Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Reprezentacja języka w mózgu i umyśle

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WZ.KLK-RJMU Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Reprezentacja języka w mózgu i umyśle
Jednostka: Katedra Lingwistyki Komputerowej
Grupy: Przedmioty dla programu WZKS-0123-2SO
stacjonarne II stopnia, rok 2, sem. zimowy, obowiązkowy
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Izabela Gatkowska
Prowadzący grup: Izabela Gatkowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Efekty kształcenia:

Wiedza:

– student zna podstawy procesu przetwarzania i organizacji informacji w umyśle w oparciu o aktywny ludzki mózg (K_W10++)

– uświadamia sobie dynamikę procesów oraz poznaje czynniki, które mają wpływ na ową dynamikę (K_W10++)


Umiejętności:

– student potrafi zastosować wiedzę o funkcjonowaniu umysłu przy projektowaniu interfejsu użytkownika (K_U11+, K_U12+)

– potrafi przygotować i przeprowadzić eksperyment psycholingwistyczny oraz umie dokonać analizy wyników (K_U17+, K_U18+)



Kompetencje społeczne:

– student rozumie potrzebę ustawicznego poszerzania wiedzy i umiejętności (K_K04+)


Wymagania wstępne:

Wiedza o strukturze języka na poziomie określonym przez efekty kształcenia dla studiów pierwszego stopnia.


Forma i warunki zaliczenia:

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest:

– przygotowanie i przedstawienie prezentacji

– przygotowanie i przeprowadzenie eksperymentu

– aktywny udział w ćwiczeniach.

Zdanie egzaminu ustnego.


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

– ocena treści i sposobu przeprowadzenia prezentacji;

– ocena treści i sposobu przeprowadzenia eksperymentu;

– pytania egzaminacyjne.

Metody dydaktyczne:

Wykład z zastosowaniem multimediów.

Na ćwiczeniach:

– student przedstawia prezentację na zadany temat wybranych zagadnień relacji umysł – język;

– student przeprowadza eksperyment lingwistyczny, w którym uczestniczy grupa ćwiczeniowa;

– zespołowa analiza wyników eksperymentu.


Bilans punktów ECTS:

Udział w wykładach i ćwiczeniach: 60 godz.

Przygotowanie prezentacji: 25 godz.

Przygotowanie eksperymentu: 20 godz.

Przygotowanie do egzaminu: 25 godz.

Łączny nakład pracy studenta: 130 godz., co odpowiada 5 pkt ECTS


Pełny opis:

Język jako system symboliczny.

Specyfika języka naturalnego; funkcje języka naturalnego.

Badanie języka: podejście (metody) lingwistyczne, podejście (metody) psycholingwistyczne, podejście filozoficzne, podejście kognitywne (neuronauka, informatyka – automatyczna analiza lingwistyczna).

Proces mówienia i rozumienia:

Neurofizjologiczne uwarunkowania języka: produkcja mowy – ośrodki w mózgu; narządy artykulacyjne – ich rola w tworzeniu mowy; percepcja słuchowa ze szczególnym uwzględnieniem percepcji mowy – narząd słuchu, ośrodki rozumienia mowy w mózgu; elementy prozodyczne mowy i ich rola w percepcji słuchowej; rola percepcji wzrokowej (efekt McGurca), rola uwagi ( w tym eksperymenty), przetwarzanie wstępujące, przetwarzanie zstępujące, rola czasu w procesie przetwarzania mowy – koncepcja E. Poppela, praktyczne wnioski dla tworzenia przyjaznego interfejsu;

Przetwarzania informacji językowej.

Organizacja języka w umyśle:

a) elementy: znaczenie pojęć, kategorie pojęciowe, kategorie leksykalne, kategorie gramatyczne; spójność pojęć;

b) organizacja (łączenie elementów): relacje semantyczne (syntagmatyczne i paradygmatyczne), relacje pragmatyczne (oparte na wiedzy), mechanizmy porządkujące: metafora pojęciowa, analogia, metonimia pojęciowa, język figuratywny;

c) różne koncepcje organizacji słownika umysłowego;

d) wyniki badań własnych.

