Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia polityczna Europy po 1945 r.

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WSM.INP-SDL-58 Kod Erasmus / ISCED: 14.6 / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie
Nazwa przedmiotu: Historia polityczna Europy po 1945 r.
Jednostka: Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych
Grupy: Zajęcia obligatoryjne dla III roku studiów I stopnia, stacjonarne ( stosunki międzynarodowe)
Punkty ECTS i inne: 4.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 62 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Kastory
Prowadzący grup: Agnieszka Kastory
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Efekty kształcenia:

Student po kursie powinien posiadać rozszerzoną wiedzę dotyczącą czynników kształtujących powojenne dzieje Europy: ekonomicznych, etnicznych, religijnych, ustrojowych, międzynarodowych. Powinien wskazać zróżnicowanie w procesie demokratyzacji państw europejskich w okresie powojennym oraz czynniki przyspieszające i opóźniające ten proces. Powinien umieć wskazać wpływ czynników globalnych, w tym zimnowojennych na rozwój stosunków międzynarodowych w Europie.

Student powinien umieć wskazać zachodzące procesy i ukazać je w formie ciągów chronologicznych lub tematycznych, wykazywać związki przyczynowo-skutkowe, także w odniesieniu do współcześnie zachodzących zjawisk w Europie.

Wymagania wstępne:

nie ma

Forma i warunki zaliczenia:

Przedmiot kończy się egzaminem ustnym. Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest przeczytanie dwóch lektur. Egzamin można zdać w jednym z trzech terminów: dwa w sesji letniej i w jeden w sesji poprawkowej. Terminy te zgłaszane są w sekretariacie zgodnie z wyznaczonym harmonogramem.

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Na ocenę z egzaminu składają się dwie cząstkowe. Pierwsza stanowi ocenę opanowania materiału z zakresu wybranych lektur, umiejętności jego zaprezentowania i wyjaśnienia opisywanych zjawisk w ich złożoności. Druga ocena dotyczy opanowania materiału będącego przedmiotem modułu, zrozumienia prezentowanych na nim zagadnień i umiejętności ustnego zaprezentowania wskazanego zagadnienia.

Metody dydaktyczne - słownik:

Metody podające - objaśnienie lub wyjaśnienie
Metody podające - opowiadanie
Metody podające - pogadanka
Metody podające - wykład informacyjny

Metody dydaktyczne:

Wykład – metody podające z użyciem materiałów pomocniczych: map, wykresów, danych statystycznych.

Bilans punktów ECTS:

4 punkty, w tym:

godziny kontaktowe: wykład 30 godzin;

samodzielne opracowanie lektur 30 godzin;

samodzielne przygotowanie do egzaminu 60 godzin;

razem 120 godzin.


Wymiar, zasady i forma odbywania praktyk:

nie ma

Skrócony opis:

Przedmiot obejmuje: ewolucję systemu politycznego IV i V Republiki Francuskiej, Włoch, RFN, NRD i zjednoczonych Niemiec, Wielkiej Brytanii, oraz Irlandii; likwidację systemów autorytarnych w Hiszpanii i Portugalii oraz ich demokratyzację; konflikt flamandzko-waloński i proces federalizacji Belgii; neutralizację Austrii i austriackiego modelu państwa neutralnego, przykład państwa opiekuńczego na przykładzie Szwecji; systemy totalitarne Europy Środkowej i ich rozkład na przykładzie Czechosłowacji i Rumunii; szczególny przypadek Finlandii w okresie zimnej wojny; proces pojednania francusko-niemieckiego; likwidacja regionalnych źródeł konfliktów.

Pełny opis:

Historia polityczna Europy po 1945 roku plan wykładów

Studia stacjonarne

1. Francja w okresie istnienia IV Republiki

- powstanie IV Republiki;

- słabości IV Republiki, rola tzw. „trzeciej siły”;

- kryzys algierski i dojście do władzy gen. Charles’a de Gaulle’a.

2. V Republika we Francji

- charakterystyka prezydentury gen. de Gaulle’a;

- rok 1968, reforma partycypacji i odejście de Gaulle’a;

- ewolucja systemu V Republiki ze szczególnym uwzględnieniem reform w okresie prezydentury François Mitteranda;

- najważniejsze problemy współczesnej Francji.

3. Powstanie dwóch państw niemieckich

- emancypacja Republiki Federalnej Niemiec w latach 1945-1955;

- wasalizacja Niemieckiej Republiki Demokratycznej;

-problem Berlina;

- uregulowanie statusu Zagłębia Saary.

