Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Kultura języka polskiego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WPl/tk/4 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Kultura języka polskiego
Jednostka: Wydział Polonistyki
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00 LUB 2.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Tomasz Jelonek, Maciej Markiewicz, Mariola Petryszak, Anna Piechnik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie
Efekty kształcenia:

Student zna:

- podstawowe pojęcia składające się na kulturę języka polskiego jako dyscyplinę humanistyczną oraz jako społeczną praktykę językową

- reguły poprawnej pisowni, wymowy, odmiany wyrazów i budowy zdań.

Student umie:

- rozpoznawać błędy i usterki językowe i diagnozować ich przyczyny

- znaleźć odpowiedź na problemy związane z kulturą języka w różnych typach literatury poprawnościowej.

Student:

- ma świadomość łączności kultury języka z szeroko pojętą kulturą

- umie dostosować język do sytuacji komunikacyjnej modyfikowanej przez szereg czynników socjolingwistycznych.


Forma i warunki zaliczenia:

Warunek dopuszczenia do zaliczenia – czynne uczestnictwo w zajęciach (dozwolone dwie nieobecności) i przygotowanie do zajęć

Forma zaliczenia: test pisany na zakończenie kursu

Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

kulturoznawstwo - teksty kultury

Pełny opis:

1. Podstawowe pojęcia: kultura, kultura języka, uzus językowy, norma językowa i jej kodyfikacja, poprawność językowa i jej kryteria

2. Rozpoznawanie błędów i usterek językowych oraz innowacji - na materiale przykładowym:

* fonetyka: wymowa grup spółgłoskowych i samogłosek nosowych, zasady akcentowania, zjawiska zachodzące w mniej starannej wymowie (upodobnienia i uproszczenia), regionalizmy fonetyczne

* fleksja: zasady odmiany rzeczownika, czasownika, zaimka, przymiotnika i liczebnika; odmiana imion i nazwisk oraz nazw geograficznych; odmiana skrótowców

* składnia: problem zgodności podmiotu i orzeczenia, imiesłowowe równoważniki zdań, szyk zdania; użycie liczebników, zaimków, przyimków i spójników; problemy stylistyczne

* słownictwo: mody językowe, zapożyczenia, tautologie i pleonazmy; poprawność frazeologiczna

* ortografia i interpunkcja: pisownia łączna i rozdzielna, pisownia wielkich liter, użycie łącznika i przecinka

Literatura:

Literatura podstawowa

M. Bugajski, Język w komunikowaniu, Warszawa 2006.

H. Jadacka, Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2007.

A. Markowski, Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Warszawa 2005.

E. Polański, Zasady pisowni i interpunkcji, Warszawa 2008.

J. Puzynina, O pojęciu kultury języka, "Poradnik Językowy" 1990, z. 3., s. 153-162.

B. Walczak, Przegląd kryteriów poprawności językowej, "Poradnik Językowy" 1995, z. 9-10, s. 1-6.

Słowniki:

M. Bańko (red.), Wielki słownik wyrazów obcych PWN, Warszawa 2005.

S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1-5, W-Ż, Warszawa 2003 (lub inne wydanie).

W. Lubaś, S. Urbańczyk, Podręczny słownik poprawnej wymowy polskiej, wyd. II, Kraków-Katowice 1993.

A. Markowski, Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa 2007 (lub inne wydanie).

J. Podracki (red.), Słownik interpunkcyjny języka polskiego, Warszawa 1998.

E. Polański (red.), Wielki słownik ortograficzny PWN wraz z zasadami pisowni i interpunkcji, Warszawa 2016.

Fonetyka:

B. Dunaj, Zasady poprawnej wymowy polskiej, "Język Polski" LXXXVI, 2006, z. 3, s. 161-172.

J. Tambor, Fonetyka i fonologia języka polskiego. Ćwiczenia, Warszawa 2007.

Fleksja:

H. Kurek, "Spotkajmy się pod wawel", czyli o przemianach polskiej fleksji nominalnej, [w:] Symbolae grammaticae in honorem Boguslai Dunaj, pod red. R. Przybylskiej, J. Kąsia i K. Sikory, Kraków 2010, s. 379-385.

M. Kucała, Formy dopełniacza w bierniku liczby pojedynczej rzeczowników męskich nieżywotnych, [w:] W służbie nauce i szkole. Księga pamiątkowa poświęcona Profesorowi Doktorowi Zenonowi Klemensiewiczowi, Warszawa 1970, s. 117-125..

H. Satkiewicz, Ach te liczebniki... Zakres użycia, odmiana i składnia rzeczowników zbiorowych, "Poradnik Językowy" 1997, z. 2, s. 74-75.

Leksyka, frazeologia:

S. Bąba, Innowacje frazeologiczne - analiza, kryteria oceny, "Poradnik Językowy" 1995, z. 4.

Ortografia i interpunkcja:

Z. Saloni, O sytuacji w polskiej ortografii, "Poradnik Językowy" 1998, z. 4-5.

Uchwały ortograficzne Rady Języka Polskiego, http://www.rjp.pan.pl

Literatura uzupełniająca

J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, Lublin 2001.

M. Madejowa, Zasady współczesnej wymowy polskiej (w zakresie samogłosek nosowych i grup spółgłoskowych) oraz ich przydatność w praktyce szkolnej, "Język Polski", 1992, z. 2-3.

J. Zieniukowa, Liczebniki polskie - wyrazy kłopotliwe, "Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej" XXIV, 1987, s.101-113.

D. Wesołowska, Nowomowa koniecznie potrzebna, "Język Polski" LXXXVI, 1996, z. 4-5.

J. Kowalikowa, O wulgaryzmach w świadomości językowej młodzieży, "Poradnik Językowy" 2008, z. 2., s. 3-16.

D. Wesołowska, Kanał i nitka - studia neosemantyczne, "Język Polski" LV, 1975, z. 3.

J. Godyń, Stan świadomości interpunkcji a praktyka przestankowania w publikacjach naukowych, [w:] Mowa rozświetlona myślą. Świadomość normatywno-stylistyczna współczesnych Polaków, pod red. J. Miodka, Wrocław, s. 208-221.

"Nie" z imiesłowami, "Poradnik Językowy" 1997, z. 10, s, 79-85.

M. Rak, K. Sikora, Nowe tendencje w interpunkcji - przecinek (na materiale internetowym), "Język Polski" 2011, z.2-3.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.