Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - Punkt LogowaniaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etyka badań i zawodów informacyjnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WZ.ZI-121 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0322) Bibliotekoznawstwo, informacja naukowa i archiwistyka
Nazwa przedmiotu: Etyka badań i zawodów informacyjnych
Jednostka: Instytut Studiów Informacyjnych
Grupy: Przedmioty dla programu WZKS-134-0-UD-4 (zarządzanie informacją - 2 st.)
Zarządzanie Informacją, II stopnia, stacjonarne, I rok (sem. zimowy, OR)
Zarządzanie Informacją, II stopnia, stacjonarne, II rok (sem. letni)
Punkty ECTS i inne: 1.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/2021" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-28
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Stanula
Prowadzący grup: Małgorzata Stanula
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Cele kształcenia:

Celem zajęć jest zaznajomienie studentów z zagadnieniami aksjologii i deontologii w aspekcie przyszłej działalności naukowej i zawodowej. Konwersatorium, poprzez dyskusje i aktywne metody nauczania, uwrażliwia na problemy natury moralnej oraz przygotowuje do ich rozwiązywania w poszanowaniu wartości i norm uznawanych w danym środowisku zawodowym oraz w zgodzie z własnym sumieniem.

Efekty kształcenia:

Wiedza

• Student definiuje i rozumie podstawowe pojęcia z zakresu etyki ogólnej i zawodowej,

• refleksyjnie analizuje kodeksy etyczne i akceptuje system wartości środowiska zawodów informacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem prawa autorskiego i ochrony własności intelektualnej,

• podaje przykłady, uzasadnia i stosuje dobre obyczaje w nauce i pracy badawczej.


Umiejętności

• Student radzi sobie z napotkanymi w pracy naukowej, bądź zawodowej problemami natury etycznej, rozwiązuje je zgodnie z uznanymi w danym środowisku normami postępowania etycznego i profesjonalnego oraz bazuje na poznanych przykładach dobrych praktyk,

• potrafi słuchać, analizuje tok rozumowania innych, ocenia jego słuszność, podejmuje dyskusję i wyraża swoje opinie z poszanowaniem odmiennych przekonań i zachowaniem kultury dyskusji.


Kompetencje społeczne

• Student dostrzega problemy etyczne związane z własna pracą badawczą bądź zawodową i dąży do ich rozstrzygania z poszanowaniem wartości i zasad wypracowanych na gruncie etyki ogólnej, bibliologii i informatologii oraz profesjonalnej działalności informacyjnej, bibliotecznej, wydawniczo-księgarskiej i archiwalnej,

• promuje dobre wzorce zachowań we wszystkich aspektach swej pracy zawodowej i naukowej, dbając o prestiż wykonywanego zawodu,

• pracując w zespole uczy się zasad współpracy i odpowiedzialności za efekt końcowy realizowanego zadania.


Wymagania wstępne:

Brak

Forma i warunki zaliczenia:

Zaliczenie na ocenę.

Warunkiem uzyskania zaliczenia konwersatorium jest uczestnictwo w zajęciach (dopuszczalna jedna nieobecność), udział w dyskusjach i innych metodach aktywizujących w trakcie zajęć, czytanie i omawianie zadanych tekstów, wykonanie zadań grupowych oraz indywidualnych.

Ocenie podlega:

• Obecność – 0-10 pkt.

• Aktywny udział w zajęciach (uczestnictwo w dyskusjach, przygotowanie zadanych tekstów, wykonywanie zadań) – 0-10 pkt.

• Zadanie zespołowe (przygotowanie i prezentacja na zajęciach wybranego studium przypadku) – 0-30 pkt.

• Zadanie indywidualne (opracowanie i prezentacja na zajęciach problematyki etycznej wybranego zawodu związanego z książką lub informacją na podstawie kodeksów etycznych lub innych dokumentów z zakresu etyki – 0-50 pkt.

Skala ocen:

0-51 ndst

52-61 dst

62-71 +dst

72-81 db

82-91 +db

92-100 bdb


Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:

Studenci będą oceniani na podstawie uczestnictwa i aktywności na zajęciach, przygotowania zadania indywidualnego oraz zadań zespołowych. Dodatkowe kryteria oceny stanowią terminowość wykonania zadań oraz dostosowanie się do wymagań dotyczących sposobu ich wykonania, określonych przez prowadzącego zajęcia.


