K_U24 w stopniu zaawansowanym

• w zakresie kompetencji społecznych: K_K04, K_K06 i K_K10 w stopniu zaawansowanym



Wymagania wstępne:

brak

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie na ocenę

prezentacje studentów, aktywny udział w dyskusjach na zajęciach

Efekt 1. Na ocenę 2 - nie umie zidentyfikować czynników społecznych i kulturowych wpływających na stan zdrowia; na 3 - potrafi wymienić tylko kilka czynników społecznych i kulturowych wpływających na stan zdrowia, na 4 - potrafi wymienić i prawidłowo wskazać relacje pomiędzy czynnikami społeczno-kulturowymi a stanem zdrowia; na 5 - potrafi wymienić wszystkie czynniki społeczno-kulturowe i ich wpływ na stan zdrowia

Efekt 2. Na 2 - nie zna żadnych zagrożeń społecznych zdrowia, na 3 - potrafi wymienić nieliczne społeczne zagrożenia zdrowia, na 4 - potrafi wskazać większość społecznych zagrożeń zdrowia, na 5 - potrafi nie tylko wymienić społeczne zagrożenia zdrowia, ale również mechanizmy ich oddziaływania

Efekt 3. Na 2 - nie zna teorii i koncepcji dotyczących komunikacji społecznej, na 3 - ma słaba wiedzę w zakresie teorii i koncepcji dotyczących komunikacji społecznej; na 4 - zna podstawowe teorie i koncepcje dotyczące komunikacji społecznej; na 5 - nie tylko zna teorie i koncepcje dotyczące komunikacji społecznej, ale potrafi ocenić ich znaczenie dla zdrowia publicznego

Efekt 4. Na 2 - nie zna podstawowych koncepcji socjologicznych dotyczących społecznego wymiaru zdrowia i stylu życia, na 3 - potrafi wymienić tylko niektóre socjologiczne koncepcje dotyczące społecznego wymiaru zdrowia i stylu życia, na 4 - zna koncepcje dotyczące społecznego wymiaru zdrowia i stylu życia, na 5 - potrafi powiązać teorie i koncepcje dotyczące społecznego wymiaru zdrowia z zachowaniami w zdrowiu i w chorobie.

Efekt 5. Na 2 - nie zna społecznych koncepcji dotyczących społecznego wymiaru zdrowia, na 3 - zna tylko niektóre koncepcje dotyczące społecznego wymiaru zdrowia, na 4 - zna podstawowe koncepcje dotyczące społecznego wymiaru zdrowia, na 5 - zna większość koncepcji oraz programów dot. zmiany sytuacji społecznej osób wykluczonych i ofiar przemocy

Efekt 6: Na 2 - nie zna podstawowych zasad działania grupy społecznej i pomiędzy grupami społecznymi, na 3 - rozumie tylko niektóre zasady działania grupy społecznej i pomiędzy grupami społecznymi, na 4 - rozumie zasady funkcjonowania w grupie społecznej i pomiędzy grupami społecznymi, na 5 - potrafi wykorzystać zasady komunikacji społecznej w grupie i pomiędzy grupami społecznymi dla realizacji zadań zdrowia publicznego

Efekt 7. Na 2 - nie zna podstawowych zagrożeń społecznych dla zdrowia (patrz Efekt 2)

Efekt 8. Na 2 - Nie potrafi wskazać społecznych uwarunkowań problemów społecznych, na 3 -potrafi wskazać kilka uwarunkowań problemów społecznych, na 4 - potrafi wskazać większość uwarunkowań problemów społecznych, na 5 - zna i potrafi wykorzystać dla potrzeb zdrowia publicznego większość uwarunkowań problemów społecznych

Efekt 9, 10, 11 jak wyżej.

Efekt 12. Na 2 - nie zna podstawowych torii i koncepcji dot. potrzeb i oczekiwań pacjentów, na 3 - zna tylko niektóre teorie i koncepcje dot. potrzeb i oczekiwań pacjentów, na 4 - zna większość torii i koncepcji dot. potrzeb i oczekiwań pacjentów, na 5 - zna i umie wykorzystać teorie i koncepcje dot. potrzeb i oczekiwań pacjentów

Efekt 13: Nie prezentuje postawy tolerancyjnej i otwartej, na 3 - wykazuje tolerancję i otwartość tylko wobec niektórych poglądów i postaw, na 4 - wykazuje tolerancję i otwartość wobec odmiennych poglądów i postaw, na 5 - wykazuje tolerancję i otwartość, będąc świadomym różnych czynników społeczno-kulturowych wpływających na odmienność różnych poglądów i postaw


W przypadku powtarzania przedmiotu, student jest zobowiązany do powtarzania tych składowych przedmiotu, z których uzyskał na zaliczeniu pisemnym mniej niż 60% punktów.

Zaliczenie składa się z części sprawdzającej wiedzę z wykładu i części sprawdzającej wiedzę i umiejętności z ćwiczeń. Jeśli student uzyska mniej niż 60% punktów z obu części – powtarza obie składowe (wykład i ćwiczenia). Jeśli uzyska 60% punktów i więcej z którejkolwiek części – nie musi tej części powtarzać (tzn. nie musi uczęszczać na wykłady lub brać udziału w ćwiczeniach).


