Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy bibliotekarstwa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WZ.ZI-020 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0322) Bibliotekoznawstwo, informacja naukowa i archiwistyka
Nazwa przedmiotu: Podstawy bibliotekarstwa
Jednostka: Instytut Studiów Informacyjnych
Grupy: Przedmioty dla programu WZKS-134-0-ZD-6 (zarządzanie informacją - 1 st.)
Zarządzanie Informacją, I stopnia, stacjonarne, II rok (sem. letni, OR)
Zarządzanie Informacją, I stopnia, stacjonarne, II rok (sem. zimowy, OR)
Punkty ECTS i inne: 6.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/2021" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-24 - 2021-06-14
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Piotr Lechowski
Prowadzący grup: Piotr Lechowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Ocena wliczana do średniej:

tak

Cele kształcenia:

Po zakończeniu zajęć student/ka

w zakresie wiedzy

• zna podstawy prawne i organizacyjne działalności bibliotek w Polsce

• identyfikuje rodzaje bibliotek, ich zadania i funkcje społeczne

• wskazuje podmioty działające w otoczeniu społecznym bibliotek i wyjaśnia wzajemne związki

• ma podstawową wiedzę w zakresie organizacji i zarządzania zasobami bibliotecznymi

• zna aktualnie stosowane metody i narzędzia realizacji procesów bibliotecznych

• dokonuje typologii i charakteryzuje poszczególne grupy użytkowników bibliotek

• zna organizacje, media i programy wspomagające działalność bibliotek

• omawia aktualne trendy, dylematy i oczekiwania związane z działalnością profesjonalną w różnych sferach bibliotekarstwa

• ma podstawową wiedzę o aktualnie stosowanej metodyce wykonywania zadań, normach, procedurach, narzędziach, technologiach i dobrych praktykach stosowanych w praktyce działalności bibliotecznej

• poprawnie posługuje się terminologią związaną z książkami, dokumentami ciągłymi, zbiorami specjalnymi (audiowizualnymi i elektronicznymi),

• identyfikuje instytucje biblioteczne jako potencjalnych pracodawców, rozpoznaje możliwe stanowiska pracy, oraz ścieżki kariery zawodowej

• zna podstawowy warsztat naukowy z zakresu bibliologii i informatologii

• porządkuje i przedstawia podstawowe źródła informacji naukowej (zakres, profil) z obszaru bibliotekarstwa oraz profesjonalnej z zakresu działalności bibliotecznej

• zna wzajemne oddziaływania bliższego i dalszego otoczenia na działalność bibliotek


w zakresie umiejętności

• umie zorganizować bibliotekę i określić jej zadania

• samodzielnie realizuje typowe zadania w obszarze gromadzenia, opracowania i udostępniania zbiorów i informacji we współczesnych bibliotekach różnego typu, w tym w bibliotekach cyfrowych i wirtualnych

• samodzielnie i efektywnie wykorzystuje współczesne technologie informacyjne i komunikacyjne, typowe dla działalności informacyjnej i bibliotecznej

• potrafi ocenić wartość informacyjną źródeł, systemów i usług - w problematyce badawczej informacji naukowej i bibliotekoznawstwa,

• umie dobierać właściwe źródła do potrzeb badawczych

• umie – w podstawowym zakresie - dokonać analizy otoczenia społecznego bibliotek


w zakresie kompetencji społecznych

• uświadamia sobie konieczność permanentnego rozwijania swojej wiedzy i umiejętności w odpowiedzi na zmieniające się warunki wykonywania zawodu bibliotekarza

• wyrabia w sobie postawę odpowiedzialności i systematyczności w realizacji zadań bibliotecznych i informacyjnych

• ma potrzebę stosowania najnowszych rozwiązań technologii informacyjnej w organizacji wszystkich procesów bibliotecznych

• ma świadomość znaczenia rzetelności i profesjonalizmu w pracy bibliotekarza

• aprobuje wartości leżące u podstaw kodeksu etyki bibliotecznej



Efekty kształcenia:

Po zakończeniu zajęć student/ka

w zakresie wiedzy

• zna podstawy prawne i organizacyjne działalności bibliotek w Polsce

• identyfikuje rodzaje bibliotek, ich zadania i funkcje społeczne

• wskazuje podmioty działające w otoczeniu społecznym bibliotek i wyjaśnia wzajemne związki