Studenci są angażowani w dyskusje i inne metody aktywizujące oraz pracują w zespołach, co pozwala na bieżącą obserwację i ocenę aktywności, efektów pracy i postępów studentów przez prowadzącego, a także wzajemną ocenę swej pracy i zaangażowania między studentami.

Po prezentacji indywidualnych oraz grupowych zadań następuje dyskusja oceniająca.


Zadanie indywidualne:

Każdy student opracowuje i prezentuje na zajęciach w sposób problemowy, do dyskusji, zagadnienie/problematykę etyczną wybranego zawodu związanego z informacją lub książką, głównie w oparciu o kodeksy etyczne, dostrzegając w ten sposób wartości etyczne środowiska zawodowego, a także możliwe problemy etyczne na gruncie profesjonalnej działalności bibliotekarskiej i informacyjnej; student uczy się ich rozumienia i rozstrzygania z poszanowaniem wartości i zasad określonych w kodeksach.


Zadania zespołowe:

1. Studium przypadku: zespoły studentów określają i opracowują, a następnie na zajęciach przedstawiają i analizują, dowolną sytuację (zjawisko) problematyczną pod względem etycznym, z obszarów pracy naukowej (etyka badań) lub pracy zawodowej (etyka zawodów informacyjnych), szukają jej rozwiązania (rozwiązań) zgodnego z wartościami i zasadami wypracowanymi na gruncie bibliologii i informatologii oraz profesjonalnej działalności informacyjnej, bibliotecznej, wydawniczo-księgarskiej lub archiwalnej, ujętymi przykładowo w kodeksach etycznych oraz innych dokumentach i publikacjach. Podają przykłady dobrych praktyk związanych z omawianym przypadkiem (zjawiskiem).

Przedstawiana przez grupę sytuacja i jej rozstrzygnięcie stanowi podstawę do dyskusji wszystkich studentów i prowadzącego.


Szczegółowe kryteria oceny zadania indywidualnego oraz zadania zespołowego, a także terminy ich wykonania, zostaną omówione ze studentami na zajęciach.


Metody dydaktyczne:

Metody podające – prezentacja multimedialna

Metody problemowe - wykład konwersatoryjny

Metody problemowe - metody aktywizujące - dyskusja dydaktyczna

Metody problemowe - metody aktywizujące - metoda przypadków

E-learning


Bilans punktów ECTS:

Udział w zajęciach: 15 godzin

Przygotowanie indywidualnego wystąpienia: 8 godzin

Przygotowywanie się do zajęć, czytanie i analiza zadanych tekstów, przyswojenie nowych wiadomości: 15 godzin

Opracowanie zadania zespołowego (organizacja pracy w grupie, określenie i analiza problemu, poszukiwanie możliwych rozwiązań, dobór materiałów i literatury, dyskusje w grupie i przygotowanie całościowych efektów pracy grupy do zaprezentowania na zajęciach): 15 godzin

Udział w konsultacjach dotyczących realizowanych zadań: 2 godziny


Łączny nakład pracy studenta wynosi 55 godzin, co odpowiada 2 punktom ECTS.


Sylabus przedmiotu dla studentów rozpoczynających studia od roku akademickiego 19/20 lub później:

zarządzanie informacją, rok 1

Pełny opis:

• Przedmiot i podstawowe pojęcia etyki: etyka (normatywna, sytuacyjna, zawodowa etc.), moralność, deontologia, aksjologia, normy, wartości, reguły obyczajowe

• Etyka w nauce i w środowisku akademickim: wartości i dylematy etyczne w nauce, dobre obyczaje w pracy naukowej, etyczne zasady prowadzenia badań; jednostki ds. etyki działające przy instytucjach naukowych, dokumenty dotyczące etyki w badaniach naukowych

• Etyka informacyjna jako nauka: historia i współczesne kierunki badań, piśmiennictwo, działalność organizacji i stowarzyszeń zawodowych

• Aksjologia w środowisku zawodów informacyjnych

• Etyka zawodowa specjalistów informacji (w tym infobrokerów), bibliotekarzy, archiwistów i innych zawodów pokrewnych, w świetle kodeksów etycznych, deklaracji, statutów organizacji i innych dokumentów (w tym prawnych) w Polsce i na świecie

