Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Języki informacyjno-wyszukiwawcze i indeksowanie

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WZ.ZI-018 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0322) Bibliotekoznawstwo, informacja naukowa i archiwistyka
Nazwa przedmiotu: Języki informacyjno-wyszukiwawcze i indeksowanie
Jednostka: Instytut Studiów Informacyjnych
Grupy: Przedmioty dla programu WZKS-134-0-ZD-6 (zarządzanie informacją - 1 st.)
Zarządzanie Informacją, I stopnia, stacjonarne, II rok (sem. zimowy, OR)
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wiesław Babik
Prowadzący grup: Wiesław Babik, Marek Nahotko
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Cele kształcenia:

Celem kształcenia jest osiągnięcie założonych poniżej efektów kształcenia.

Efekty kształcenia:

Wiedza:

• Student zna relacje między teorią jiw a językoznawstwem, w tym lingwistyczne podstawy języków informacyjno-wyszukiwawczych;

• zna i poprawnie posługuje się specjalistyczną terminologią dotyczącą struktury, funkcji, typologii, oceny, opracowywania rzeczowego, wykorzystania oraz posługiwania się współczesnymi jiw;

• Zna miejsce i uwarunkowania jiw w systemie informacyjno-wyszukiwawczym;

• Zna dotychczasowy dorobek teorii języków informacyjno-wyszukiwawczych, w tym najważniejsze historyczne i aktualne fakty i ustalenia dotyczące rozwoju teorii jiw oraz najważniejszych jiw;

• Zna funkcje i strukturę różnych jiw;

• Zna obecnie stosowaną pragmatykę ogólną i szczegółową następujących jiw: język słów kluczowych, język deskryptorowy, Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna;

• Zna metody i parametry oceny jiw;

• Zna współczesne tendencje rozwoju i zastosowań jiw;


Umiejętności:

• Potrafi samodzielnie: analizować, oceniać i opisywać strukturę i funkcje jiw wykorzystywanych w systemach tradycyjnych i zautomatyzowanych, w tym w Internecie;

• analizować tekst dokumentu w zależności od specyfiki i rodzaju opracowania rzeczowego;

• sporządzić charakterystykę/instrukcję wyszukiwawczą dokumentu/pytania w wybranym jiw;

• posługiwać się lingwistycznymi narzędziami opracowywania rzeczowego dokumentów i informacji takimi, jak: język słów kluczowych, język deskryptorowy, Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna,

• identyfikować poszczególne jiw. oraz ich elementy;

• potrafić samodzielnie i efektywnie korzystać w posługiwaniu się jiw ze współczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych;

• zdobyć umiejętność krytycznego myślenia i samodzielność intelektualną w zakresie jiw;

• uzyskać odpowiedni poziom lingwistycznej erudycji w zakresie jiw.


Kompetencje społeczne:

• jest świadomy konieczności permanentnego poszerzania swojej wiedzy i rozwijania swoich umiejętności stosownie do zmieniających się warunków oraz potrzeb rynku pracy w sferze działalności informacyjnej, bibliotecznej, wydawniczo-księgarskiej i archiwalnej a także w obszarze nauki i kultury.

Wymagania wstępne:

Brak.

Forma i warunki zaliczenia:

Forma zaliczenia: egzamin pisemny. Czas: 1,5 godz. zegarowej. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest uzyskanie zaliczenia z każdej części laboratorium potwierdzone wpisem w USOS-ie uśrednionej oceny. Egzamin jest egzaminem kodowanym, sprawdzającym wiedzę i umiejętności z tego przedmiotu. Obejmuje on całość problematyki jiw (wykłady, laboratoria). Zakres egzaminu określa podstawowa literatura przedmiotu oraz literatura dotycząca zagadnień szczegółowych podawana przez prowadzących poszczególne laboratoria. Warunkiem zdania egzaminu pisemnego jest uzyskanie minimum 51% możliwych punktów.


Laboratoria: zaliczenie na ocenę.