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

EFEKTY 1- 5 – weryfikacja wiedzy: końcowe zaliczenie pisemne na ocenę (pytania otwarte z zakresu omawianego na wykładzie: 10 pytań teoretycznych) oceniane wg przyjętej skali; przygotowanie prezentacji na dany temat w oparciu o literaturę przedmiotu na ćwiczenia.


EFEKT 6- 10 – weryfikacja umiejętności: analizy przypadków podczas ćwiczeń oraz podczas zaliczenia pisemnego (pytanie z zakresu ćwiczeń: sprawdzenie umiejętności praktycznych: 5 przypadków do analizy); ocena aktywności w podczas realizacji zadań podczas ćwiczeń (interpretacja wyników badań, etc.).


EFEKT 11 – weryfikacja kompetencji społecznych: ocena postaw prezentowanych w trakcie zajęć, podczas dyskusji na forum grupy i analizy przypadków.


Metody dydaktyczne:

wykład, prezentacje przez studentów wybranych tematów w oparciu o literaturę przedmiotu, próby rozwiązywania problemów społecznych w oparciu o własne propozycje

Bilans punktów ECTS:

• uczestnictwo w zajęciach kontaktowych: 60 godz. - 2 ECTS

• sporządzenie prezentacji i przygotowanie do zajęć: 25 godz. – 1 ECTS

• przygotowanie się do zaliczenia i uczestnictwo w nim: 25 godz.- 1 ECTS


Pełny opis:

Wykłady:

1) Pojęcie społeczeństwa. Zdrowie jako element porządku społ. Społeczny wymiar zdrowia i choroby. Socjologia zawodów medycznych. Zdrowie publiczne jako element polityki społecznej

2) Pojęcie teorii - podstawowe teorie socjologiczne wykorzystywane do wyjaśniania relacji: społeczeństwo - jednostka - zdrowie: t. funkcjonalna, t. konfliktu, t. wymiany społecznej, t. interakcjonistyczna - interakcjonizm symboliczny, t. fenomenologiczna, t. etnometodologiczna.

3) Kultura, symbole, osobowość. System wartości, normy społeczne, wzory zachowań, obyczaje. Relatywizm norm społecznych. Symbole kulturowe a proces komunikacji werbalnej i niewerbalnej. Kulturowe uwarunkowania zdrowia i choroby. Symboliczne znaczenie zdrowia i choroby.

4) Działanie społeczne, interakcje społeczne pojęcie aktora, symboliczna natura interakcji ludzkich, stosunki społeczne. Interakcje społeczne a pojęcie stresu społecznego.

5) Proces socjalizacji. Kształtowanie przekonań i postaw. Pojęcie postawy, rodzaje postaw, mechanizmy społeczne warunkujące postawy. Postawy społeczne wobec osób chorych, niepełnosprawnych, w podeszłym wieku. Zachowania w zdrowiu i chorobie. Mechanizmy społeczne wyznaczające prozdrowotny lub antyzdrowotny styl życia. Modele zachowań w zdrowiu i chorobie. Społeczne determinanty zachowań w zdrowiu i chorobie.

6) System kontroli społecznej. Przystosowanie społeczne. Zachowania konformistyczne i nonkonformistyczne. Teoria naznaczenia społecznego. Pojęcie patologii społecznej.

7) Pojęcie grupy społecznej, rodzaje grup społecznych, spoistość grupy. Teoria grup odniesienia. Przywódcy grupowi.

8) Pozycja, rola, status w wymiarze mikro- i makrosocjologicznej analizy. Pozycje w grupie a stopień identyfikacji jednostki z grupą. Rola chorego jako specyficzna rola społeczna.

Ćwiczenia:

1) Ujęcie problemu patologii społecznej w perspektywie różnych kierunków socjologicznych i psychologicznych.

2) Koncepcje dotyczące agresji i autoagresji oraz społeczno-kulturowe uwarunkowania agresji i autoagresji. Patologia życia rodzinnego, przyczyny, przejawy. Konsekwencje przemocy w rodzinie i wykorzystywania nieletnich.

3) Społeczno-kulturowe wzory picia alkoholu. Problemy związane z uzależnieniem od alkoholu. Zdrowotne i psychospołeczne konsekwencje uzależnienia od alkoholu. Postawy społeczne wobec osób pijących.

4) Społeczno-kulturowe uwarunkowania narkomanii i zależności od leków. Zależność od Internetu. Zdrowotne i pozazdrowotne (psychospołeczne) konsekwencje uzależnień.

Literatura:

• Giddens A. (2012), Socjologia, PWN, Warszawa

• Sztompka P., Boguni –Borowska M. (red.) (2008), Socjologia codzienności, Wydawnictwo Znak, Kraków

• Sztompka P. (2012), Socjologia. Analiza społeczeństwa, Wydawnictwo Znak, Kraków

• Hałas E. (2007), Symbole i społeczeństwo. Szkice z socjologii interpretacyjnej. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa

• Pospiszyl I. (2009), Patologie społeczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa

• Tobiasz-Adamczyk B. (red.) (2009), Przemoc wobec osób starszych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków

• Szacka B. (2012), Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.