4. Zjednoczenie Niemiec

- Republika Federalna Niemiec po odejściu Konrada Adenauera;

- polityka wschodnia Niemiec;

- era Gorbaczowa i narastające problemy NRD;

- proces zjednoczenia Niemiec.

5. "Demokracja zablokowana" we Włoszech po drugiej wojnie światowej; przeobrażenia włoskiej sceny politycznej w latach 90., "druga republika " we Włoszech; modernizacja Włoch po drugiej wojnie światowej.

5. Wielka Brytania po drugiej wojnie światowej

- reformy Partii Pracy po drugiej wojnie światowej;

- okres rządów Margaret Thatcher;

- reformy Tony’ego Blaire’a.

6. Republika Irlandii i Irlandia Północna po drugiej wojnie

- powstanie Republiki Irlandii;

- status Irlandii Północnej;

- wojna domowa i proces pokojowy w Irlandii Północnej;

- porozumienie wielkopiątkowe i jego następstwa.

7. Demokratyzacja Hiszpanii

- charakterystyka państwa frankistowskiego;

- demokratyzacja Hiszpanii po śmierci gen. Francisco Franco;

- problem separatyzmu baskijskiego i katalońskiego.

8. Demokratyzacja Portugalii

- charakterystyka Nowego Państwa;

- rewolucja goździkowa i jej następstwa.

9. Problem federalizacji Belgii

- konflikt flamandzko-waloński;

- proces tworzenia regionów i wspólnot;

- funkcjonowanie systemu politycznego Belgii.

10. Państwa skandynawskie

- charakterystyka państwa opiekuńczego w Szwecji;

- wybrane problemy Danii i Norwegii.

11. Neutralizacja Austrii

- status Austrii po zakończeniu wojny;

- negocjacje w sprawie podpisania traktatu państwowego;

- austriacki model państwa neutralnego.

12. Specyfika Finlandii

- trudności Finlandii po drugiej wojnie światowej;

- proces finlandyzacji.

13. Czechosłowacja po drugiej wojnie światowej

- Czechosłowacja po drugiej wojnie światowej;

- komunistyczny zamach w 1948 r.;

- sytuacja Słowaków w państwie czechosłowackim;

- praska wiosna;

14. Rozpad Czechosłowacji

- narodziny opozycji demokratycznej;

- wpływ pieriestrojki na sytuację w Czechosłowacji;

- aksamitna rewolucja;

- proces rozpadu państwa, powstanie Czech i Słowacji.

15. Rumunia po drugiej wojnie światowej

- proces komunizacji kraju;

- droga do koncesjonowanej niezależności;

- dyktatura Nicolae Ceausescu i jej upadek.

Literatura:

Spis lektur do przedmiotu: Historia polityczna Europy po 1945 roku

Podręczniki

Antoni Czubiński Europa XX wieku, Poznań 2002,

Jerzy Krasuski Jerzy, Europa Zachodnia: dzieje polityczne 1945-1993

Warszawa 1995

J. Robert Wegs, Robert ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008

Pamiętniki

Adenauer Konrad, Wspomnienia, ABC Future, Warszawa 2000

de Gaulle Charles, Pamiętniki nadziei. Odnowa 1958-1962. Wysiłek 1962..., Warszawa 1974

Herwarth Hans von, Od Adenauera do Brandta. Wspomnienia, Bellona, Warszawa 1995

Kohl Helmut, Pragnąłem jedności Niemiec, Politeja, Warszawa 1999

Kornai János, Siła idei. Zapiski z intelektualnej podróży, Wydawnictwo Naukowe

Scholar, Warszawa 2008

Monnet Jean, Wspomnienia, Warszawa 2015.

Teltschik H. 329 dni. Zjednoczenie Niemiec w zapiskach doradcy kanclerza,

Panda, warszawa 1992

Monografie państw

Balicki J., Bogucka Maria, Historia Holandii, Wrocław 1989

Gierowski Józef Andrzej, Historia Włoch, Wrocław 1986

Grzybowski Stanisław, Historia Irlandii, Wrocław 1998

Łaptos Józef, Historia Belgii, Wrocław 1995

Zins Henryk, Historia Anglii, Wrocław 1979

Bereza-Jarociński A. Zarys dziejów Norwegii, PWN, Warszawa 1991

Brzeziński Andrzej M., Grecja, Warszawa 2002

Chojnowski Andrzej, Bruski Jacek, Ukraina, Warszawa 2007

Czekalski Tadeusz, Albania, Warszawa 2003

Cziomer Erhard, Historia Niemiec 1945-1991. Zarys rozwoju problemu

niemieckiego od podziału do jedności, ZN UJ, Prace z Nauk Politycznych, z. 47, Kraków 1992