• ma podstawową wiedzę w zakresie organizacji i zarządzania zasobami bibliotecznymi

• zna aktualnie stosowane metody i narzędzia realizacji procesów bibliotecznych

• dokonuje typologii i charakteryzuje poszczególne grupy użytkowników bibliotek

• zna organizacje, media i programy wspomagające działalność bibliotek

• omawia aktualne trendy, dylematy i oczekiwania związane z działalnością profesjonalną w różnych sferach bibliotekarstwa

• ma podstawową wiedzę o aktualnie stosowanej metodyce wykonywania zadań, normach, procedurach, narzędziach, technologiach i dobrych praktykach stosowanych w praktyce działalności bibliotecznej

• poprawnie posługuje się terminologią związaną z książkami, dokumentami ciągłymi, zbiorami specjalnymi (audiowizualnymi i elektronicznymi),

• identyfikuje instytucje biblioteczne jako potencjalnych pracodawców, rozpoznaje możliwe stanowiska pracy, oraz ścieżki kariery zawodowej

• zna podstawowy warsztat naukowy z zakresu bibliologii i informatologii

• porządkuje i przedstawia podstawowe źródła informacji naukowej (zakres, profil) z obszaru bibliotekarstwa oraz profesjonalnej z zakresu działalności bibliotecznej

• identyfikuje podstawowe uwarunkowania prawne, technologiczne, kulturowe, ekonomiczne itp. działalności bibliotek w Polsce

• charakteryzuje metody analizy otoczenia i zna jego rolę w zarządzaniu biblioteką

• wymienia formy i środki komunikacji biblioteki z otoczeniem społecznym

• wyjaśnia sens bibliotecznych działań marketingowych i w zakresie Public Relations



w zakresie umiejętności

• umie zorganizować bibliotekę i określić jej zadania

• samodzielnie realizuje typowe zadania w obszarze gromadzenia, opracowania i udostępniania zbiorów i informacji we współczesnych bibliotekach różnego typu, w tym w bibliotekach cyfrowych i wirtualnych

• samodzielnie i efektywnie wykorzystuje współczesne technologie informacyjne i komunikacyjne, typowe dla działalności informacyjnej i bibliotecznej

• potrafi ocenić wartość informacyjną źródeł, systemów i usług - w problematyce badawczej informacji naukowej i bibliotekoznawstwa,

• umie dobierać właściwe źródła do potrzeb badawczych

• potrafi zaplanować badanie otoczenia społecznego konkretnej biblioteki


w zakresie kompetencji społecznych

• uświadamia sobie konieczność permanentnego rozwijania swojej wiedzy i umiejętności w odpowiedzi na zmieniające się warunki wykonywania zawodu bibliotekarza

• wyrabia w sobie postawę odpowiedzialności i systematyczności w realizacji zadań bibliotecznych i informacyjnych

• ma potrzebę stosowania najnowszych rozwiązań technologii informacyjnej w organizacji wszystkich procesów bibliotecznych

• docenia rolę systematycznej analizy otoczenia społecznego i konieczność właściwej komunikacji biblioteki z podmiotami w nim działającymi

• ma świadomość znaczenia rzetelności i profesjonalizmu w pracy bibliotekarza

• aprobuje wartości leżące u podstaw kodeksu etyki bibliotecznej


Wymagania wstępne:

Brak

Forma i warunki zaliczenia:

Egzamin pisemny. Czas: 1 godz.

Wykład: obowiązkowy

Ćwiczenia: zaliczenie na ocenę

Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest wcześniejsze uzyskanie zaliczeń z wykładów oraz ćwiczeń.

Oceną końcową jest ocena z egzaminu.

Warunkiem uzyskania zaliczenia ćwiczeń jest uczestnictwo w zajęciach (dopuszczalna jedna nieobecność), aktywny w nich udział (dyskusja, wykonywanie zadań, omawianie lektur).

Ocenie podlega:

- obecność i aktywny udział w zajęciach – 0-30 pkt.

- wykonywanie zadań – 0-50 pkt.

- zadania domowe – 0-20 pkt.


