Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Kultura dawna (do XVIII w.)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WPl/tk/2 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Kultura dawna (do XVIII w.)
Jednostka: Wydział Polonistyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-28

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jakub Niedźwiedź
Prowadzący grup: Lidia Grzybowska, Jakub Niedźwiedź, Andrzej Staniszewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Efekty kształcenia:

Student/studentka zna, rozumie i umieć stosowac różne metodologie do interpretacji tesktów kulturych powstałych w dawnych wiekach, m.in. zna analizę retoryczną. Ma wiedzę na temat wybranych obszarów kultury europejskiej i polskiej w Średniowieczu i epoce wczesnonowożytnej, zwłaszcza z zakresu literatury, sztuk plastycznych, religii i filozofii. Potrafi rozpoznać, zanalizować i zinterpretować teksty kultury dawnej, w kontekście współczesnym. Umie dostrzegać ich ślady we współczesnym świecie oraz zrekonstruować ich pierwotne funkcje. Rozumie ich rolę dla kształtowania się tożsamości i jest w stanie docenić ich wartość artystyczną, duchową, materialną i historyczną. Zna i rozumie specyfikę kultury dawnej Rzeczypospolitej, zwłaszcza wielość jej kultur, warstw społecznych i rejestrów stosowanych kodów. Zna i rozumie polifoniczność jej języków i reprezentacji. Potrafi samodzielnie prowadzić poszukiwania badawcze, stawiając pytania o rolę kultury dawnej wyszukiwać i selekcjonować informacje na temat poszczególnych tekstów kultury i poddawać je krytycznemu oglądowi. Umie interpretować różne teksty kultury (m.in. literatury, sztuki, zabytki kultury materialnej) w kontekście kultury polskiej i europejskiej od VI do XVIII w. Do analiz umie zastosować różne metodologie badawcze. Wyniki swoich poszukiwań umie przedstawić w formie ustnej (referat, prezentacja) lub pisemnej (artykuł – praca semestralna). Zna i umie zastosować zasady pisania prac naukowych, m.in. zna zasady ochrony własności intelektualnej. Potrafi w grupie realizować powierzone sobie zadania, np. oprowadzić grupę po zabytkach Krakowa.

Wymagania wstępne:

Student rozpoczynający kurs Kultury dawnej powinien mieć podstawową wiedzę z historii sztuki (zwłaszcza sztuki Krako-wa) oraz historii Polski i Europy.

W trakcie trwania kursu student ma obowiązek zwiedzić Mu-zeum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Student powinien przygotowywać się do zajęć (ma obowiązek lektury zadanych tekstów oraz przynoszenia ich na zajęcia lub wypełniania innych zadań zapowiedzianych przez prowadzące-go).

Do zaliczenia ćwiczeń i do egzaminu konieczne jest przeczyta-nie wskazanych lektur.

Aby zaliczyć ćwiczenia, student musi ponadto samodzielnie napisać pracę semestralną i uzyskać z niej pozytywną ocenę.


Forma i warunki zaliczenia:

Aby zaliczyć kurs student musi uzyskać pozytywną ocenę z ćwiczeń i z pracy semestralnej oraz zdać egzamin. Ostateczna ocena z modułu składa się z sumy ocen z poszczególnych jego elementów: 2/5 oceny z egzaminu + 2/5 oceny z ćwiczeń + 1/5 oceny z pracy semestralnej.

Warunki zaliczenia ćwiczeń:

- przygotowywanie do zajęć i posiadanie na zajęciach omawianych tekstów;

- obecność na zajęciach i aktywny w nich udział;

- uzyskanie pozytywnej oceny z pracy semestralnej;

- zaliczenie kolokwiów sprawdzających umiejętności i wiedzę studentów.

Na początku zajęć mogą być przeprowadzane krótkie testy sprawdzające przygotowanie studentów do ćwiczeń.

Prowadzący zajęcia ma prawo obniżyć ocenę z pracy oddanej po terminie.


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Aby zaliczyć kurs student musi uzyskać pozytywną ocenę z ćwiczeń i z pracy semestralnej oraz zdać egzamin. Ostateczna ocena z modułu składa się z sumy ocen z poszczególnych jego elementów: 2/5 oceny z egzaminu + 2/5 oceny z ćwiczeń + 1/5 oceny z pracy semestralnej.

Warunki zaliczenia ćwiczeń:

- przygotowywanie do zajęć i posiadanie na zajęciach omawianych tekstów;

- obecność na zajęciach i aktywny w nich udział;

- uzyskanie pozytywnej oceny z pracy semestralnej;

- zaliczenie kolokwiów sprawdzających umiejętności i wiedzę studentów.