Warunkiem uzyskania zaliczenia z laboratorium jest uczestnictwo i aktywny udział w zajęciach (dopuszczalna 1 nieobecność na każdym z rodzajów laboratoriów) oraz zaliczenie kolokwium (część praktyczna – w zależności od części laboratorium). Ocenie podlega obecność i aktywny udział w zajęciach (ocenianie ciągłe). Szczegółowe warunki zaliczenia laboratorium określają prowadzący. Koordynator przedmiotu wpisuje do protokołu zaliczenia przedmiotu USOS uśrednioną ocenę ze wszystkich części laboratorium jiw w danym semestrze. Wpis ten jest niezbędny, aby przystąpić do egzaminu z tego przedmiotu


Obowiązuje następująca skala ocen (1-100 pkt.):

• 0-51 pkt. – ocena ndst

• 52-61 pkt. – ocena dst

• 62-71 pkt. – ocena + dst

• 72-81 pkt. – ocena db

• 82-91 pkt. – ocena + db

• 92-100 pkt. – ocena bdb


Ocenie podlega:

• obecność i aktywny udział w zajęciach (ocenianie ciągłe)– 0-40 pkt.

• projekt indywidualny lub grupowy (baza danych, projekt serwisu WWW)– 0-60 pkt.

Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Studenci są oceniani na podstawie uczestnictwa w wykładach (dopuszczalne 2 usprawiedliwione nieobecności) i aktywności na zajęciach (laboratoriach) oraz wyników egzaminu końcowego. Dodatkowe kryteria oceny stanowią: terminowość wykonania zadań oraz dostosowanie się do wymagań dotyczących sposobu ich wykonania, określonych przez prowadzącego zajęcia.

Stopień osiągania zamierzonych efektów kształcenia będzie sprawdzany za pomocą metod kształtujących oraz metod podsumowujących (egzamin pisemny sprawdzający stopień osiągnięcia efektów w zakresie wiedzy i częściowo umiejętności, obejmujący treść wykładów, laboratoria oraz znajomość lektur dodatkowych.


Wykład:

W 3 semestrze każdy student opracowuje pisemną analizę jiw stosowanych w wybranym systemie informacyjno-wyszukiwawczym/bibliotece (około 10 standardowych stron komputeropisu). Każdy student wybiera inny siw.


Metody dydaktyczne:

Metody podające: objaśnienie, wyjaśnienie, opis, prezentacja multimedialna, wykład informacyjny;

Metody problemowe: wykład problemowy, wykład konwersatoryjny, dyskusja dydaktyczna.

Praca w małych grupach, warsztaty, dyskusja nad zebranym materiałem leksykalnym, ćwiczenia w katalogowaniu i indeksowaniu, praca własna.

Bilans punktów ECTS:

Uczestnictwo w wykładach: 30 godzin.

Uczestnictwo w laboratoriach: 30 godzin.

Przygotowanie się do laboratoriów: 10 godzin.

Studium literatury podstawowej i uzupełniającej: 15 godzin.

Przygotowanie analizy jiw stosowanych w wybranym systemie informacyjno-wyszukiwawczym: 15

Przygotowanie się do egzaminu: 20 godzin.

Łączny nakład pracy studenta wynosi 120 godzin, co odpowiada 4 punktom ECTS.

Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20:

zarządzanie informacją

Skrócony opis:

Przedmiot stanowi wprowadzenie do teoretycznych i praktycznych problemów organizacji wiedzy, czyli opracowywania rzeczowego zbiorów bibliotecznych oraz zbiorów informacji w Internecie.

Pełny opis:

Wykład:

I. Teoria języków informacyjno-wyszukiwawczych:

• Lingwistyczne podstawy jiw.

• Definicje: strukturalna i funkcjonalna jiw.

• Systemy: leksykalny i słownikowy jiw.

• Systemy: semantyczny i relacyjny jiw.

• Systemy gramatyczne jiw.

• Systemy transformacyjne jiw.

• Systemy pragmatyczne jiw., w tym indeksowanie.

II. Porównywanie i ocena języków informacyjno-wyszukiwawczych:

• Wybrane typologie jiw.

• Przegląd jiw – języki słów kluczowych i języki deskryptorowe.

• Przegląd jiw – języki klasyfikacyjne, w tym klasyfikacje tematyczne.

• Przegląd jiw – języki kodów semantycznych i języki syntagmatyczne.

