Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia nauk politycznych w Polsce i na świecie

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WSM.INP-PDL-144 Kod Erasmus / ISCED: 14.1 / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie
Nazwa przedmiotu: Historia nauk politycznych w Polsce i na świecie
Jednostka: Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych
Grupy: Zajęcia fakultatywne (do wyboru) dla I roku studiów I stopnia, stacjonarne (POLITOLOGIA)
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (zakończony)

Okres: 2021-02-25 - 2021-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 35 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Dariusz Stolicki
Prowadzący grup: Dariusz Stolicki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Efekty kształcenia:

EK1: Posiada wiedzę o genezie i rozwoju nauk politycznych w Polsce i wybranych krajach europejskich [K_W01+++] [K_W07+]

EK2: Rozumie rozwój nauk politycznych w Polsce od XVI do XX wieku [K_W01+] [K_W07++]

EK3: Zna katedry uniwersyteckie i szkoły nauk politycznych na ziemiach Polskich od XIX do XX wieku [K_W01++] [K_W07+]

EK4: Zna normy prawne będące podstawą funkcjonowania szkół nauk politycznych w Polsce w XX wieku [K_W08+]

EK5: Potrafi interpretować rozwój poszczególnych szkół nauk politycznych w Polsce [K_ U01+]

Wymagania wstępne:

wiedza z zakresu historii Polski i powszechnej oraz z historii doktryn politycznych i prawnych

Forma i warunki zaliczenia:

collocquium zaliczeniowe: 3 pytania opisowe, 1 godz. lub

praca zaliczeniowa: ok. 15 stron znormalizowanego tekstu spełniającego wymogi warsztatowe pracy naukowej


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

collocquium zaliczeniowe lub napisanie pracy zaliczeniowej

Metody dydaktyczne:

wykład

Bilans punktów ECTS:

3 punkty ECTS


Godziny kontaktowe:

- wykład: 30 godz.


Praca własna studenta:

- przygotowanie do collocquium zaliczeniowego lub napisanie pracy zaliczeniowej 60 godz.


Łącznie: 90 godz.

Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk:

brak

Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20 lub później:

politologia, rok 1

Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest ukazanie historii nauk politycznych w Polsce na tle porównawczym z uwzględnieniem ewolucji tej dyscypliny od refleksji filozoficznej do zinstytucjonalizowanej wiedzy naukowej.

Pełny opis:

Celem wykładu jest ukazanie historii dyscypliny, jaką jest nauka o polityce (nauki polityczne). Przedstawiona będzie tu jej ewolucja od czasów, gdy stanowiła ona część refleksji o charakterze filozoficzno-moralnym. Podjęta zostanie próba przybliżenia podstawowych pojęć politologicznych od starożytności do epoki oświecenia, z uwzględnieniem ówczesnego stanu wiedzy o świecie i głoszonych wówczas "prawd naukowych".

Wykład ma także na pokazać proces instytucjonalizacji nauk politycznych oraz implementacji wypracowanych na gruncie filozofii koncepcji i aparatu badawczego do nauki mającej charakter uniwersytecki. Za przykład posłuży myśl polityczna polskiego fizjokratyzmu, który z ruchu o charakterze doktrynalnym stał się częścią oficjalnej wiedzy naukowej, głoszonej ex cathedra początkowo w ramach wykładów z filozofii, a następnie prawa.

Związki pomiędzy szeroko pojętymi naukami prawnymi a naukami politycznymi w początkach XIX w. stawały się coraz silniejsze, co znalazło instytucjonalny wyraz w działalności katedr umiejętności politycznych będących częścią wydziałów prawa. Omówione zostaną dzieje Katedry Umiejętności Politycznych na Wydziale Prawa UJ, a także paralelnie losy ośrodka warszawskiego, począwszy od założonej w 1808 r. Szkoły Prawa Księstwa Warszawskiego. Przedstawione zostaną sylwetki prawników-politologów, takich jak Antoni Białecki, Julian Dunajewski czy Franciszek Ksawery Kasparek, którzy w epoce zaborów tworzyli zręby polskich nauk politycznych.