• Etyczny i prawny aspekt pozyskiwania, przetwarzania, opracowywania, tworzenia, przechowywania i udostępniania zbiorów i informacji – możliwe dylematy natury moralnej i obyczajowej, ich źródła; normy i zasady rozwiązywania problemów etycznych w w/w obszarach działań

• Studium wybranych sytuacji (przypadków) problematycznych pod względem etycznym, z obszarów pracy naukowej (etyka badań) lub pracy zawodowej (etyka zawodów informacyjnych), poszukiwanie ich rozwiązań zgodnych z wartościami i zasadami wypracowanymi na gruncie bibliologii i informatologii oraz profesjonalnej działalności informacyjnej, bibliotecznej, wydawniczo-księgarskiej lub archiwalnej

• Przykłady dobrych praktyk etycznych w zakresie realizacji różnych zadań w wybranych obszarach działalności profesjonalnej związanej z informacją i książką.

• Kultura organizacyjna i etyka w organizacji.Tworzenie programu etycznego dla organizacji wybranego typu (mała i duża firma, korporacja, instytucja publiczna).

Literatura:

Literatura podstawowa:

1. ALA, Code of Ethics of the American Library Association. Dostęp: http://www.ala.org/advocacy/proethics/codeofethics/codeethics

2. Association of Independent Information Professionals, Code of Ethical Business Practice. Dostęp: https://www.aiip.org/About/Professional-Standards

3. IFLA Code of Ethics for Librarians and other Information Workers 2012. Dostęp : https://www.ifla.org/faife/professional-codes-of-ethics-for-librarians#iflacodeofethics

4. Izba Wydawców Prasy, Kodeks dobrych praktyk wydawców prasy. Dostęp: http://www.iwp.pl/pliki/KDPWP.pdf

5. Międzynarodowa Rada Archiwów, Kodeks Etyczny Archiwisty i Powszechna Deklaracja Archiwów. Dostęp na stronie Stowarzyszenia Archiwistów Polskich: http://www.sap.waw.pl/node/27, http://www.sap.waw.pl/node/367

6. Polska Akademia Nauk, Komisja do Spraw Etyki w Nauce, Kodeks etyki pracownika naukowego. Wyd. 2. Warszawa 2017. Dostęp na stronie: https://instytucja.pan.pl/index.php/kodeks-etyki-pracownika-naukowego

7. Polska Izba Książki, Kodeks Dobrych Praktyk Sekcji Wydawców Edukacyjnych PIK. Dostęp na stronie: http://pik.org.pl/komunikaty/61/kodeks-dobrych-praktyk-przyjety-uchwala-wz-swe-z-dnia-26042013-r

8. Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Kodeks etyki bibliotekarza i pracownika informacji. Warszawa 2005. Dostęp elektroniczny: http://ebib.oss.wroc.pl/sbp/kodeks_etyki.html

9. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Kodeks Etyki Dziennikarskiej SDP. Dostęp: http://sdp.pl/s/kodeks-etyki-dziennikarskiej-sdp

Literatura uzupełniająca:

1. Bober Wojciech, Powinność w świecie cyfrowym. Etyka komputerowa w świetle współczesnej filozofii moralnej. Warszawa 2008

2. Chudzicka-Czupała Agata, Etyczne zachowanie się człowieka w organizacji. Katowice: Wydaw. Uniw. Śląskiego 2013

3. Floridi Luciano, Zagadnienie moralności informacji. „Ethos” 2005, nr 69-70, s. 269-307

4. Fobel Pavel, Daniela Fobelowa, Etyka i kultura w organizacji. Tychy 2007

5. Frankfort-Nachmias Chava; David Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych. R. 4, Problemy etyczne badań w naukach społecznych. Warszawa 2001

6. Gębołyś Zdzisław, J. Tomaszczyk, Kodeksy etyki bibliotekarskiej na świecie. Antologia narodowych kodeksów etycznych. Warszawa 2008

7. Henderson Kathrine A., E. Buchanan, Case Studies in Library and Information Science Ethics. 2009

8. MacKey John, Świadomy kapitalizm: to się opłaca. Warszawa: MTBiznes 2017

9. Penc Józef, Kultura i etyka w organizacji: aspekty pragmatyczne i strategiczne. Szczytno 2010

10.Pengal-Irlik Anna, Etyka w firmie infobrokerskiej. W: Zawód infobroker. Polski rynek informacji. Red. S. Cisek, A. Januszko-Szakiel, Warszawa 2015, s. 29-45

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.