• Przegląd jiw – języki opisu formalnego (opisu bibliograficznego, cytowań bibliograficznych, metadanych).

• Przegląd jiw – języki prostych systemów faktograficznych.

• Sposoby i parametry oceny jiw.

• Współczesne tendencje rozwoju i wykorzystywania jiw.

Laboratorium – Indeksowanie: warsztaty posługiwania się wybranymi jiw.

1. (JIW1) Języki słów kluczowych i języki deskryptorowe;

• Miejsce języków słów kluczowych i deskryptorowych w JIW

• Indeksowanie swobodne i kontrolowane przy użyciu języka słów kluczowych

• Słowa kluczowe w Internecie

• Tezaurus jako słownik języka deskryptorowego

• Indeksowanie współrzędne

• Przykłady języków deskryptorowych

2. (JIW2) Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna.

• Słownik UKD w postaci drukowanej oraz Kartoteka Haseł Wzorcowych UKD w Bibliotece Narodowej.

• Charakteryzowanie treści dokumentów przy pomocy symboli prostych, rozwiniętych i złożonych.

• Opis poziomy UKD stosowany w „Przewodniku Bibliograficznym”.

• Jednolitość opracowania rzeczowego na przykładzie różnych typów dokumentów.

Literatura:

Literatura podstawowa:

1. Babik W. (2006): Języki informacyjno-wyszukiwawcze – charakterystyka funkcjonalno-strukturalna i metodologiczna. [W:] Informacja naukowa. Pod red. Z. Żmigrodzkiego oraz W. Babika i D. Pietruch-Reizes. Warszawa: Wyd. SBP, s. 191-218.

2. Bojar B. (2005): Językoznawstwo dla studentów informacji naukowej. Warszawa: Wyd. UW.

3. Sosińska-Kalata B., Roszkowski M. (2016): Organizacja informacji i wiedzy. [W:] Nauka o informacji. Red. W. Babik. Warszawa: Wyd. SBP (Rozdziały 10.5 i 10.7).

4. Ścibor E. (1996, dodruk: 2001): Klasyfikacja piśmiennictwa. Olsztyn: Wyd. WSP, s. 7-76.

5. Tokarska A., red. (2013): Bibliotekarstwo. Warszawa: Wyd. SBP (Moduł III, s. 221-400).

6. Tomaszczyk J. (2014): Model systemu informacji terminologicznej. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2014 (Podrozdział 1.2.4. Terminologia w językach informacyjno-wyszukiwawczych, s. 81-100).

Literatura uzupełniająca:

1. Babik W. (2010): Słowa kluczowe. Kraków: Wydawnictwo UJ.

2. Babik W. (2006): Polska terminologia języków informacyjno-wyszukiwawczych w dobie globalizacji. „Zagadnienia Informacji Naukowej” nr 1(87) s. 3-13.

3. Babik W. (2011): O potrzebie nowej definicji języka informacyjno-wyszukiwawczego. Zagadnienia Informacji Naukowej 2011 Nr 2(98) s. 23-34.

4. Bielicka L.A. (1979): Konwencjonalne metody indeksowania współrzędnego. Warszawa: IINTE.

5. Hys J. (2009): Pojęcie pragmatyki w teorii języków informacyjno-wyszukiwawczych. „Przegląd Biblioteczny” z. 1 s. 41-53.

6. PN-92/N-09018. Tezaurus jednojęzyczny. Zasady tworzenia, forma i struktura.

7. Sosińska-Kalata B. (1995): Podręcznik UKD dla bibliotekarzy i pracowników informacji: Warszawa: Wyd. SBP.

8. Sosińska-Kalata B., red. (2004): UKD w środowisku komputerowym. Warszawa: Wydawnictwo SBP.

9. Stopa A. (2002): O treści książek: opracowanie rzeczowe piśmiennictwa. Warszawa: CEBID, s. 25-47.

10. Woźniak-Kasperek J. (2005): Podstawy budowy tezaurusa. Poradnik. Warszawa: Wyd. SBP.

Literaturę pomocniczą do poszczególnych laboratoriów podają prowadzący na pierwszych ćwiczeniach.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.