Cziomer Erhard, Historia Niemiec współczesnych 1945-2005, Neriton, Warszawa

2006

Cziomer Erhard, Zarys historii Niemiec powojennych 1945-1995, WN PWN

Warszawa-Kraków 1997

Gola Barbara, Ryszka Franciszek, Hiszpania, Wydawnictwo TRIO, Warszawa

1999

Jussila Osmo, Hentilä Seppo, Nevakivi Juho, Historia polityczna Finlandii 1809

-1999, Universitas, Kraków 2001

Kochanowski Jerzy, Węgry, Warszawa 1997

Kołodziejczyk Dariusz, Turcja, Warszawa 2000

Kozeński J. Austria 1918-1968. Dzieje społeczne i polityczne, Poznań 1970

Krasuski Jerzy, Historia Niemiec, Ossolineum, Wrocław 1998

Krasuski Jerzy, Historia RFN, Warszawa 1981

Lewandowski Jan, Estonia, Warszawa 2001

Marques Antonio-Henrique de Oliveira, Historia Portugalii, t. II, PWN, Warszawa

1988

Mironowicz Eugeniusz, Białoruś, Warszawa 1999

Walkiewicz Wiesław, Jugosławia, Warszawa 2000

Willaume Małgorzata, Rumunia, Warszawa 2004

Wituch Tomasz, Historia Portugalii w XX wieku, Wyższa Szkoła Humanistyczna,

Pułtusk 2000

Biografie i biografie polityczne

Bilik A., Charles de Gaulle czyli mit współczesny, Warszawa 1990

Łakomy Henryk. François Mitterrand. Biografia polityczna, Wydawnictwo

Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2006

Gerhard J., Charles de Gaulle, t. I-II, Warszawa 1972

Hall Aleksander, Charles de Gaulle, Iskry, Warszawa 2002

Hassner Sebastian, Churchill, Wyd. Świat Książki, Warszawa 2003

Kastory Andrzej, Winston Churchill, Ossolineum, Wrocław 2004

Harris Kenneth, Thatcher, Wyd. Łódzkie, Łódź 1992

Kruk Aleksandra, Hans Dietrich Genscher w polityce wewnętrznej i zagranicznej

RFN w latach 1969-1992

Łukaszewski Jerzy, Cel Europa, Dziewięć esejów o budowniczych jedności

europejskiej wyd. Noir sur Blanc, Warszawa 2002

Pięciak Wojciech, Kanclerz obojga Niemiec Helmut Kohl – szkic do portretu,

Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa 1999

Williams Charles, Charles de Gaulle. Ostatni wielki Francuz, Amber, Warszawa

1997

Opracowania i prace zbiorowe

Andrzejewski Piotr, Neutralność w polityce zagranicznej Danii i Szwecji, PWN,

Warszawa 1988

Bachrynowski Szymon, Od konfrontacji do koncyliacji. Historia irlandzkiej partii

Sinn Fein, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu, Kalisz 2010.

Bednarczyk Bogusława, Labour Party. Od tradeunionizmu do wilsonizmu.

Dylematy polityczne, społeczne i ideologiczne, Wyd. UJ, Kraków 1995

Bernatowicz-Bierut Grażyna, Polityka zagraniczna i wewnętrzna Portugalii po II

wojnie światowej 1945-1980, PISM, Warszawa, 1982

Bielecki J., Co to jest gaullizm, Warszawa 1970

Bojenko-Izdebska Ewa, Przemiany w Niemczech Wschodnich 1989-2010.

Polityczne aspekty transformacji, Księgarnia Akademicka, Kraków 2011

Coker Christopher, Konserwatyści i ich polityka w latach 80. w Wielkiej Brytanii,