Galicja z ośrodkami krakowskim i lwowskim stała się w początkach XX w. kolebką nowoczesnych i autonomicznych nauk politycznych. Tu zrodziła się idea szkół nauk politycznych, którą rozwijał profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Michał Rostworowski. Dzieje i dokonania dwóch szkół - Polskiej Szkoły Nauk Politycznych (1911-1914) oraz jej kontynuatorki Szkoły Nauk Politycznych UJ (1920-1949) zostaną szczegółowo omówione na tle porównawczym, z uwzględnieniem innych ośrodków krajowych - warszawskiego, łódzkiego, lwowskiego, wileńskiego i poznańskiego, a także szkół zachodnioeuropejskich, w tym przede wszystkim stanowiącej wzór dla większości tego typu instytucji w II Rzeczypospolitej paryskiej École Libre des Sciences Politiques.

Po drugiej wojnie światowej nastąpiło "wygaszanie" niezależnych nauk politycznych i kres instytucji działających w międzywojniu. Pokazany zostanie proces standaryzacji nauk politycznych w ramach Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych (PTNP) i w wymiarze międzynarodowym w pracach Międzynarodwoego Towarzystwa Nauk Politycznych (International Political Science Associacion, IPSA). Wykład zakończy historia istnienia Instytutu Nauk Politycznych UJ (od 1969 roku) ukazana na tle innych krajowych ośrodków naukowych.

Literatura:

Borowiec P., Krauz-Mozer B., Ścigaj P., Kim jesteś politologu? t. 1-2, Kraków 2011-2012

Ehrlich L., Wstęp do nauki o stosunkach międzynarodowych, „Biblioteka Szkoły Nauk Politycznych UJ” t. I, Kraków 1947.

Ehrlich L., Langrod J.S., Zarys historii nauki prawa narodów, politycznego i administraycjnego w Polsce, Kraków 1949.

Kasparek F., O nauce umiejętności politycznych, Lwów 1876.

Mohl R., Encyklopedia Umiejętności Politycznych, Warszawa 1864 (reprint Warszawa 2003).

Olszewski E., Puka A., Studia politologiczne w Polsce, „Polityka i Społeczeństwo” 2004, Nr 1.

Puchalski J., Z dziejów nauk politycznych w Polsce, „Studia Nauk Politycznych” 1981, Nr 3.

Rostworowski M., Wolna Szkoła Nauk Politycznych w Paryżu, Kraków 1892.

Włodarski B., Jeden cel – dwie drogi. O recepcji wzorców francuskich na przykładzie krakowskiej i warszawskiej szkoły nauk politycznych od czasów zaborów do 1939 r. „Politeja” nr 36/2015, ss. 275-298.

Włodarski B., Problematyka anglosaska w wykładach Szkoły Nauk Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego [w:] Zięba A. (red.) Konstytucjonalizm w państwach anglosaskich, Kraków 2013, ss. 27-48.

Włodarski B., Przemiany polityczne i ustrojowe Niemiec nazistowskich w wykładach Szkoły Nauk Politycznych UJ 1920-1939, [w:] A. Citkowska-Kimla, M. Kiwior-Filo, Szlachta B. ( red.), Doktryny- Historia-Władza. Księga dedykowana prof. Wiesławowi Kozubowi-Ciembroniewiczowi z okazji czterdziestolecia pracy naukowej, Kraków 2009, ss. 407-422.

Włodarski B., Szkoła Nauk Politycznych w latach 1946-1949. Tradycja i nowoczesność, [w:] B. Szlachta (red.) Myśl i polityka. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Jackowi Marii Majchrowskiemu, t. 3, Kraków 2011, ss. 339-348.

Włodarski B., Szkoła Nauk Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego 1920-1949, Kraków 2015, Societas, 76, s. 349.

Zięba A., Miejsce i rola Profesora Michała Rostworowskiego w rozwoju nauk politycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, „Politeja”, 2012, nr 1.

Zięba A., Od Katedry Umiejętności Politycznych do Instytutu Nauk Politycznych UJ. Z dziejów uniwersyteckiej politologii [w:] Szlachta B. (red.) Myśl i polityka. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Jackowi Marii Majchrowskiemu, t. III.

Zięba A., Problematyka konstytucjonalizmu w programach studiów politycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim, „Politeja”, 2012, nr 3.

Złota Księga Wydziału Prawa i Administracji, red. J. Stelmach, W. Uruszczak, Kraków 2000.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.