Obowiązuje następująca skala ocen (1 – 100 pkt.):

0-50 pkt – ocena ndst

51-60 pkt. – ocena dst

61-70 pkt. – ocena + dst

71-80 pkt. – ocena db

81-90 pkt. – ocena + db

91-100 pkt. – ocena bdb


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Studenci są oceniani w sposób ciągły na podstawie uczestnictwa i aktywności na zajęciach oraz realizacji opracowania na wybrany temat. Dodatkowymi kryteriami oceny są: terminowość wykonania zadań oraz dostosowanie się do wymagań dotyczących sposobu ich wykonania, określonych przez prowadzącego zajęcia.

Metody kształtujące dla oceny ciągłej to:

- bieżąca ocena i ewentualna korekta realizacji zadań wykonywanych w trakcie laboratoriów

- dyskusja oceniająca po wykonaniu wszystkich zadań przez studentów

- przygotowane przez studentów opracowania na wybrany temat.

Metody podsumowujące:

- ostateczna, końcowa ocena wykonania zadań oraz opracowania, w tym zgodności z zaleceniami.

Ocenie podlega:

• znajomość problematyki wykładu i laboratorium, lektur, rozporządzeń prawnych oraz poznawanych źródeł – sprawdzona na podstawie kolokwium pisemnego oraz zadań w ramach e-learningu: 0-50 pkt.

• ocenianie ciągle : aktywny udział w zajęciach (m.in. uczestnictwo w dyskusjach, przygotowanie zadanych tekstów, indywidualna praca, ćwiczenia praktyczne): 0-50 pkt.


Metody dydaktyczne:

• metody podające

o wykład informacyjny

o opis

• metody problemowe

o wykład problemowy

• metody programowane

o z użyciem komputera

• metody praktyczne

o ćwiczenia laboratoryjne w pracowni komputerowej,

i częściowo w e-learningu,

o metoda projektów.

Bilans punktów ECTS:

Uczestnictwo w wykładach: 30 godzin

Uczestnictwo w ćwiczeniach: 15 godzin

Udział w egzaminie : 2 godziny

Czytanie literatury obowiązkowej i uzupełniającej oraz przyswajanie nowej wiedzy: 20 godzin

Przygotowanie się do ćwiczeń, dokończenie zadań: 20 godzin

Przygotowanie się do egzaminu: 10 godzin

Udział w konsultacjach dotyczących zadań: 3 godziny

Łączny nakład pracy studenta wynosi 100 godzin, co odpowiada 4 punktom ECTS


Grupa treści kształcenia:

Grupa treści podstawowych

Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20 lub później:

zarządzanie informacją, rok 2

Skrócony opis:

Podstawy bibliotekarstwa

• Wprowadzenie do problematyki. Kryteria podziału bibliotek.

• Podstawy prawne działalności bibliotek w Polsce

• Zadania i funkcje bibliotek

• Procesy biblioteczne

- gromadzenie zbiorów

- organizacja i przechowywanie zbiorów

- ewidencja i opracowanie zbiorów

- organizacja i udostępnianie zbiorów

• Działalność pozausługowa bibliotek

• Przeszłość i współczesność Biblioteki Jagiellońskiej, głównej biblioteki UJ

Biblioteka w otoczeniu społecznym

• Status bibliotek jako organizacji

• Misja i społeczne funkcje bibliotek w otoczeniu

• Otoczenie wewnętrzne (zasoby biblioteki)

• Otoczenie zewnętrzne bliższe i dalsze

• Monitoring i analiza otoczenia bibliotek. Metody badań

• Komunikacja biblioteki z otoczeniem

Pełny opis:

Podstawy bibliotekarstwa

• Wprowadzenie do problematyki. Definicja i typologia dokumentów. Kryteria podziału bibliotek.

• Podstawy prawne działalności bibliotek w Polsce. Prawo biblioteczne

• Organizacja systemu bibliotecznego w Polsce. Biblioteka Narodowa - centralna biblioteka państwa. Status i rola Biblioteki Jagiellońskiej

• Zadania i funkcje bibliotek naukowych, publicznych, szkolnych i pedagogicznych, fachowych i zakładowych, obsługujących specjalne grupy użytkowników.

• Gromadzenie zbiorów bibliotecznych. Polityka gromadzenia.