Na początku zajęć mogą być przeprowadzane krótkie testy sprawdzające przygotowanie studentów do ćwiczeń.

Prowadzący zajęcia ma prawo obniżyć ocenę z pracy oddanej po terminie.


Metody dydaktyczne - słownik:

E-learning
Metody podające - anegdota
Metody podające - objaśnienie lub wyjaśnienie
Metody podające - odczyt
Metody podające - opowiadanie
Metody podające - prezentacja multimedialna
Metody podające - wykład informacyjny
Metody praktyczne - ćwiczenia przedmiotowe
Metody praktyczne - pokaz
Metody problemowe - metody aktywizujące - dyskusja dydaktyczna
Metody problemowe - metody aktywizujące - gry dydaktyczne (symulacyjne, decyzyjne, psychologiczne)
Metody problemowe - metody aktywizujące - metoda sytuacyjna
Metody problemowe - metody aktywizujące - seminarium
Metody problemowe - wykład konwersatoryjny
Metody problemowe - wykład problemowy

Metody dydaktyczne:

Wykład, ćwiczenia: analiza tekstu, praca w grupach, praca indywidualna, wycieczka (ćwiczenia terenowe)

Bilans punktów ECTS:

2 wykład zakończony egzaminem

2 zaliczenie ćwiczeń

1 praca semestralna + 1 praca kontrolna


Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

kulturoznawstwo - teksty kultury

Skrócony opis:

Celem kursu jest umożliwienie studentom rozumienie dawnej kultury europejskiej (do XVIII w.). Nacisk będzie położony na późne średniowiecze i epokę wczesnonowożytną. Poruszane będą takie zagadnienia, jak obraz wszechświata, narodziny kartografii, sposób życia, dawna literatura, sztuka i muzyka, periodyzacja literatury i sztuki europejskiej, wielokulturowość dawnej Europy i Rzeczypospolitej, religie w Europie wczesnonowożytnej.

Pełny opis:

Celem kursu jest umożliwienie studentom rozumienie dawnej kultury europejskiej (do XVIII w.). Nacisk będzie położony na późne średniowiecze i epokę wczesnonowożytną. Poruszane będą takie zagadnienia, jak obraz wszechświata, narodziny kartografii, sposób życia, dawna literatura, sztuka i muzyka, periodyzacja literatury i sztuki europejskiej, wielokulturowość dawnej Europy i Rzeczypospolitej, religie w Europie wczesnonowożytnej.

Tematy:

1. Mapowanie świata

2. Wczesnonowożytny wszechświat

3. Wielokulturowa Rzeczpospolita

4. Przemieszczanie się po państwie polsko-litewskim (podróż, drogi, noclegi, ciekawość świata, przyroda, krajobrazy, wygląd kraju, niebezpieczeństwa podróży)

5. Mieszkańcy Rzeczypospolitej (stany; profesje; męż-czyźni i kobiety)

6. Sposób życia (ubiór; jedzenie; zdrowie; higiena; odzież)

7. Religia i wiara (wielowyznaniowość; obrządki; kon-flikty wyznaniowe)

8. Rytuały przejścia (narodziny, ślub, pogrzeb)

9. Prawo i władza (ustrój; przepisy prawne; stosunek wobec prawa; przestrzeganie prawa; przestępstwa)

10. Pieniądz (waluta, ceny, dostępność dóbr, zarobki, koszty życia, siła nabywcza)

11. Porządkowanie świata (epistemologia; struktura świata; makrokosmos i mikrokosmos; wyobrażenia o wszechświecie)

12. Użycie pisma i języki pisma

13. Edukacja i wymiana informacji (książka, magazy-nowanie pamięci, biblioteki, drukarnie, poczta, czytel-nictwo, szkolnictwo parafialne i humanistyczne, jeszi-wy, edukacja kobiet)

14. Sztuka (malarstwo, rzeźba, architektura, ogrody, grafika)

15. Muzyka, teatr, balet, opera

16. Literatura popularna i elitarna

Literatura:

Literatura podstawowa

1. Władysław Adamczyk, Ceny w Warszawie w XVI i XVII wieku, Lwów 1938.

2. Juliusz A. Chróścicki, Pompa funebris. Z dziejów kultury staro-polskiej, Warszawa 1974.

3. Cudzoziemcy o Polsce. Relacje i opinie, t. 1, Wiek X–XVII, red. Jan Gintel, Kraków 1971.

4. Józef Długosz, Życie codzienne magnaterii polskiej w XVII w., Warszawa 1976.

5. Michel Foucault, Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycz-nych, przeł. Tadeusz Komendant, Gdańsk 2006.

6. David Fick, Żydzi i inni w siedemnastowiecznym Wilnie. Życie w dzielnicy, przeł. Jakub Niedźwiedź, „Terminus”, R. XI (2009), z. 1–2 (20–21), s. 43–84.