Londyn 1990

Czarkowska Ewa, Interwencja Związku Radzieckiego na Węgrzech w 1956 roku,

Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2007

Czarny Ryszard Michał, Szwecja w Unii Europejskiej: studium polityczno

-prawne, Wyższa Szkoła Ubezpieczeń, Kielce 2003

Cziomer Erhard, Polityka zagraniczna RFN, Uwarunkowania, cele – mechanizm

decyzyjny, PWN, Warszawa 1997

Domejko-Kozera Patrycja, Polityka zagraniczna Hiszpanii w okresie rządów

Felipe Gonzaleza (1982-1996), Wydawnictwo Semper, Warszawa 2011

Droga Niemców do ponownego zjednoczenia państwa, red. Antoni Czubiński,

Wyd. Naukowe UAM, Poznań 1991

Dziak W., Albania pomiędzy Belgradem, Moskwą i Pekinem, Warszawa 1991

Fejtö Franşois, Europa wschodnia po śmierci Stalina, Wrocław 1989

Fejtö Franşois, Fischer W., Praski zamach stanu 1948, Warszawa 1990

Gelberg Ludwik, Niemcy po II wojnie światowej. Refleksje o sytuacji prawnej,

Ossolineum, Wrocław 1971

Hall Aleksander, Naród i państwo w myśli politycznej Charlesa de Gaulle’a,

Neriton, Warszawa 2005

Jackowicz Jerzy, Bułgaria - od rządów komunistycznych do demokracji

parlamentarnej 1988-1991, Warszawa 1992

Jackowicz Jerzy, Partie opozycyjne w Bułgarii 1944-1948, Warszawa 1997

Jackowicz Jerzy, Polityka zagraniczna współczesnej Bułgarii, PISM, Warszawa

1995

Jakubiak Łukasz, Koabitacja w systemie V Republiki Francuskiej, Kraków 2010.

Janus Joanna, Polska i Czechosłowacja wobec planu Marshalla, Wyd. Naukowe

Akademii Pedagogicznej, Kraków 2001

Kamiński Marek K., Polska i Czechosłowacja w polityce Stanów Zjednoczonych i

Wielkiej Brytanii 1945-1948, IH PAN Warszawa 1991

Kamiński Marek K., Polsko-czechosłowackie stosunki polityczne 1945-1948,

PWN Warszawa 1990

Kastory Andrzej, Pokój z Rumunią, Bułgarią i Węgrami w polityce wielkich

mocarstw (1944-1947), Rzeszów 1981

Kastory Andrzej, Rewanż za Monachium. Z dziejów czechosłowackiej polityki

wobec sąsiadów w latach 1945-1947, Kraków 1996

Kik Kazimierz, Od republiki do monarchii. Hiszpańska lewica w walce o

demokrację 1939-1986, PWN, Warszawa 1990

Kilar Roman, Francuski Front Narodowy, Wyd. UJ, Kraków 2001

Koryn Andrzej, Rumunia w polityce wielkich mocarstw 1944-1947, Ossolineum,

Wrocław 1983

Kozeński Jerzy, Austria 1918 - 1968. Dzieje społeczne i polityczne, Inst. Zach.,

Poznań 1970.

Krasuski Jerzy, Germańsko-romańska Europa Zachodnia po II wojnie światowej, Toruń 2008.

Krasuski Jerzy, Niemiecka Republika Federalna w NATO i EWG 1955-1970, Inst. Zach., Poznań 1972

Krasuski Jerzy, Podział Niemiec . NRD i RFN w latach 1949-1955, Poznań 1969

Łabno-Jabłońska Anna, Od rządów autorytarnych do demokracji parlamentarnej.

Rewolucja portugalska 1974-1976, Uniwersytet Śląski Katowice 1989

Mählert Ulrich, Krótka historia NRD, Wydawnictwo Uniwersytetu

Wrocławskiego, Wrocław 2007

Myśliwiec Małgorzata, Katalonia na drodze do niepodległości?, Wyższa Szkoła

Ekonomii i Administracji, Bytom 2006.

Polska-Niemcy 1945-2007. Od konfrontacji do współpracy i partnerstwa w Europie. Studia i dokumenty, pod redakcją Witolda M. Góralskiego, Warszawa 2007.

Popławski Dariusz, Austriacka polityka neutralności 1955-1995, Warszawa 1995

Popławski Dariusz, Szwajcarska polityka bezpieczeństwa, Warszawa 2007

Porębski Andrzej, Wielokulturowość Szwajcarii na rozdrożu, Wyd. UJ, Kraków

2009

Powszechna historia gospodarcza 1918-1991 red. W. Morawski, Katedra Historii

Gospodarczej i Społecznej Szkoły Głównej handlowej, Floks, Warszawa 1994

Rose N., Winston Churchill. Życie pod prąd, Amber Warszawa 1996

Rutyna Zofia, Jugosławia na arenie międzynarodowej1943-1948, Książka i

Wiedza, Warszawa 1981

Sowińska-Krupka A., Koryn Andrzej, Geneza Rumuńskiej Republiki Ludowej,

Warszawa 1987

Stawowy-Kawka Irena, Macedonia w polityce państw bałkańskich w XX wieku,

Kraków 1993

Stehle Hansjakob, Tajna dyplomacja Watykanu. Papiestwo wobec komunizmu

(1917-1991), REAL PRESS, Warszawa 1993

Aleksander Stępniak, Polityka pojednania generała Franco po wojnie domowej w Hiszpanii, Łomianki 2016.