• Ewidencja zbiorów bibliotecznych. Ewidencja sumaryczna i szczegółowa

• Magazyny i pomieszczenia biblioteczne. Rodzaje układów księgozbioru. Ochrona i zabezpieczanie zbiorów. Budownictwo biblioteczne i architektura wnętrz pomieszczeń bibliotecznych.

• Organizacja udostępniania zbiorów.

• Działalność informacyjna bibliotek

• Działalność pozausługowa bibliotek

• Współpraca bibliotek krajowa i międzynarodowa.

• Stowarzyszenia profesjonalna

Biblioteka w otoczeniu społecznym

• Biblioteka jako organizacja

• Misja i społeczne funkcje bibliotek w otoczeniu

• Otoczenie wewnętrzne (zasoby biblioteki)

• Otoczenie zewnętrzne bliższe i dalsze

• Monitoring i analiza otoczenia bibliotek. Metody badań

• Komunikacja biblioteki z otoczeniem

Literatura:

Podstawy bibliotekarstwa

Literatura podstawowa:

1. Bibliotekarstwo. Red. Z. Żmigrodzki. Wyd. 2. Warszawa 1998

2. Bibliotekarstwo. Red. A. Tokarska. Warszawa 2013

3. Biliński L. , Biblioteki publiczne końca XX wieku. Warszawa 2001

4. Ewidencja materiałów bibliotecznych: prawne regulacje. Warszawa 1999

5. Howorka B. , Bibliotekarz i prawo. Warszawa 2010

6.Wojciechowski J., Organizacja i zarządzanie w bibliotekach. Kraków 1999. s. 76–81: Sieć i podział zadań; s. 113–153: Organizacja bibliotek według rodzajów; s. 156–172: Organizowanie procesów bibliotecznych.

Literatura uzupełniająca

1. Kodeksy etyki bibliotekarskiej na świecie. Red. Z. Gębołyś, J. Tomaszczyk. Warszawa 2008

2. Standardy biblioteczne: praktyka, teoria, projekty. Red. M. Wojciechowska. Gdańsk 2010

3. Staniów B., Biblioteka szkolna dzisiaj. Warszawa 2012.

4. Wojciechowski Jacek, Biblioteka w komunikacji publicznej. Warszawa 2010

5. Współpraca bibliotek na szczeblu regionalnym, krajowym, międzynarodowym. Red. M. Wojciechowska. Gdańsk 2011

Przepisy prawne (wybór):

1. Rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 24.11.1998 roku w sprawie ustalenia wykazu bibliotek, których zbiory tworzą narodowy zasób biblioteczny. Dziennik Ustaw nr 146 poz. 955.

2. Rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 19.03.1998 roku w sprawie zasad i trybu zaliczania bibliotek do bibliotek naukowych oraz ustalania ich wykazu. Dziennik Ustaw nr 44 poz. 269.

3. Ustawa o bibliotekach z dnia 27.06.1997 roku. Dziennik Ustaw nr 85 poz. 539

4. Ustawa z dnia 7.11.1996 roku o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych. Dziennik Ustaw nr 152 poz. 722.

Biblioteka w otoczeniu społecznym

1. Biblioteka w otoczeniu społecznym. Red. E. B. Zybert. Warszawa 2000

2. Bielecka O. Charakterystyka otoczenia biblioteki, Ekonomia i Humanistyka 2001 nr 2/3, s. 99-105

4. Cisek S. Funkcje i role bibliotek naukowych i publicznych w społeczeństwie wiedzy [dok. elektr.]

4. Kisilowska M. Biblioteka w sieci – sieć w bibliotece. Warszawa 2010

5. Kołodziejska J., Biblioteki publiczne w strukturze społecznej. Warszawa 2010

6. Kultura organizacyjna w bibliotece. Białystok 2008

7. Marketing biblioteczny. Gdańsk 2007

8. Partnerzy bibliotek. Model komunikacji z otoczeniem. Łódź 2008

8. Wojciechowski J., Biblioteczna wartość naddana. Kraków 2006

9. Zarządzanie marketingowe biblioteką. Poznań 2008

10. Żołędowska-Król B., Wizerunek biblioteki publicznej. Katowice 2006

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.