Modele powstałe w oparciu o badania nad organizacją języka w umyśle.

Procesy zaangażowane w przetwarzanie zdań (w tym: przetwarzanie syntaktyczne, problem wieloznaczności, rola znaczenia, rola kontekstu, rola pamięci semantycznej); bilingwizm; nieporozumienia językowe, różnice płci – seksolet. Interakcje języka z procesami psychicznymi człowieka (świadomość językowa, uwaga, emocje – wyrażanie emocji, nazywanie emocji; uczenie się, zapamiętywanie – wiedza deklaratywna, wiedza proceduralna, wpływ języka na zapamiętywanie: zniekształcenia językowe).

Literatura:

Wybrane pozycje książkowe:

Brown M., Hagoot P. 2000, „The Neurocognition of Language”;

Chlewiński Z., 2007, „Psychologia poznawcza w trzech ostatnich dekadach XX wieku”;

Chlewiński Z., 1999, „Umysł, dynamiczna organizacja pojęć”;

Crick F., 1997, „Zdumiewająca hipoteza, czyli nauka w poszukiwaniu duszy”;

Damasio A., 2000, „Tajemnice świadomości. Jak ciało i emocje współtworzą świadomość”;

Fauconnier G., 1984, „Espaces mentaux. Aspects de la construction du sens dans les langues naturelles”;

Gatkowska, I., 2002, Perspektywy badania mowy u progu trzeciego tysiąclecia, [w:] „Język trzeciego tysiąclecia II”, (red) G. Szpila;

Gatkowska, I., 2005, Kilka uwag o świadomości językowej, [w:] „Język trzeciego tysiąclecia III. Tendencje rozwojowe współczesnej polszczyzny. Język a komunikacja 8”, (red.) G. Szpila;

Gatkowska, I., 2010, Jak mózg rozpoznaje języki [w] „Język polski: nowe wyzwania językoznawcze”, (red.) J. Dybiec, G. Szpila;

Gatkowska I., 2012, "Diagnoza dyzartrii u dorosłych w neurologii klinicznej", Kraków;

Gatkowska I., Lubaszewski W., 2013, Interfejs dla osób z dysfunkcją wzroku. Model kognitywny i przykład dobrej praktyki", Kraków;

Geeraerts D., 2010, "Theories of Lexical Semantics", Oxford;

Gleason J.B., Ratner N.B., 2005, „Psycholingwistyka”;

Herriot P., 1976, „An Introduction to the Psychology of Language”;

Houde O., Kayser D., Koenig O., Proust J., Rastier F., 1998, „Vocabulaire de Sciences Cognitives”;

Ingram J.C.L., 2007, „Neurolinguistics. An Introduction to Spoken Language Processing and its Disorders”;

Lakoff G., 1987, „Women, Fire and Dangerous Things”;

Lewis M., Haviland-Jones J., 2005, „Psychologia emocji”;

Lyons J., 1984, „Semantyka” t. 1 i 2;

Martin N.G., 2001, „Neuropsychologia”;

Mietzel G., 2003, „Wprowadzenie do psychologii”;

Posner M.I., Raichle M.E., 1994, „Images of Mind”;

Russell S., Norvig P., 1995, „Artificial Intelligence. A Modern Approach”;

Sternberg R.J., 2001, „Psychologia poznawcza”;

Tabakowska E., 2001, „Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa”;

Underwood G., 2004, „Utajone poznanie. Poznawcza psychologia nieświadomości”;

Zagrodzka J., Grabowska A., Górska T., 2005, „Mózg a zachowanie”; wyd. trzecie zmienione;

oraz liczne artykuły z czasopism naukowych.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.