Strzelczyk Joanna, Ucieczka ze Wschodu, Rosja w polskiej polityce 1989-1993,

Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2002

Szymczyk T., Jugosławia-państwo federacyjne, Łódź 1992

Ślufińska Monika, Radykałowie francuscy – koncepcje i działalność polityczna,

Kraków 2012

Teltschik H., 329 dni. Zjednoczenie Niemiec w zapiskach doradcy kanclerza,

Panda Warszawa 1992

Waldenberg Marek, Narody zależne i mniejszości narodowe w Europie Środkowo

-Wschodniej, Warszawa 2000

Waldenberg Marek, Rozbicie Jugosławii, od separacji Słowenii do wojny

kosowskiej, Warszawa 2003

Węc Janusz Józef, CDU/CSU wobec polityki Niemieckiej Republiki Federalnej w

latach1949-1969, Kraków 2000

Węc Janusz Józef, FDP: 1969-1982, Poznań 1990

Zacharias Michał, Jerzy, Komunizm. Federacja. Nacjonalizmy. System władzy

w Jugosławii 1943-1991. Powstanie, przekształcenia, rozkład, Neriton, Warszawa 2004

Znamierowska-Rakk E., Rozwój stosunków Bułgarii z Grecją i Turcją po II

Wojnie światowej, Instytut Krajów Socjalistycznych, Wrocław Ossolineum 1979

Znamierowska-Rakk E., Sprawa Tracji Zachodniej w polityce bułgarskiej (1919

-1947), Warszawa 1991

Artykuły naukowe

Bankowicz Marek, Faszyzm po faszyzmie. Włoski Ruch Społeczny (MSI) na

scenie politycznej powojennych Włoch, „Politeja”, nr 1/2006, ss. 52-65.

Barcz Jan, Podstawy prawne stosunków Polski ze zjednoczonymi Niemcami, [w:] Polska-Niemcy 1945-2007. Od konfrontacji do współpracy i partnerstwa w Europie. Studia i dokumenty, pod redakcją Witolda M. Góralskiego, Warszawa 2007, ss. 113-158.

Błaszkowska Agata, Muzułmanie a państwo i jego struktury w Wielkiej Brytanii,

„Politeja”, nr 1/2006, ss. 445-461

Bojenko-Izdebska Ewa, Wybory w RFN w 2005 roku, wybrane zagadnienia

ustrojowo-polityczne, „Politeja” nr 1/2006, ss. 66-84;

Czapiewski Tomasz, Między niepodległością a Unią Europejską. O paradoksach postawy Szkockiej Partii Narodowej wobec Brexitu, „Politeja” nr 46, 1/2017

Hernaiz Marko, konstytucyjne podstawy hiszpańskiego systemu wspólnot

autonomicznych, „Politeja”, nr 1/2008, ss. 65-84

Jakubiak Łukasz, Kohabitacja we Francji – uwarunkowania ustrojowe i praktyka

funkcjonowania, „Politeja”, nr 1/2006, ss. 416-429

Kopyś Tadeusz, Fenomen szkockiego nacjonalizmu, „Politeja” nr 1/2008, ss. 185

-198

Kułakowska Małgorzata, Kwestia migracji w kampanii referendalnej dotyczącej brytyjskiego członkostwa w Unii Europejskiej, „Politeja” nr 46, 1/2017

Liszczyk Dorota, Francuska debata nad projektem Europejskiej Wspólnoty

Obronnej (1950-1954). Największy spór ideologiczno-polityczny od czasów Dreyfusa?, „Politeja”, nr 1/2008, ss. 269-286

Łaptos Józef, Kryzys tożsamości narodowej Belgów. Przyczyny, przejawy,

konsekwencje, [w:] Państwa europejskie na drodze do niepodległości (w

drugiej połowie XIX i XX wieku). Studia ofiarowane Profesorowi

Marianowi Zgórniakowi pod redakcją Ireny Stawowy-Kawki i Wojciecha

Rojka, Kraków 2003, ss. 347-362

Reeves Christofer, The International Dimension to the Northern Ireland Peace

Proces, „Politeja”, nr 1/2006, ss. 66-84

Zuba Krzysztof, Rywalizacja międzypartyjna i wewnątrzpartyjna w kampanii referendum europejskiego w Wielkiej Brytanii z 2016 r., „Politeja” nr 46, 1/2017.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.