7. Czesław Hernas, Barok, Warszawa 1976.

8. Mariusz Karpowicz, Barok w Polsce, Warszawa 1988.

9. Mirosław Korolko, Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1998.

10. Stanisław Kryczyński, Tatarzy litewscy. Próba monografii histo-ryczno-etnograficznej, Warszawa 1938.

11. Marco Mostert, Forgery and Trust, w: Strategies of Writing. Studies on Text and Trust in the Middle Ages, red. Petra Schulte, Marco Mostert, Irene Van Renswoude, Turnhout 2008.

12. Chone Shmeruk, Historia literatury jidisz. Zarys, red. Monika Adamczyk-Garbowska, Eugenia Prokop-Janiec, Wrocław 2007.

13. Jadwiga Sokołowska, Dwie nieskończoności. Szkice o literaturze barokowej Europy, Warszawa 1978.

14. Karolina Targosz-Kretowa, Teatr dworski Władyslawa IV (1635–1648), Warszawa 1965.

15. Andrzej Trzciński, Marcin Wodziński, Cmentarz żydowski w Lesku. Cz. 1, Wiek XVI i XVII, Kraków 2002.

16. Henryk Wisner, Rzeczpospolita Wazów, [cz. 1], Czasy Zygmunta III i Władysława IV, Warszawa 2002.

Literatura uzupełniająca

A. Źródła

1. Jan Kochanowski, Dzieła polskie, oprac. Julian Krzyżanowski, Warszawa 1980.

2. Krótka kronika fundacyi karmelitanek bosych klasztoru św. Józefa w Wilnie, która stanęła w roku 1638, 18 Decembra, w: Klasztory karmelitanek bosych w Polsce, na Litwie i Rusi. Ich początek, rozwój i tułactwo w czasie rozruchów wojennych w XVII w., t. 1, Wilno, oprac. R. Kalinowski, Kraków 1900.

3. Wacław Potocki, Wiersze wybrane, BN I 19.

4. Jacek Pruszcz, Klejnoty stołecznego miasta Krakowa, Kraków 1745: http://www.sbc.org.pl/dlibra/docmetadata?id=5569

5. Mikołaj Krzysztof Radziwiłł „Sierotka”, Peregrynacyja do Ziemi Świętej

6. Mikołaj Sęp Szarzyński, Poezje, oprac. Janusz Gruchała, Kraków 1997 lub Poezje zebrane, wyd. Radosław Grześkowiak i Adam Karpiński, Warszawa 2001.

7. Piotr Skarga, Żywot św. Stanisława, w: Żywoty świętych Starego i Nowego Zakonu http://www.pbi.edu.pl/book_reader.php?p=43552&s=1

8. William Shakespeare, Burza, przeł. Stanisław Barańczak

9. Anna Stanisławska, Transakcyja albo Opisanie całego życia jed-nej sieroty przez żałosne treny od tejże samej pisane roku 1685, wyd. Piotr Borek, Kraków 2003.

10. Stanisław Samuel Szemiot, Diariusz peregrynacyi na różne miej-sca święte szczęśliwie odprawionej anno 1680, wyd. Mirosław Korolko, Zofia Olszewska, w: Ze starych rękopisów, Warszawa 1978.

11. Torquato Tasso, Gofred abo Jeruzalem wyzwolona, przeł. Piotr Kochanowski.

B. Opracowania

1. Anna B. Adamska, Średniowiecze na nowo odczytane. O bada-niach nad kulturą pisma, „Roczniki Historyczne” LXV, 1999.

2. Tadeusz Boruta, Szkoła patrzenia. Obrazowanie świąt kościel-nych w dziejach wielkich mistrzów, Kielce 2003.

3. Jan Burgers, Marco Mostert, O fałszerstwach dokumentów w średniowiecznej Holandii, przeł. A. Adamska, „Roczniki Historyczne”, R. LXIX (2003).

4. Juliusz A. Chrościcki, Sztuka i polityka. Funkcje propagandowe

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.